“Γιατί το Ιράν αντέχει – Ζητήματα ψυχολογικού πολέμου” / γράφει ο Ηλίας Μιχαλαρέας

 Ηλίας Μιχαλαρέας*

Η θεωρία της αντίθεσης των πολιτισμών Ανατολής – Δύσης και η υποτιθέμενααναπόφευκτη σύγκρουσή τους, είναι μια αντιεπιστημονική, ανιστορική θεωρία. Είναι μια κατά παραγγελία θεωρία για να δικαιολογηθεί η ληστρική επιδρομή του καπιταλισμού στον ορυκτό πλούτο της Ανατολής. Είναι το άλλοθι της ωμότητας του ιμπεριαλισμού.

Μια άλλη αντίστοιχη θεωρία, που εξυπηρετεί τους ίδιους σκοπούς, είναι η θεωρία των δύο άκρων που εξισώνει τον κομμουνισμό με τον φασισμό. Όμως, την κοινωνία δεν την διαμορφώνει η ιδεολογία, η τέχνη, η επιστήμη, η θρησκεία. Αντίθετα, είναι η κοινωνία, οι σχέσεις παραγωγής που διαμορφώνουν την θρησκεία, την ιδεολογία, τις ανάγκες, τις αξίες.

Στις μέρες μας, το παγκοσμιοποιημένο κεφάλαιο δεν έχει ανάγκη από χώρες, κράτη, έθνη, θρησκείες, πολιτισμούς, ταυτότητες (βιολογικές, εθνικές, θρησκευτικές…). Δεν έχει ανάγκη τον κοινωνικό άνθρωπο, η ουσία του οποίου είναι οι κοινωνικές του σχέσεις. Για αυτό και επιχειρεί, στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, να αντικαταστήσει τις κοινωνικές σχέσεις από τις διαδικτυακές και τον κοινωνικό άνθρωπο από τον μετά -άνθρωπο, μιλώντας με αλαζονεία για το πέρασμα από τον κοινωνικό πολιτισμό στον μεταπολιτισμό της λεγόμενης «τεχνητής νοημοσύνης». Οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, ενώ βρίσκονται ως οντότητα σε μια βαθιά γενικευμένη κρίση και αμφισβητείται η παγκόσμια ηγεμονία τους σε ένα πολυπολικό κόσμο, έχουν την ίδια στιγμή, έναν μεγάλο αριθμό αμερικανικών εταιριών που κυριαρχούν στην παγκόσμια οικονομία και έχουν μεταφέρει μεγάλο μέρος των δραστηριοτήτων τους εκτός συνόρων.

Αυτή η κατάσταση δημιουργεί την ανάγκη της αντικατάστασης των χωρών από γεωγραφικούς γεωπολιτικούς χώρους, που θα ελέγχονται από ένα διευθυντήριο το οποίο θα εξασφαλίζει τα συμφέροντα μιας παγκόσμιας Αγγλοσαξονικής αστικής τάξης. Η εισβολή στην Ανατολή, για την αρπαγή του ορυκτού πλούτου, προετοιμάστηκε προπαγανδιστικά πολύ πριν ξεκινήσουν οι πόλεμοι. Η προπαγανδιστική δραστηριότητα είχε και έχει σαν σκοπό να ασκήσει κοινωνική επιρροή ,τόσο μέσα στις χώρες που υφίστανται τις επεμβάσεις, όσο και στις χώρες της Δύσης.

Έτσι, αφού πρώτα δημιουργήθηκε ένα ασφυκτικό πλαίσιο οικονομικών κυρώσεων, επιχειρήθηκε, στην συνέχεια, η διάδοση και σταθεροποίηση μερικών ιδεών που αποτελούν την βάση πάνω στην οποία διαμορφώνεται η ιδεολογία και οι κοινωνικο-πολιτικές πεποιθήσεις του ιμπεριαλισμού : Οικονομία της αγοράς, ανθρώπινα δικαιώματα (δικαιωματισμός), δημοκρατία, παγκοσμιοποίηση, Woke κουλτούρα, κατάργηση συνόρων, ιδεολογία χρηματιστηρίου, ισλαμική τρομοκρατία, ισλαμικός φονταμενταλισμός, πόλεμος πολιτισμών, θεωρία των δύο άκρων κλπ.

Ένα δεύτερο επίπεδο στόχων της άσκησης κοινωνικής επιρροής είναι : Η δημιουργία εξατομικευμένης μορφής συνείδησης, η δημιουργία μιας συγκεκριμένης και μοναδικής εικόνας του κόσμου και των γεγονότων και διαδικασιών που τον συνθέτουν, κυριαρχία αυτής της εικόνας στα ΜΜΕ, φίμωση ενοχλητικών φωνών, ερμηνεία αυτής της εικόνας του κόσμου μέσα από το ιδεολογικό πρίσμα του δυτικού ιμπεριαλισμού, δημιουργία συγκεκριμένων κοινωνικών και ψυχολογικών στάσεων που καθορίζουν τον τρόπο που γίνονται αντιληπτά τα μηνύματα από τα ΜΜΕ, ανάδειξη πολιτικών προσώπων με υπαλληλική νοοτροπία, αποιστορικοποίηση του κοινωνικού γίγνεσθαι.

Στο ίδιο πλαίσιο, προσπαθούν να δημιουργήσουν στους λαούς που δέχονται τις ιμπεριαλιστικές επιθέσεις (Ιράν, Συρία στο παρελθόν, κ.λ.π.) αισθήματα φόβου, μοναξιάς, απομόνωσης, κατωτερότητας, αδυναμίας, ανησυχίας, κλπ. Όσο πιο έντονες είναι οι καταστάσεις συγκίνησης, τόσο περισσότερο δυσκολεύεται η κατανόηση της αλήθειας. Η υποβολή που δρα ανασταλτικά πάνω στη νοητική δραστηριότητα ενώ ταυτόχρονα κατευθύνεται στο συγκινησιακό μέρος της συνείδησης μπορεί να εξασφαλίσει : Αποδοχή μιας ιδέας χωρίς κριτική, αφομοίωση μιας ιδέας χωρίς κριτική, αποδοχή λαθεμένων απόψεων, δράση χωρίς σκέψη, προσηλυτισμό, κλπ.

Με την υποβολή της έννοιας του «πολέμου των πολιτισμών», τα επιτελεία της προπαγάνδας αναζωπύρωσαν συναισθήματα : Φόβου, μίσους, εχθρότητας, απέχθειας για τους άλλους, οργής, ρατσισμού, κλπ. Μέσα από την συγκινησιακή ένταση, επιχειρείται να ανασταλεί κάθε λογική και κριτική σκέψη. Η ταύτιση, ένας άλλος ψυχολογικός μηχανισμός που χρησιμοποιείται κατά τη διαδικασία υποβολής, ενίσχυσε τη θεωρία της αντίθεσης των πολιτισμών με το να υποστηρίζει το «εμείς» και οι «άλλοι». Η ένταξη στο «εμείς» της συμμαχίας επιδιώκεται
παντοιοτρόπως.

Η ταύτιση μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως ταύτιση με τον επιτιθέμενο και να βοηθήσει έτσι τις προσπάθειες υποταγής των λαών που αντιστέκονται. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι οι προτροπή από τους θύτες, με τον μανδύα του σωτήρα, ΗΠΑ και Ισραήλ, προς τα θύματα, τους Ιρανούς πολίτες, να ξεσηκωθούν ενάντια στην κυβέρνησή τους, δηλαδή ενάντια στην χώρα τους, αφού ο πραγματικός σκοπός τους είναι η κατάκτηση και ο διαμελισμός του Ιράν. Για να γίνει αυτό, οι Ιρανοί θα πρέπει να νιώσουν ευάλωτοι και αβοήθητοι. Είναι ένας από τους λόγους που δολοφονούνται οι νόμιμοι ηγέτες αυτής της χώρας και βομβαρδίζονται νοσοκομεία, σχολεία, και πολιτικές υποδομές.

Αυτά τα «τυφλά» χτυπήματα που σκορπούν το θάνατο αδιακρίτως, έχουν σαν σκοπό να προκαλέσουν: Άγχος επικείμενου θανάτου, τρόμο, πανικό, φόβο, ανασφάλεια, τίποτα και πουθενά δεν είναι ασφαλές, αίσθηση αδυναμίας προστασίας, αγχώδη αναμονή του αγνώστου, σύνδρομο αβοηθητότητας, αβεβαιότητα, αίσθηση πως όλοι είναι απροστάτευτοι.

Ο φόβος προϋποθέτει ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, ενώ το άγχος όχι. Σε συνθήκες άγχους μπορεί να διακρίνουμε μια αβεβαιότητα, μια αμφιβολία, την πιθανότητα να προκύψουν επικίνδυνες καταστάσεις. Άμεσο αποτέλεσμα αυτών των συναισθημάτων είναι η πιθανότητα αναστολής κάθε δράσης. Ο φόβος μπορεί να οδηγήσει σε δράση όπως η φυγή ή η αντίσταση. Το άγχος μπορεί να μπλοκάρει ανάλογες διαδικασίες.

Δεν είναι τυχαία η προσπάθεια διατήρησης μιας αγχώδους αναμονής, για μια απρόβλεπτη καταστροφή από : Χτυπήματα με βιολογικά όπλα, χτυπήματα με χημικά όπλα, κίνδυνοι από χτυπήματα πυρηνικών εγκαταστάσεων, βομβαρδισμοί νοσοκομείων, σχολείων, αμάχων, δημοσιογράφων, προσφύγων.

Με αυτό τον τρόπο επιχειρείται να αντικατασταθεί κάθε αίσθημα ασφάλειας με μια οδυνηρή ,αγχώδη αναμονή του αγνώστου. Σε αυτές τις συνθήκες, ένας αγχώδης φόβος κυριαρχεί που δεν επιτρέπει καμιά άλλη σκέψη, κανένα άλλο συναίσθημα. Λένε κυνικά ότι καμία προφύλαξη δεν ωφελεί, γιατί δεν χρειάζονται αιτίες για να πεθάνει κάποιος. Αυτά τα χτυπήματα που τα συναντάμε με τον γενικό τίτλο των «παράπλευρων απωλειών», δεν είναι τίποτα άλλο πάρα επιλεγμένοι στόχοι με σκοπό να ασκηθεί ψυχολογικός πόλεμος σε συνθήκες τρομοκρατίας. Για τον λόγο αυτό, είναι ειδεχθή εγκλήματα πολέμου.

Η δημιουργία ανατριχιαστικών βιωμάτων είναι μια πραγματικότητα που χαρακτηρίζει τα εγκλήματα πολέμου. Τέτοια συναισθήματα δημιουργούνται όταν : Το ΝΑΤΟ, το Ισραήλ, οι ΗΠΑ, βομβαρδίζουν νοσοκομεία, σχολεία, παιδιά και όταν οι ΝΑΖΙ κρεμούσαν στις πλατείες τα θύματά τους. Στις περιπτώσεις των «τυφλών» χτυπημάτων από οργανωμένες ένοπλες δυνάμεις ο σκοπός είναι η άσκηση ψυχολογικού πολέμου με τρομοκρατικές ενέργειες ώστε να έχουμε: Μειωμένες αντιδράσεις, αδυναμία κατανόησης της πραγματικότητας, αδυναμία αντικειμενικής αξιολόγησης της πληροφορίας, έλεγχο των συμπεριφορών, χειραγώγηση, τρομοκρατία, αβεβαιότητα, αμφιβολία, ανασφάλεια. Μέσα από τέτοιες διαδικασίες, τρομοκρατημένοι πολίτες μπορούν εύκολα να είναι χειραγωγήσιμοι, υιοθετώντας έννοιες όπως ο «πόλεμος των πολιτισμών». Έτσι, μπορούμε να είμαστε Βέλγοι όταν χτυπιέται το Βέλγιο, Γάλλοι όταν χτυπιέται η Γαλλία, αλλά σε καμία περίπτωση Ιρανοί όταν χτυπιέται το Ιράν, Σύριοι όταν χτυπιέται η Σύρια κ.λ.π.
Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά το Ιράν αντέχει.

Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου του 2026 και την στιγμή που γράφεται αυτό το άρθρο έχουν περάσει ήδη 26 ημέρες και παρά τις δολοφονίες στην στρατιωτική και πολιτική ηγεσία, δεν έχει επιτευχθεί κανένας από τους στόχους που έθεσαν το Ισραήλ και οι ΗΠΑ. Πολλοί ψάχνουν έκπληκτοι να βρουν τους λόγους αυτής της εξέλιξης και επικεντρώνονται, ίσως όχι άδικα, στην δομή του ιρανικού πολιτεύματος, καθώς και στις στρατιωτικές δυνατότητές του και την υλικοτεχνική υποστήριξη από τρίτες δυνάμεις.

Όμως, οι πραγματικοί λόγοι βρίσκονται αλλού. Ο Ιρανικός λαός, παρά τις εσωτερικές διαφορές, αποφάσισε να υπερασπιστεί την πατρίδα του. Μια πατρίδα με πάνω από 3000 χρόνια ιστορία, και με έναν πολιτισμό που ξεπερνάει τα στενά όρια ενός κράτους. Οι Ιρανοί μάχονται για κυριαρχία, εθνική ανεξαρτησία, και εθνική αξιοπρέπεια. Το «σύνδρομο της Στοκχόλμης» δεν είναι στην επιλογή τους γιατί είναι ένας υπερήφανος λαός.

Όταν οι Γερμανοί μπήκαν στην Ελλάδα, το 1941, μετά την κατάρρευση του μετώπου, οι Φ. Σκούρας, Α. Καλούτσης, Γ.Παπαδημητρίου, αναφέρουν πως είχαμε κατακόρυφη αύξηση των καταθλίψεων και των αυτοκτονιών στο γενικό πληθυσμό. Στην συνέχεια, όταν η πείνα θέριζε τον αστικό πληθυσμό και οι Γερμανοί με τους ντόπιους συνεργάτες τους βασάνιζαν, τρομοκρατούσαν και σκότωναν αδιακρίτως περιμέναμε λογικά αύξηση αυτών των φαινομένων. Αυτό δεν συνέβη. Αντίθετα, παρατηρήθηκε μείωση της ψυχοπαθολογίας, που αποδίδεται στο γεγονός της απόφασης του ελληνικού λαού να αντισταθεί στους ξένους κατακτητές και στους Έλληνες προδότες μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ. Ο λαός αποφάσισε να παλέψει για εθνική ανεξαρτησία, εθνική αξιοπρέπεια, εθνική κυριαρχία και κοινωνική δικαιοσύνη. Ένα σύνθημα κυριαρχούσε: «Όταν οι λαοί βρίσκονται μπρος στον κίνδυνο της σκλαβιάς, διαλέγουν ή τις αλυσίδες ή τα όπλα».

Το ίδιο κάνει και ο υπερήφανος λαός του Ιράν. Οι Ιρανοί μάχονται για εθνική κυριαρχία, εθνική ανεξαρτησία και εθνική αξιοπρέπεια. Το Ιράν δεν παραδόθηκε. Μπρος στον κίνδυνο της σκλαβιάς διάλεξε την αντίσταση. Από εδώ και πέρα, όποιο και να είναι το αποτέλεσμα αυτού του πολέμου, οι Ιρανοί είναι οι νικητές στα μάτια δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον πλανήτη. Το ίδιο γίνεται και στη Γάζα. Οι Παλαιστίνιοι αντέχουν, γιατί αντιστέκονται. Το ίδιο γίνεται και στο νότιο Λίβανο που τελεί υπό ισραηλινή κατοχή. Υποτίμησαν λοιπόν, τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ, την αποφασιστικότητα των Ιρανών να υπερασπιστούν την πατρίδα τους και τον πολιτισμό τους, απέναντι σε μια παράνομη και ανήθικη εισβολή. Αυτοί οι πόλεμοι δεν είναι πόλεμοι μεταξύ πολιτισμών. Είναι πόλεμοι για το κέρδος ενάντια σε όλους τους πολιτισμούς.

Βιβλιογραφία
– Φ. Σκούρας, Α. Καλούτσης, Γ.Παπαδημητρίου: ‘’ Η ψυχοπαθολογία της πείνας, του
φόβου και του άγχους τον καιρό της κατοχής ‘’, εκδ. ‘’Οδυσσέας , Αθήνα, 1991.
– https://www.imerodromos.gr/tromokratia-propaganda/

(*) Ο Ηλίας Μιχαλαρέας είναι Δρ. Ψυχολογίας – Δρ. Γεωγραφίας

 imerodromos.gr