“Η απάτη των «καθαρών» παρεμβάσεων: Πώς ο ΦΠΑ «καταπίνει» τις κυβερνητικές ενισχύσεις” / γράφει η Αντριάνα Βασιλά

Σε έναν ατέρμονο κύκλο δημοσιονομικής αλχημείας εξελίσσεται η διαχείριση της ακρίβειας από την κυβέρνηση, καθώς τα στοιχεία από την πορεία των εσόδων του Μαρτίου και του Απριλίου 2026 αποκαλύπτουν μια αλήθεια που αποσιωπάται: το κράτος εισπράττει από τον ΦΠΑ πολύ περισσότερα από όσα επιστρέφει στους πολίτες μέσω των περιβόητων «πακέτων στήριξης».

Η ραγδαία άνοδος των τιμών στα καύσιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης λειτουργεί ως μια άτυπη μηχανή παραγωγής υπερεσόδων, καθιστώντας τις κυβερνητικές παρεμβάσεις δημοσιονομικά «ανώδυνες» για το ταμείο, αλλά επώδυνες για το καλάθι του νοικοκυριού.

Η Εκτόξευση των Εσόδων από τα Καύσιμα

Η περίπτωση των καυσίμων είναι η πλέον χαρακτηριστική της ταχύτητας με την οποία συσσωρεύεται το πρόσθετο χρήμα στα κρατικά ταμεία. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τα σωρευτικά πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ στα καύσιμα παρουσίασαν μια εντυπωσιακή γεωμετρική πρόοδο μέσα στον Μάρτιο. Ενώ στις 8 Μαρτίου τα πρόσθετα έσοδα βρίσκονταν λίγο πάνω από τα 5 εκατ. ευρώ, μέσα σε μόλις 18 ημέρες —στις 26 του μήνα— το νούμερο αυτό «πέταξε» στα 34 εκατ. ευρώ.

Η εκτίμηση για το σύνολο του Μαρτίου αναφέρει ότι τα υπερέσοδα μόνο από την αντλία ξεπέρασαν τα 36 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι κάθε φορά που η τιμή της βενζίνης ή του πετρελαίου ανέβαινε, το κράτος κέρδιζε αυτόματα εκατομμύρια, χωρίς να χρειαστεί να επιβάλει ούτε έναν νέο φόρο.

Η «Μισή» Αλήθεια του Απριλίου

Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται και στον σχεδιασμό για τον μήνα Απρίλιο. Η κυβέρνηση διαφημίζει μια συνολική παρέμβαση ύψους 116 εκατ. ευρώ για την ανακούφιση των πληθωριστικών πιέσεων. Ωστόσο, η ανάγνωση των ψιλών γραμμάτων του προϋπολογισμού δείχνει μια τελείως διαφορετική πραγματικότητα.

Λόγω της σημαντικής ανόδου των τιμών στα τρόφιμα και τα είδη ευρείας κατανάλωσης, τα πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ για την ίδια περίοδο υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τα 70 εκατ. ευρώ. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η καθαρή δημοσιονομική παρέμβαση δεν ανέρχεται στα 116 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν, αλλά περιορίζεται σε μόλις 46 εκατ. ευρώ. Τα υπόλοιπα 70 εκατομμύρια είναι χρήματα που οι πολίτες πλήρωσαν παραπάνω στο σούπερ μάρκετ και το κράτος απλώς τα «ανακυκλώνει» επιστρέφοντας ένα μέρος τους.

Η Παγίδα του Πληθωρισμού

Αυτό που προκύπτει είναι ένας μηχανισμός όπου ο πληθωρισμός λειτουργεί ως ο καλύτερος «εισπράκτορας» του Υπουργείου Οικονομικών. Όσο οι τιμές στα τρόφιμα και τα καύσιμα παραμένουν στα ύψη, το κράτος γεμίζει τα ταμεία του με «ζεστό χρήμα» που δεν είχε προβλεφθεί στον αρχικό προϋπολογισμό.

Αντί η κυβέρνηση να προχωρήσει σε μια γενναία μείωση των συντελεστών ΦΠΑ στα βασικά αγαθά —κάτι που θα μείωνε άμεσα την τιμή στο ράφι— προτιμά να διατηρεί τους υψηλούς φόρους και να επιστρέφει ψίχουλα υπό μορφή επιδομάτων. Με αυτόν τον τρόπο, εμφανίζεται ως «προστάτης» των αδυνάμων, ενώ στην πραγματικότητα χρηματοδοτεί τις παροχές της με τα ίδια τα χρήματα που αφαιρεί από το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών μέσω της ακρίβειας.

Η λογιστική των υπερεσόδων αποδεικνύει ότι η «μάχη κατά της ακρίβειας» δίνεται με όρους επικοινωνίας και όχι ουσίας. Όσο η καθαρή επιβάρυνση του κρατικού κορβανά παραμένει στο 1/3 της ονομαστικής αξίας των μέτρων, η πραγματική ελάφρυνση για τον πολίτη θα παραμένει ένα άπιαστο όνειρο. Το ερώτημα που τίθεται πλέον επιτακτικά είναι: πού πηγαίνει το πλεόνασμα των υπερεσόδων που δεν επιστρέφεται ποτέ στην αγορά;

 topontiki.gr 

Φαρέτρα