Νέο βιβλίο: Γιώργης Έξαρχος «Ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου και άλλοι 12 “γρίφοι”»

«Δέχου οὖν αὐτὸν, λαμπρὰ Μακεδονία»

ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ: «Γιώργης Έξαρχος, Ο τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου και άλλοι 12 “γρίφοι”.» (Εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη, Θεσσαλονίκη, σελίδες 1190, σχήμα 16×24)

Η Ιστορία, ως επιστήμη, είναι ένα «διαρκές δικαστήριο», και στην ακροαματική διαδικασία ή τις αναψηλαφήσεις των διαφόρων «ιστορικών γεγονότων», οι Ιστορικοί οφείλουν να κομίσουν ισχυρούς μάρτυρες (και δη αυτόπτες), ώστε να καταθέτουν και να διευκολύνουν με την μαρτυρία τους στην κρίση και στην ανεύρεση της «Ιστορικής Αλήθειας». Και ισχυρή μαρτυρία, πέρα από εκείνη των αυτοπτών μαρτύρων, είναι όλων εκείνων που έζησαν σε εποχές πλησιέστερες στα γεγονότα και τα συμβάντα που έλαβαν χώρα, σε συγκεκριμένους τόπους και χρόνους. Όσο … απομακρύνονται οι «μάρτυρες» από τα γεγονότα, τους χώρους και τους χρόνους στους οποίους εξελίχθηκαν τα υπό «διερεύνηση» συμβάντα, τόσο και λιγότερο αξιόπιστη είναι η μαρτυρία τους, εκτός αν κομίζουν «άγνωστα ντοκουμέντα» εκείνων των χρόνων και γεγονότων. Κοινοτοπία, θα πείτε, τούτη η διαπίστωση, μιας και πρέπει να θεωρείται ως δεδομένη τούτη η αρχή, Αλλά μόνον θεωρείται…

     Για τον Μέγα Αλέξανδρο, «Μακεδόνα Βασιλέα των Ελλήνων», ό,τι σχεδόν μέχρι σήμερα έχει γραφτεί, εδράζεται σε μια βιβλιογραφία 20-30 «παλαιών πηγών», και φαίνεται πως αγνοεί σοβαρές πηγές της εποχής του Αλέξανδρου, αλλά και της περιόδου των «πηγών» που θεωρούνται οι πιο… αυθεντικές και σοβαρές. Οι πηγές όμως είναι πολλές δεκάδες… Σε τούτη την μελέτη ξεπερνούν τις 240! Μιλώ για πηγές, όχι για ιστορικές συγγραφές για τον Αλέξανδρο και για ερμηνευτές των πηγών! Αυτό το είδος των «συγγραφών» δεν με απασχόλησε ούτε το μελέτησα, ενόσω δεν είχαν τίποτα το νέο να μου δώσουν ενώ, κατ’ ουσίαν, κινούνταν και κινούνται στην ανακύκληση στερεοτύπων, και αναπαραγωγή των πάσης μορφής… ερμηνευτών! Οπότε, δικαιολογημένα θα με μεμφθούν ειδήμονες και λοιποί ιστοριογραφούντες… Αλλά θα εμείνω στο «δόγμα» μου: Οι πηγές δεν ψεύδονται και ούτε διαψεύδονται.

     Έτσι, για τον Μεγαλέξαντρο, δίνονται απαντήσεις – λύσεις (αποδεικτικές μαρτυρίες) σε 13 μέγιστους «γρίφους», που σχετίζονται με τον ένα και μοναδικό «Μέγα» της ανθρώπινης Ιστορίας, και στον μεγαλύτερο «γρίφο» (πρόβλημα; μυστήριο;) που είναι ο τάφος του.

     Ας μου επιτραπεί, λοιπόν, να καταθέσω κάποια σημεία από τον Πρόλογό μου:

«Ρίζα γουν του φόνου φθόνος
και καρπός του φόνου πόνος.»
(Κρης Σκορδίλος ή Μαραφαράς)

Τούτο το ταξίδι στον χρόνο και στον χώρο έχει ως «ξεναγούς» ορισμένα από τα σημαντικότερα ονόματα στους τομείς της Ιστορίας, της Γεωγραφίας, της Θρησκειολογίας και Θεολογίας, της Αρχιτεκτονικής, της Ταξιδιωτικής Λογοτεχνίας κ.λπ., και αποτελούν στην πλειονότητά τους τις αρχαιότερες και τις πιο αξιόπιστες και έγκριτες και έγκυρες φωνές-πηγές (Π), για να μας παράσχουν όλα τα αναγκαία κι αληθή στοιχεία, για την επίλυση των «γρίφων» που σχετίζονται με την ζωή και (μερικώς) με την δράση του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

     Αναμφίβολα, κάποιες πηγές, λόγω εγγενών δυσκολιών πρόσβασης σε αυτές, ή και για τον λόγο ότι μπορεί να διέλαθαν της προσοχής μου, ενδεχομένως να μην περιλαμβάνονται στην ανά χείρας μελέτη, και θα ήμουν τα μάλα ευγνώμων σε όποιον μου τις επισημάνει, αλλά δεν έχει γίνει κάποια απόκρυψη ή αγνόησή τους για εξυπηρέτηση οποιασδήποτε σκοπιμότητας. Πέραν τούτου, η σοβαρή έρευνα και η μελέτη δεν απαιτούν «ντε και καλά» αιγίδα «επιστημονικών εταιρειών» ή τίτλους «ακαδημαϊκών ειδημόνων» (άλλη γάγγραινα της εποχής μας οι παντός είδους… ειδικοί), για απόδειξη… οφθαλμοφανών και χειροπιαστών αληθειών, που μαρτυρούνται καθαρά από αξιοσέβαστο αριθμό πηγών, μη αμφισβητούμενων για το κύρος τους.

     Η πηγή (Π) στην ιστορική έρευνα είναι ίζβουρος και νερομάνα αλήθειας, βάζεις την χούφτα σου να πιείς από αυτήν και η δροσιά της σκορπά την αύρα της σε όλο το πρόσωπό σου και το είναι σου, και δεν έχει καμιά σχέση με τα «εμφιαλωμένα» στις πλαστικές συσκευασίες. Από τέτοιες «εμφιαλωμένες αλήθειες» (σε όλους τους τομείς) βρίθει ο σύγχρονος κόσμος και με τέτοιες μας έχουν φλομώσει οι περισπούδαστες πραγματείες των μονοπωλούντων την γνώση ειδικών!

     Μακριά, λοιπόν, από λογικές και πρακτικές κυρίαρχες, που κατ’ ουσίαν πραγματώνουν το γνωστό «Λύκος και όιν ποιμαίνειν», αλλά και το «Κεραμέως πλούτος: επί των σαθρών και των αβεβαίων και ευθραύστων», και με την πένα μου βουτηγμένη στο μελανοδοχείο της καρδιάς μου, καταθέτω τα όσα συνάγονται από τις μαρτυρίες για τον Μέγα Αλέξανδρο, κι αποτελούν/μαρτυρούν την αλήθεια. Τα άλλα δεν αφορούν την επιστημονική έρευνα. Υποψιάζομαι δε πως τούτη η αλήθεια είναι ενοχλητική σε τιποτοφρονοδεξιούς ή δηθεναριστερούς, και στους θερμοκέφαλους βουκεφαλοκέφαλους, ένθεν κακείθεν των συνόρων, που θα ήθελαν να φέρουν στα πινεζοειδή αναστήματά τους το μπόι τού «Βασιλέως των Ελλήνων Αλεξάνδρου του Μακεδόνος».

     Τι ακριβώς ξεκαθαρίζει τούτη η μελέτη για τον Αλέξανδρο;

• Ότι γεννήθηκε την νύχτα στις 20/21 Ιουλίου έτους 356 π.Χ., όταν ο Ηρόστρατος έκαψε τον ναό της Εφεσίας Αρτέμιδος στην Μικρασία.
• Ότι πέθανε την νύχτα στις 10/11 Ιουνίου έτους 323 π.Χ., όπως επιβεβαιώνεται από προσφάτως ευρεθείσα χαλδαϊκή πινακίδα.
• Ότι κατά την ημέρα του θανάτου του ήταν 32 ετών, παρά έναν μήνα και 10 ημέρες δηλ. δεν είχε κλείσει τα 33 έτη.
• Ότι μητέρα του ήταν η Ηπειρώτισσα Ολυμπιάς (373-316 π.Χ.), εκ του βασιλικού γένους των Μολοσσών, εκ των Αιακιδών κρατώντας, από τον γιο του Έλληνα Αχιλλέα, τον Πύρρο, έποικο στην Ήπειρο.

     Υπάρχει και ο άγιος Μεθόδιος Πατάρων († 311) (Π 77), ο οποίος έχει γράψει πως ο Αλέξανδρος ήταν γιος της «Χουσήθ, θυγατέρας του βασιλέως Φολ της Αιθιοπίας»! Οι δε Πέρσες και Άραβες συγγραφείς δίνουν άλλες γενεαλογίες για τον Αλέξανδρο (Π 213)!

• Ότι πατέρας του «εξ υιοθεσίας» ήταν ο Φίλιππος Β΄ (382-336 π.Χ.), κατά τον Ψευδο-Καλλισθένη και τους «Βυζαντινούς» και «Δυτικούς» Χρονογράφους και Ιστορικούς και τους πάσης μορφής «Μυθολόγους» ήταν ο Αιγύπτιος τελευταίος Φαραώ Νεκτεναβώ Β΄ (;-342 π,Χ.), κατά άλλους ο Αρκάς Δράκων ή κατά ορισμένους απλώς «ένας δράκων» (φίδι). (Βλ. Πίνακας Ι. Γονείς του Αλεξάνδρου). – Είναι αναμφίβολο γεγονός ότι ο Αλέξανδρος υπήρξε «καρπός μοιχείας» της Ολυμπιάδος, άρα «αγνώστου πατρός», γι’ αυτό και πολλοί συγγραφείς αποκαλούν την Ολυμπιάδα: «η μοιχαλίς» και «η μοιχεύουσα».

     Το γεγονός της «μοιχείας της Ολυμπιάδος»… πιστοποιείται κι από τα ήδη παρουσιασθέντα λαϊκά παραμύθια, που –δεν μπορεί– κάποια αλήθεια κρύβουν, καθότι «τόσα μύθια, τόσ’ αλήθεια»!

• Ότι οι προχριστιανικοί συγγραφείς ιστορούν ότι ο θάνατός του επήλθε από μέθη ή δηλητηρίαση ή κι από συνδυασμό των δύο. Τα όσα επί των ημερών μας γράφονται σχετικά με το θέμα αυτό, αφορούν σε «επιστημονικές αναλύσεις» επί τη βάσει θεωριών και όχι επί πεπραγμένων, και πάντοτε με επιλεκτική ή πολύ ελλιπή χρήση των πηγών.
• Ότι, στο ενδεχόμενο που δολοφονήθηκε με δηλητήριο, παρασκευαστές του δηλητηρίου ήταν ή ο Αντίπατρος, ή ο Αριστοτέλης, ή (κατά τους μυθογράφους) η μάνα των Βρυ(ο)νούση και Λευκαδούση.
• Ότι χορηγοί του δηλητηρίου ήταν: ή ο Ιόλλας (γιος του Αντίπατρου), ή ο φίλος και εταίρος του Αλέξανδρου Λαρισαίος Μήδιος, ή και οι δύο: Ιόλλας και Μήδιος, ή οι Θεσσαλός, Φίλιππος, Ιόλλας, ή ο Κάσσανδρος (γιος του Αντίπατρου), ή οι Κάσσανδρος, Ιόλλας Φίλιππος (γιοι του Αντίπατρου) κι ο Μήδιος, (ή κατά τους μυθογράφους: οι Βρυονούσης και Μήδος ή οι Λευκαδούσης, Βρυονούσης και Μήδος). – Οι «μαρτυρίες» όλων των πηγών είναι –μάλλον– μη πειστικές.
• Ότι ο Αλέξανδρος ήταν στην «φυλή» Μακεδών και «εθνολογικά/εθνικά» Έλλην, και ο οποίος «ένωσε 12 ή 14 γένη/φυλές Ελλήνων».

     Τα αναπαραγόμενα περί «Μακεδόνα» και «μη-Έλληνα» Αλέξανδρου, απηχούν τις δοξασίες τού (κατά τα άλλα μέγιστου) Αδαμάντιου Κοραή (1748-1833), ο οποίος επιθυμούσε την ονομασία Γραικία, της χώρας που θα προέκυπτε μετά την Επανάσταση, δοξασίες οι οποίες βρίσκονταν στον αντίποδα των θέσεων του (μέγιστου Ελληνόβλαχου) Ρήγα Βελεστινλή (1762/63-1798), που αγωνιζόταν για ένα κράτος Ελ-λήνων και Φιλελλήνων, και για πραγμάτωση μιας Οικουμενικής Δημοκρατίας στον «οραματικό κόσμο» του Μεγάλου Αλεξάνδρου. – Γι’ αυτό διαπιστώνει κανείς ότι το ιδρυθέν κράτος μετά την Επανάσταση του 1821 (1832) ονομάζεται εσωτερικά Ελλάς/Ελλάδα/Hellas, στην δε αλλοδαπή Γραικία/Graecia, για… κοροϊδία ενδοχώρια και διεθνή!

     Οι πηγές χαστουκίζουν ένθεν κακείθεν των… Μακεδονικών ορίων.

• Ότι η διακηρυσσόμενη συνάντησή του με τον αρχιερέα των Ιουδαίων Ιαδδούς (Ιούδα), και η προσκύνησή του προς αυτόν, λίγο μετά την πολιορκία και άλωση της Τύρου, τον Αύγουστο του 332 π.Χ., μαρτυρείται μόνον από τον Ιουδαίο Ιώσηπο Φλάβιο (Π 43), και τούτη η «αναφορά» αναπαράγεται από πολλούς Χριστιανούς συγγραφείς («Βυζαντινούς» και «Δυτικούς» Ιστορικούς και Χρονογράφους) και από –συγγραφείς– μετά από αυτούς, που αναπαράγουν την ίδια πληροφορία.

     Το αδιαμφισβήτητο είναι ότι πέρασε και από την Ιουδαία. (Π 39).

• Ότι η διακηρυσσόμενη επίσκεψη του Όσιου Σισόη (τελευταία τον γράφουν Σισώη!) (367-429 μ.Χ) στον «τάφο του Αλεξάνδρου», αποτελεί «νεοχριστιανικό μύθευμα», μετά τον 16ο μ.Χ. αι., μύθευμα που εδράζεται στο «γραμματικό δεδομένο» ότι ο έχων «βοστρύχους» (μαλλιά μπούκλες στο κεφάλι) ελληνιστί ονομαζόταν «σισόης», και τέτοιος ήταν αναμφίβολα ο Μακεδών στρατηλάτης, κατά όλες τις μαρτυρίες.
• Ότι ο θάνατος επήλθε στην Βαβυλώνα, κατά τις Ελληνικές, τις Λατινικές και τις μετέπειτα «Βυζαντινές» και «Δυτικές» πηγές, ενώ οι Περσικές κι οι Αραβικές «ιστορήσεις» δίνουν άλλους τόπους θανάτου.
• Ότι επιθυμία του ήταν να ταφεί στον Ναό του Άμμωνος Δία στην Όαση της Σίβας (Σίουα), ή κατ’ άλλους στην Αλεξάνδρεια, κι ότι τελικά τάφηκε πρώτα στην Μέμφι(δα), και μετά το «νεκρό σώμα» του μεταφέρθηκε και τάφηκε στην Αλεξάνδρεια. Κάποιες πηγές αναφέρουν άλλους τόπους ταφής (π.χ. λίμνη Μαρεώτιδα, νησί στον Ατλαντικό, κάποια τοποθεσία στην Ασία), κυρίως δε αυτό ισχυρίζονται κάποιες από τις Περσικές και τις Αραβικές «ιστορήσεις» (Π 213).
• Ότι στο θέμα της ταφής, έχουν αγνοηθεί (προκλητικά) οι πηγές που αναφέρουν ότι έγινε ταφή του νεκρού Αλεξάνδρου στην Μακεδονία. Αυτές οι πηγές είναι οι ποιητές: Αδαίος ή Αδδαίος ο Μακεδών (Π 19), Αντιγένης του Σωτίμου και της Σωσώς (229-217 π.Χ.), Φιλοστέφανος ο Κυρηναίος (Π 237 & 238), και Αντίπατρος ο Σιδώνιος (Π 24), οι οποίοι ουσιαστικά συγκλίνουν στο βαθύτερο νόημα των εξής στίχων:«Δέξου λοιπόν αυτόν, λαμπρά Μακεδονία, / και τους εχθρούς π’αμύνονται σε τούτον δώσε` / γιατ’ είναι ο Αλέξανδρος του κόσμου ο αυτοκράτωρ», άρα δικαιολογημένα: «Δοξάσου Φίλιππε· χαίρε Μακεδονία. / Ο γεννήτορας συνάντησε τον Αλέξανδρο»!

     Πού, ακριβώς, στην Μακεδονία; Θα το πούμε σε λίγο, παρακάτω.

• Ότι για τον τρόπο και τον τύπο ταφής του, οι πηγές αναφέρουν: τάφος/σήμα/σώμα: 14` «μαυσωλείο»: 7` μνημείο/στήλη: 3` σαρκοφάγος: 3` τύμβος: 1` άλλες δε πηγές αναφέρουν ταφή σε: τέμενος, βωμός, περίβολος, τόπος, ναός, κιβώτιο, θάψιμο. Γενικά όλοι αυτοί οι τρόποι και τύποι ταφής, δεν προϋποθέτουν απαραίτητα «μουμιοποίηση του νεκρού σώματος» (κάτι που ήταν προνόμιο των Αιγυπτίων βασιλέων), κι ότι οι υπάρχουσες αναφορές για τήρηση των «Μακεδονικών εθίμων ταφής» και το θάψιμο σε τάφο ή τύμβο, σημαίνει απαρέγκλιτα και «καύση του νεκρού σώματος».

     Υπ’ αυτήν την έννοια, ίσως να μην υπήρξε ποτέ «μουμιοποιημένο σώμα» του, πέρα από τον χρόνο μεταφοράς του από την Βαβυλώνα στον τόπο ταφής του, και γι’ αυτό ίσως δεν… «διασώζεται» κάποια λεπτομερής περιγραφή ενός τέτοιου «μνημείου» ή «τάφου» που (θα) φιλοξενούσε το σώμα/σορό ενός τόσο υψηλού προσώπου. Επίσης, οι «μαρτυρίες» (ενδεχόμενων) επισκεπτών (π.χ. Διόδωρος, Στράβων, Δίδυμος, Φίλων, Πλούταρχος, Τάτιος) που ίσως είδαν τον «νεκρό Αλέξανδρο» στον «τάφο» του, ως και συγγραφέων που αναφέρονται σε Ρωμαίους αυτοκράτορες επισκέπτες στον «τάφο του Αλέξανδρου», όπου είδαν και την «σορό» του (Λουκανός ή Λουκάνος, Σουητώνιος, Δίων Κάσσιος, Ηρωδιανός, Ξιφιλίνος, Ζωναράς κ.ά.), διαφέρουν ως προς την «περιγραφή» και τον ακριβή τόπο του «μνημείου/τάφου», γεγονός που θέτει εν αμφιβόλω την αξιοπιστία της μαρτυρίας τους, και συνηγορεί στην «παραδοχή» ύπαρξης μεν τάφου, αλλά άνευ… νεκρού σώματος, ή με «τεφροδόχο», το οποίον πρακτικά σημαίνει ύπαρξη μόνον κενοταφίου ή τάφου άνευ νεκρού σώματος.

     Ενισχύεται, πολύ περισσότερο, τούτη η θέση, από το γεγονός ότι ο Αλέξανδρος ήθελε να «περνιέται» ή να «είναι» θεός, και άρα χωρίς κάποιο νεκρό σώμα, γιατί τότε τί θεός θα ήταν; Γι’ αυτό ήθελε «να εξαφανισθεί από προσώπου γης», όπως λέει ο Λέων Νεαπόλεως (Π 124).

     Οπότε, οι «αναφερόμενοι» ως «τάφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου», στον Ναό του Άμμωνος στην Όαση της Σίβας, στην Μέμφιδα, στην Αλεξάνδρεια, ή αλλού, δεν είναι τίποτα άλλο παρά κενοτάφια. Οι δε Ρωμαίοι αυτοκράτορες που, βάσει των «μαρτυριών» των ιστορικών, «είδαν» το «νεκρό σώμα του Αλεξάνδρου» φρονώ πως δεν είναι και τόσο βέβαιο ότι πράγματι το είδαν, καθότι τα σχετικά εδάφια και χωρία δεν είναι καθόλου πειστικά. Οι αναφορές του Λουκανού (Π 41), για τρεις διαφορετικούς τάφους του Αλεξάνδρου στην Αίγυπτο, σε τρεις διαφορετικές τοποθεσίες (απορώ για ποιον λόγο οι σύγχρονοι ερευνητές μηρυκάζουν μόνον την μία αναφορά από τις τρεις του ποιητή), οδηγούν σε σκέψεις και προβληματισμούς ως προς την αξιοπιστία των άλλων «μαρτυριών» ως προς αυτό το θέμα.

• Ότι οι μαρτυρίες για «τύμβο του Αλεξάνδρου στην Μακεδονία» είναι πολύ πιο πειστικές από εκείνες για «τάφο στην Αίγυπτο», καθότι έρχονται να επιβεβαιώσουν αυτές τις μαρτυρίες τα ευρήματα εν συνόλω (που έχουν δημοσιοποιηθεί έως τα τώρα από το ΥΠΠΟ) στην Αμφίπολη («Λόφος Καστά»), στις εκβολές του Στρυμόνα.

 Πρώτιστα, το ψηφιδωτό στο ταφικό μνημείο της Αμφίπολης που, κατά τους ειδικούς και τις επίσημες ανακοινώσεις του ΥΠΠΟ, δείχνει την «Απαγωγή της Περσεφόνης» και τον «ψυχοπομπό Ερμή», φρονώ ότι αποτελεί παράσταση –και αυτό είναι πάνω από βέβαιο γεγονός– η οποία απεικονίζει τον Αλέξανδρο να καθοδηγεί τα άλογα (ίππους) που σέρνουν το άρμα πάνω στο οποίο βρίσκονται ο θεός Άμμων Ζευς και η μητέρα του Ολυμπιάδα, ήτοι οι… γονείς του! Η παράσταση δεν έχει ουδεμία σχέση με τον Πλούτωνα και την Περσεφόνη, που σε όλες τις απεικονίσεις εμφανίζονται σε τέθριππο άρμα/άμαξα, ενώ στο μωσαϊκό του «Λόφου Καστά» απεικονίζονται σε άρμα/δίφρος που σέρνεται από δύο ίππους/άλογα, και με τον έναν ίππο να έχει το μεν αριστερό του μάτι γλαυκόν (γαλάζιο), το δε δεξιό του μάτι φαιόν (μαύρο), και ση-μαίνει ότι αλληγορικά συμβολίζει/υπενθυμίζει τον Μέγα Αλέξανδρο, ο οποίος είχε το ένα μάτι γαλάζιο και το άλλο μάτι τσακίρικο-μαύρο!

     Η σκηνή τούτη, εξάλλου, περιγράφεται γλαφυρά από τον Έφιππο τον Ολύνθιο (4ος-3ος π.Χ. αι.) (Π 16), ιστορικό, σύγχρονο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που έγραψε για την εκστρατεία και τον θάνατο του Μακεδόνα βασιλιά. Λες και το «μωσαϊκό του Καστά» αποτελεί «υλοποίηση» της κάτωθι περιγραφής του Εφίππου:

     «Ἀλέξανδρος καὶ τὰς ἱερὰς ἐσθῆτας ἐφόρει ἐν τοῖς δείπνοις· ὁτὲ μὲν τὴν τοῦ Ἄμμωνος πορφυρίδα καὶ περισχιδεῖς καὶ κέρατα καθάπερ ὁ θεὸς, ὁτὲ δὲ καὶ τῆς Ἀρτέμιδος, ἣν καὶ ἐπὶ τοῦ ἅρματος ἐφόρει πολλάκις, ἔχων τὴν Περσικὴν στολὴν, ὑποφαίνων ἄνωθεν τῶν ὤμων τό τε τόξον καὶ τὴν σιβύνην· ἐνίοτε δὲ καὶ τὴν τοῦ Ἑρμοῦ· τὰ μὲν ἄλλα σχεδὸν καὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν χλαμύδα τε πορφυρᾶν καὶ χιτῶνα μεσό-λευκον, καὶ τὴν καυσίαν ἔχουσαν τὸ διάδημα τὸ βασιλικόν· ἐν δὲ τῇ συνουσία τὰ τε πέδιλα καὶ τὸν πέτασον ἐπὶ τῇ κεφαλῇ καὶ τὸ κηρύκειον ἐν τῇ χειρί· πολλάκις δὲ καὶ λεοντῆν καὶ ῥόπαλον, ὥσπερ ὁ Ἡρακλῆς…»

     Είναι φανερό ότι είναι λαθεμένη η εκτίμηση των ειδικών και του ΥΠΠΟ ότι το ψηφιδωτό στο ταφικό μνημείο της Αμφίπολης σχετίζεται με την «Απαγωγή/Αρπαγή της Περσεφόνης», όταν είναι ηλίου φαεινότερον ότι την «περιγράφει» στον καιρό του ο Έφιππος ο Ολύνθιος, και ότι απεικονίζει πασιφανώς τον Αλέξανδρο, τον Άμμωνα Δία και την Ολυμπιάδα, όπως στο Μέρος Α΄ αποκαλύπτουμε αναλυτικά.

• Ότι η συγκλονιστική μαρτυρία του Ποσείδιππου (~310/300-240 π.Χ.), με το επίγραμμα «εις στήλην Αλεξάνδρου του Μακεδόνος», δεν έχει ληφθεί υπ’ όψιν από κανέναν μελετητή ή ερευνητή σχετικά με τον «τάφο του Αλεξάνδρου», όταν είναι πια γνωστό ότι «στήλη, είναι η κολώνα διά διαφόρους σκοπούς στηνομένη, επί τάφου», ή «στήλη είναι η επί του τύμβου νεκρική στήλη», οπότε και συνάγεται ότι οι άλλες περιγραφές «του τάφου του Αλεξάνδρου» που μας είναι γνωστές από μετέπειτα συγγραφείς, δεν γνωρίζουμε κατά πόσο είναι ακριβείς και ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα ή κατά πόσο είναι «πλάσμα» της φαντασίας τους! Η «στήλην Αλεξάνδρου του Μακεδόνος» σημαίνει ταφικό μνημείο και τύμβο, και τέτοια περιγραφή δεν δίνει κανείς συγγραφέας για την Αλεξάνδρεια ή άλλη πόλη στην Αίγυπτο.

• Ότι όλες οι φερόμενες ως μαρτυρίες ιστορικών συγγραφέων για επίσκεψη Ρωμαίων αυτοκρατόρων σε «τάφο του Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια» και «θέαση του νεκρού σώματός του», τελούν εν αμφιβόλω, ως ελλιπείς και μη πειστικές για το αν όντως ήταν «τάφος του Αλεξάνδρου», και ας υπήρχε στην Αλεξάνδρεια τοποθεσία με τέτοια ονομασία, και καθόλου πειστικές για το αν είδαν «το νεκρό σώμα του Αλεξάνδρου».
• Ότι και οι φερόμενες ως μαρτυρίες των περιηγητών ότι επισκέφθηκαν ή είδαν τον τάφο (ή ενδεχομένως και το νεκρό σώμα) του Μεγάλου Αλεξάνδρεια σε ποικίλες τοποθεσίες της Αλεξάνδρειας, είναι κι αυτές στην κυριολεξία «ανυπόστατες», καθότι έχουν συνολικά διαψευστεί μετά την ανάγνωση της ιερογλυφικής γραφής το 1822, από τον Γάλλο λόγιο, φιλόλογο, ανατολιστή και αιγυπτιολόγο Ζαν-Φρανσουά Σαμπολιόν (Jean-François Champollion:1790-1832). Η επί αιώνες αποδιδόμενη σαρκοφάγος στον Αλέξανδρο, αποδείχτηκε ότι ήταν… του Νεκτεναβώ Β΄!
• Ότι το λεγόμενο «λείψανο του Αγίου Μάρκου του Ευαγγελιστή» στην Βασιλική της Βενετίας, δεν είναι του συγκεκριμένου αγίου, και ότι πρόκειται για το «λείψανο» (σορό) του Μεγάλου Αλεξάνδρου!, είναι ένας ακόμα σύγχρονος μύθος και μια ατεκμηρίωτη ευφάνταστη θεωρία, εδραζόμενη σε ελάχιστες ασαφείς πηγές, από τους διατυπώσαντες και υποστηρίζοντες αυτήν. Από πάμπολλες μαρτυρίες πηγών (Π 121, 149, 160, 163, 164, 166, 174, 178, 179, 183, 188, 190, 203, 205, 214, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234) συνάγεται κι αποδεικνύεται ότι ουδεμία σχέση έχει το φερόμενο ως «λείψανο» του Αγίου Μάρκου του Ευαγγελιστή, με κάποιο «πτώμα» του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τα αναφερόμενα στις πηγές κι η ανάλυσή μας στο Μέρος Α΄, πείθουν –θαρρώ– αβίαστα.

    Επειδή, όμως, η ανά χείρας μελέτη, δεν είναι μια ακόμα Βιογραφία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ή του Αλεξάνδρου του Μακεδόνος και Βασιλέως των Ελλήνων, φρονώ πως είναι σκόπιμο να διευκρινίσω ότι για τον απαιτητικό αναγνώστη, στον παρόντα τόμο δίνονται τα στοιχεία που θα μπορούσαν να αναπτυχθούν σε αυτόνομες μονογραφίες, και η μελέτη των οποίων αναμφίβολα συμβάλλει στο να σχηματίσει κάποιος μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τον Μέγα Αλέξανδρο.

     Τα στοιχεία αυτά –γενικά– σχετίζονται με τα κάτωθι θέματα,

• Την θεοποίηση του ΜΑΛΕ. Π 7, 8, 20, 23, 44, 50, 62, 66, 67, 71, 82, 83, 86, 87, 94, 95, 125, 132, 149, 172, 235.
• Την θρησκεία των Αιγυπτίων και καταγωγή ή προέλευσή της από Ελλάδα: Άμμων, Σέραπις ή Σώραπις, Άπις, Όσιρις, Ίσις κ.λπ. Π 10, 15, 16, 29, 43, 46, 50, 51, 55, 56, 52, 63, 68, 71, 72, 83, 87, 94, 95, 97, 101, 119, 120, 125, 131, 132, 135, 138, 141, 148, 172, 177, 185, 187, 198, 210, 215, 235.
• Τις αρετές του ΜΑΛΕ, ιδωμένες από «ειδωλολάτρες» και χριστιανούς (Ανατολικούς και Δυτικούς). Π 4, 9, 26, 37, 42, 54, 61, 74, 81, 84, 88, 97, 109, 110, 120, 123, 140, 150, 153, 155, 167, 192.
• Τον κακό χαρακτήρα, αλλά και τις εγκληματικές πράξεις, του ΜΑΛΕ. Π 6, 7, 10, 15, 16, 17, 18, 26, 28, 39, 44, 68, 73, 79, 98, 155, 172.
• Τις προφητικές «προβλέψεις» και την σημασία τους, όπως οι αναφορές σε τράγους και κριούς, κέρατα και παρδάλεις, κ.ά. Π 1, 2, 13, 45, 70, 84, 86, 104, 105, 107, 114, 117, 119, 131, 138, 141, 142, 143.
• Τους βωμούς, τα ιερά και τους ναούς, που κατ’ ουσίαν σηματοδοτούν το πέρασμα σε άλλες θρησκευτικές δοξασίες. Π 46, 47, 75, 82, 96, 107, 114, 131, 138, 198.
• Την πόλη της Αλεξάνδρειας, την νήσο Φάρο και τον φάρο, και την όλη πολεοδομία αυτής της νέας «παγκόσμιας πρωτεύουσας». Π 3, 29, 30, 31, 32, 33, 35, 37, 39, 43, 48, 49, 50, 52, 57, 63, 65, 66, 70, 72, 73, 75, 79, 80, 82, 94, 96, 100, 104, 107, 112, 113, 120, 127, 129, 131, 133, 135, 138, 139, 141, 145, 146, 149, 151, 155, 160, 161, 162, 163, 164, 166, 170, 171, 172, 174, 177, 178, 179, 181, 182, 183, 184, 188, 189, 190, 193, 194, 195, 196, 197, 188, 200, 201, 203, 205, 206, 208, 209, 210, 211, 212, 214, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 233, 240.
• Το «νεκρό σώμα» του ΜΑΛΕ. Π 5, 8, 10, 14, 20, 22, 27, 28, 29, 31, 32, 33, 37, 38, 40, 41, 42, 43, 48, 49, 51, 53, 57, 63, 65, 66, 67, 70, 72, 75, 76, 79, 80, 88, 94, 96, 98, 100, 107, 111, 112, 114, 116, 119, 120, 121, 122, 123, 128, 129, 131, 132, 138, 141, 142, 145, 146, 147, 155, 157, 162, 163, 164, 166, 170, 171, 177, 188, 189, 197, 205, 209, 214, 218, 235, 237, 238.
• Τον «τάφο» του ΜΑΛΕ. Π 5, 8, 19, 20, 22, 24, 28, 29, 31, 32, 33, 37, 38, 40, 41, 43, 48, 49, 51, 53, 57, 53, 65, 66, 70, 72, 75, 79, 80, 116, 120, 121, 122, 124, 127, 129, 131, 132, 141, 142, 145, 147, 148, 155, 162, 163, 164, 166, 170, 171, 177, 188, 189, 197, 201, 205, 206, 207, 208, 209, 211, 212, 214, 217, 218, 237, 238, 239.
• Τον Φίλιππο ως «πατέρα» του ΜΑΛΕ. Π 12, 20, 25, 27, 34, 40, 43, 60, 76, 83, 84, 101, 106, 113, 118, 122, 131, 132, 141, 142, 155, 176, 237.
• Τον Νεκτεναβώ ως Φαραώ ή ως «πατέρα» του ΜΑΛΕ. Π 72, 75, 98, 100, 112, 113, 115, 118, 124, 132, 138, 141, 142, 143, 146, 157, 160, 193, 194, 195, 196, 200, 202, 204, 208, 216, 236.
• Την Ολυμπιάδα, μητέρα του ΜΑΛΕ, στον ρόλο της βασίλισσας των Μακεδόνων, της μητέρας που θρηνεί τον νεκρό γιο της και δίνει εντολή για την ταφή του, της γιαγιάς προστάτιδας της νύφης – συζύγου του γιου της, της μάνας «αποκούμπι» του γιου της. Π 24, 27, 28, 31, 49, 43, 51, 53, 70, 72, 75, 80, 82, 85, 100, 106, 113, 115, 119, 120, 124, 125, 131, 132, 134, 141, 142, 143, 146, 157, 160, 162, 202, 204, 216, 236, 237.
• Τις Αραβο-Περσικές μαρτυρίες περί ΜΑΛΕ. Π 116, 121, 123, 127, 133, 145, 151, 156, 162, 206, 213.

     Ο ανωτέρω διαχωρισμός των «θεμάτων» κρίνω πως μπορεί ίσως να διευκολύνει σημαντικά τον αναγνώστη στην μελέτη των «πηγών», όπως λ.χ. κάποιον που θα ήθελε να δει μόνον τις Αραβο-Περσικές Πηγές, ή τις Πηγές που αναφέρονται στην Αλεξάνδρεια κ.λπ., ανάλογα με τα πιο άμεσα ενδιαφέροντά του. Όμως, στο καταχωριζόμενο «υλικό των πηγών» υπάρχουν πλήθος «μυστικών επισημάνσεων» οι οποίες μπορούν να συνδράμουν στην ορθή επίλυση των γρίφων που σχετίζονται με τον ΜΑΛΕ, και που μας απασχολούν στην παρούσα μελέτη. Μια μικρή αναφορά σε τέτοιου είδους «επισημάνσεις» είναι π.χ. οι επόμενες:

• Ο Αδαίος γράφει για τύμβο και σήμα, ο Διόδωρος Σικελιώτης για τέμενος, ο Στράβων για σήμα, σώμα και περίβολο, ο Δίδυμος για σήμα, μνήμα, ο Φίλων για τέμενος, ο Λουκανός για τάφο σε υπόγειο σπήλαιο, ο Πλούταρχος για σήμα, μνήμα, ο Τάτιος αναφέρεται σε τόπο, ο Ζηνόβιος σε σήμα, μνήμα, ο Δίων Κάσσιος σε σώμα, ο Ηρωδιανός σε σώμα, ο Πορφύριος σε θάψιμο (θάπτεται), ο Ψευδο-Καλλισθένης σε τάφο, σώμα, ο Ιούλιος Πολέμιος σε ναό, ο Χρυσόστομος σε σήμα, ο Θεοδώρητος σε τάφο, σήμα, ο Σύγκελλος σε σώμα, ο Ευτύχιος σε νεκρό σώμα, κιβώτιο, κ.λπ., ενώ άλλοι χρησιμοποιούν τους όρους: σαρκοφάγος, τεφροδόχος, θήκη, στήλη, πύελος, σορός, σφυρήλατος, μνημείο, δείμα, δέμας κ.ά.

     Οπότε, όταν κάποιος γράφει «τάφος του Αλεξάνδρου», τι ακριβώς και πώς τον εννοεί, να μας το πει και να το κατανοήσουμε κι εμείς!

• Οι Αραβο-Περσικές Πηγές, ισχυρίζονται («μαρτυρούν»;!) ότι: α) Ο ΜΑΛΕ είναι γιος του Δαρείου του πρεσβυτέρου και της κόρης του βασιλιά των Ελλήνων Φιλίππου (χωρίς να κατονομάζεται), οπότε έχει «περσική καταγωγή»! β) Ο ΜΑΛΕ είναι γιος του Δαρείου του πρεσβυτέρου και της Halay, κόρης του βασιλιά των Ελλήνων Φιλίππου, οπότε και πάλι έχει «περσική καταγωγή»! γ) Ο ΜΑΛΕ είναι γιος του Δαρείου του πρεσβυτέρου και της Ulimfiyada (Ολυμπιάδα). δ) Ο ΜΑΛΕ είναι γιος  του Φιλίππου, βασιλιά των Ελλήνων, στην ελληνική χώρα της Μακεδονίας.
• Οι Αραβο-Περσικές Πηγές, ισχυρίζονται («μαρτυρούν»;!) ότι ο ΜΑΛΕ πέθανε: α) στην Ιερουσαλήμ, β) στην Sawad, αλλά τάφηκε η σορός του στην Αλεξάνδρεια, γ) στην Sahrazur, όπου τάφηκε, κι εκεί υπάρχει σχετικός τύμβος, αλλά κατόπιν η σορός του μεταφέρθηκε στην Αλεξάνδρεια, πόλη στην οποία ζούσε η μητέρα του, δ) δηλητηριάστηκε στην Βαβυλώνα, επήλθε ο θάνατος καθ’ οδόν στην περιοχή της Κομισικής ενώ μετέβαινε στην Αλεξάνδρεια, υπό την εποπτεία του έμπιστου στρατηγού του, του Φιλήμονα.
• Οι Αραβο-Περσικές Πηγές, ισχυρίζονται («μαρτυρούν»;!) ότι ο ΜΑΛΕ μπορεί ν’αρρώστησε στην Νίσιβη, στην χώρα των Rabi, δηλ. κάπου στο Ιράκ, κι όταν πέθανε, το νεκρό σώμα του αλείφτηκε με ουσίες για αποφυγή της σήψης, και τέθηκε σε χρυσή σαρκοφάγο από πολύχρωμους λίθους. Αναφέρεται ακόμα ως τόπος θανάτου κι η χώρα Atica (Αττική;!), όπου του δόθηκε δηλητήριο από συνεργάτες του. Στα ενδιαφέροντα είναι ότι στα τελετουργικά ταφής και κηδείας είναι παρούσα κι η μητέρα του Ολυμπιάδα, η οποία μεριμνά δεόντως.

     Λεπτομέρειες δίνονται στις Αραβο-Περσικές Πηγές, ιδίως στην 213.

Να μου επιτραπεί εδώ να παρουσιάσω τηλεγραφικά ορισμένες από τις πηγές και να σχολιάσω, κάποια σημεία τους, ώστε έτσι να καταδειχτεί η από μέρους μου προσπάθεια ολιστικής αντιμετώπισης του θέματος της επίλυσης των «γρίφων» που σχετίζονται με τον ΜΑΛΕ.

• Αριστοτέλης/Ψευδο-Αριστοτέλης, σε ένα έργο του 1249 (Π 4): Από τις αρετές του ΜΑΛΕ εκτείνεται σε πληροφορίες που θέλουν τον Αντωνίνο, γιο του Σεβήρου, να ονομάζει εαυτόν Αλέξανδρον, και «ελθών εις το Αλεξάνδρου μνήμα την τε χλαμύδα, ην εφόρει, και τον δακτύλιον και την ζώνην και ει τι πολυτελές περιελόμενος επέθηκε τη εκείνου σορώ», εκθέτει τον έκλυτο βίο του ΜΑΛΕ, τους φόνους που διέπραξε η Ολυμπιάδα, την πράξη του Σεβήρου να αποκρύψει όλα τα βιβλία της Αλεξάνδρειας στο μνημείο του ΜΑΛΕ, «ίνα μηδείς έτι μήτε και τούτου σώμα ίδη μήτε τα εν εκείνοις γεγραμμένα αναλέξηται», και λέει πως ο Αντωνίνος μισούσε τους Αριστοτελικούς φιλοσόφους διότι θεωρούσε τον Αριστοτέλη υπαίτιο του θανάτου του ΜΑΛΕ. – Είναι πληροφορίες αναπαραγόμενες από παλαιότερες πηγές, αλλά μη πειστικές για την ακρίβεια τους ή την αλήθεια των ισχυρισμών τους.
• Τρόγος (Π 28): Δηλοί ότι ο Φίλιππος έδιωξε την Ολυμπιάδα «δι’ υποψίαν μοιχείας», ότι η Ολυμπιάδα με τον Αλέξανδρο «μετέβησαν» στην Ήπειρο, ότι Ολυμπιάδα κι Αλέξανδρος «συνέβαλαν» στον φόνο του Φιλίππου από τον Παυσανία, ότι η Ολυμπιάδα ομολόγησε την μοιχεία γι’ αυτό την έδιωξε ως μοιχαλίδα ο Φίλιππος, ότι στον ναό του Άμμωνα πήγε ο ΜΑΛΕ να «αποκτήσει» θεϊκή καταγωγή, μετά, κατά την επιστροφή του, ίδρυσε την Αλεξάνδρεια. Ο ΜΑΛΕ έπινε μέρα και νύχτα και ξαγρυπνούσε και «οι φίλοι κοινολόγησαν αιτίαν του θανάτου ακράτειαν μέθης», ενώ ο Αντίπατρος και τα τέκνα του Κάσσανδρος, Φίλιππος, Ιόλλας δηλητηρίασαν τον στρατηλάτη, που «πρόσταξε» να ταφεί το σώμα του στον ναό του Άμμωνα. Μετά ακολούθησαν έξι έτη βασιλείας του Αρριδαίου και της συζύγου του Ευρυδίκης, και μετά την θανάτωσή τους από την Ολυμπιάδα, ακολούθησε βραχύβια βασιλεία αυτής στην Μακεδονία.– Άρα, το ότι ήταν «μοιχαλίς» η Ολυμπιάς ήταν γνωστό από τα προχριστιανικά χρόνια και δεν είναι πληροφορία που πρωτοέγραψε ο Ψευδο-Καλλισθέννης (Π 72), ενώ η αιτία του θανάτου του ΜΑΛΕ οφείλεται σε συνδυασμό μέθης και δηλητηρίου! Στην εξάχρονη βασιλεία του Αρριδαίου στην Μακεδονία και εν συνεχεία στην ολιγόχρονη βασιλεία της Ολυμπιάδας, οφείλεται ο «Τάφος του Αλεξάνδρου» στην Αμφίπολη (Λόφος Καστά), όπως αναλυτικά και εμπεριστατωμένα γράφουμε στο Μέρος Α΄.
• Διόδωρος Σικελιώτης (Π 29): Καταχωρίζω στο Μέρος Β΄, μέγα μέρος της ιστόρησής του για τον ΜΑΛΕ, με την όντως πολύ γλαφυρή περιγραφή του θανάτου και της κηδείας του, και –θαρρώ– πως πρέπει να συγκρατηθούν τα κάτωθι: Η επιθυμία του ΜΑΛΕ να ταφεί στον ναό του Άμμωνα, η κατασκευή αρμάμαξας ώστε «κομίζειν το σώμα του τελευκτηκότος βασιλέως εις Άμμωνα, έταξαν Αρριδαίον», η τοποθέτηση της σορού εις «χρυσούν σφυρήλατον αρμόζον», «επάνω δε της θήκης επετέθετο καλυπτήρ χρυσούς αρμόζων ακριβώς», και πάνω από το καπάκι «φοινικίς διαπρεπής χρυσοποίκιλτος, παρ’ ην έθεσαν τα του μετηλλαχότος όπλα». Την αρμάμαξαν οδηγούσαν 62 άλογα. Δύο έτη διήρκησε η κατασκευή της άμαξας και ο Αρριδαίος «απεκώμισε το σώμα του βασιλέως εκ Βαβυλώνος εις Αίγυπτον». Ο Πτολεμαίος πήγε στην Συρία να παραλάβει την σορό, όχι να την πάει στον ναό του Άμμωνα αλλά στην Αλεξάνδρεια. Η Ολυμπιάδα βρισκόταν στην Ήπειρο, λόγω έχθρας με τον Κάσσανδρο, αλλά μετέβη στην Μακεδονία για να παραλάβει την Ρωξάνη με τον μικρό Αλέξανδρο, αφού της έγραψε ο Περδίκκας, και προς «Αλεξάνδρου παιδίον επιμέλειαν, μέχρι αν εις ηλικίαν έλθη και την πατρώαν βασιλείαν παραλάβη.» Ο ΜΑΛΕ είχε ζητήσει να γίνει τάφος του Φιλίππου σε μορφή πυραμίδας, κάτι που δεν έγινε ποτέ. Ο Κάσσανδρος έθαψε στις Αιγές τον Αρριδαίο, την σύζυγό του Ευρυδίκη, και την Κύννα (δολοφονημένους από την Ολυμπιάδα). Η Ρωξάνη και ο μικρός Αλέξανδρος έμεναν στην Αμφίπολη. – Αξίζει μελέτης όλη η Π 29, και να μη λησμονηθεί το γεγονός ότι ο γνωστός «Τάφος της Βεργίνας» είναι τούτος που αναφέρει εδώ ο Διόδωρος: του Αρριδαίου και της Ευριδίκης, και ότι η παραμονή της Ρωξάνης και του μικρού Αλεξάνδρου στην Αμφίπολη, μπορεί να οφείλεται και στο γεγονός ότι εκεί βρισκόταν ο τάφος του ΜΑΛΕ, όπως –σήμερα– αποδεικνύεται από τις ανασκαφές στον «Λόφο Καστά», γεγονός που πιστοποιείται και από άλλες πηγές που εδώ πρωτοπαρουσιάζουμε.
• Στράβων (Π 32): Πληροφορεί ότι στην Αλεξάνδρεια «Σήμα ο περίβολος ην εν ω αι βασιλέων ταφαί και η Αλεξάνδρου», ότι το νεκρό σώμα του ΜΑΛΕ το πήρε από την Βαβυλώνα ο Πτολεμαίος ο Λάγου και το «εκήδευσεν εν τη Αλεξανδρεία όπου νυν (65 π.Χ.-23 μ.Χ.) έτι κείται ου μην εν τη αυτή πυέλω` υαλίνη γαρ αύτη εκείνος δ’ εν χρυσή κατέθηκεν` εσύλησε δ’ αυτήν ο Κόκκης και Παρείσακτος επικληθείς Πτολεμαίος εκ της Συρίας επελθών». – Η ερμηνεία του «εσύλησε» είναι: «συλέω = συλάω, Ι. κλέπτω δι’ εμαυτόν, ΙΙ. απελευθερώνω», «σύλημα, το, λάφυρον, διαρπαγή», «σύλησις, η, (συλάω) λεηλασία, διαρπαγή» (Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης, Ανέστη Κωνσταντινίδου, Τόμος 4, Εν Αθήναις 1906). Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ο Κόκκης διάρπαξε μόνον την χρυσή πύελο, ή ότι διάρπαξε την χρυσή πύελο με το νεκρό σώμα του ΜΑΛΕ, όπως λέει ο Felix Fabri (P 160). Ο Διοσκουρίδης (Π 38), πάντως, δίνει εξαιρετικές πληροφορίες για τον «άσιο λίθο», από τον οποίο κατασκεύαζαν πυέλους και σαρκοφάγους.
• Δίδυμος ο Χαλκέντερος (Π 33): Γράφει ότι «Ο Πτολεμαίος του Φιλοπάτορος … εν μέση τη πόλει μνήμα οικοδομήσας, ο νυν Σήμα καλείται, πάντας έχει τους προπάτορας συν αυτή [Βερενίκη] κατέθετο, και Αλέξανδρον τον Μακεδόνα.» – Τούτη την πληροφορία αναπαράγουν αυτούσια ο Πλούταρχος (Π 45) και ο Ζηνόβιος (Π 57), χωρίς όμως να είναι σαφές το είδος του κτίσματος του «μνήματος/σήματος» και απλά, σήμερα, γίνονται υποθέσεις και εικασίες περί τούτου.
• Φίλων ο Αλεξανδρεύς (Π 37): Αναφέρει πως στα χρόνια του ΜΑΛΕ πάνω από 1.000.000 Ιουδαίοι κατοικούσαν στην Αίγυπτο και στην Αλεξάνδρεια, όπου υπήρχε το Σεβάστιον ίδρυμα, παραθαλάσσιο κτίσμα δομημένο από τον Καίσαρα, σε κυκλική μορφή, με τεμένη, στοές, ναούς, βιβλιοθήκες κ.τ.τ., ώστε να εικάζουν οι σύγχρονοι ερευνητές ότι εκεί ίσως να βρισκόταν και ο «τάφος του ΜΑΛΕ»! Είναι πολλές οι «πηγές» που μιλούν για έντονότατη παρουσία Ιουδαίων κατ’εκείνη την περίοδο στην Αίγυπτο (Π 45, ).
• Κόιντος Κούρτιος Ρούφος (Π 39): Γράφει για την Ελληνική καταγωγή των Μακεδόνων και της Ολυμπιάδας ως απογόνου των Αιακιδών (του Αχιλλέα), για την φήμη της μοιχείας της Ολυμπιάδας και για το ότι εξ αυτού του λόγου την χώρισε ο Φίλιππος, για τον Νεκτεναβώ και την επίσκεψή του στην Μακεδονία, για τον Λίβυο Άμμωνα – πατέρα του ΜΑΛΕ, για τον θάνατο του στρατηλάτη από δηλητήριο που του έδωσε ο Λαρισαίος Μήδιος με τον γιο του Αντίπατρου – τον Ιόλλα, για το νεκρό σώμα του ΜΑΛΕ που το μετέφερε ο Πτολεμαίος από την Βαβυλώνα στην Αίγυπτο και το έθαψε στην Μέμφιδα, και αργότερα ο ίδιος το πήρε από εκεί και τον ξαναέθαψε στην Αλεξάνδρεια. – Είναι μη-αξιόπιστη «πηγή», κατά πολλούς σύγχρονους ιστορικούς.
• Λουκανός/Lucanus (Π 41): Στο ποιητικό έργο του «Pharsalia» (Φαρσάλια), εμπνευσμένο από τον εμφύλιο πόλεμο του Ιουλίου Καισαρα και του Πομπήιου, κάνει αναφορά και στον «τάφο του ΜΑΛΕ» ότι είναι σε υπόγειο σπήλαιο και ότι τον επισκέφθηκε ο Καίσαρας, ενώ σε άλλα σημεία του έπους αναφέρει «ταφή» του ΜΑΛΕ στην Μέμφιδα ή και στην λίμνη Μαρεώτιδα! Οι σύγχρονοι ερευνητές του «τάφου» στέκονται μόνον στην «μαρτυρία» για τον υπόγειο σπηλαιώδη τάφο! Δεν παραλείπει ο ποιητής να κάνει και αναφορές στους Αιγύπτιους θεούς Άπι, Ίσιδα, Όσιρι, για τους οποίους θα μιλήσουμε και αλλού.
• Πλούταρχος (Π 43): Πέρα από την γνωστή βιογραφία του Αλεξάνδρου, στους «Παράλληλους Βίους» κι από το έργο «Περί της Αλεξάνδρου τύχης ή αρετής», ο γνωστός πολυγραφότατος συγγραφέας άμεσες ή έμμεσες αναφορές στο πρόσωπο του ΜΑΛΕ κάνει και σε άλλα έργα του. Απ’ αυτά συνάγεται ότι ο ΜΑΛΕ ήταν Έλλην το γένος, ότι η Ολυμπιάδα τον συνέλαβε συνουσιαζόμενη με «δράκοντα», ότι η Ολυμπιάδα ήταν μυημένη στα Ορφικά και Διονυσιακά μυστήρια και όργια με Κλώδωνες και Μιμαλλόνες, ότι το Μαντείο των Δελφών συνέστησε στον Φίλιππο «Άμμωνι θύει και σέβεσθαι τον θεόν», ότι ο ΜΑΛΕ νυμφεύθηκε την Βαρσίνη, ότι μετά την κατάληψη της Τύρου έστειλε πολλά δώρα στην μητέρα του Ολυμπιάδα και στην αδελφή του Κλεοπάτρα, ότι επισκέφθηκε τον ναό του θεού Άμμωνα όπου εκεί έμαθε ότι είναι «υιός θεού», ότι ίδρυσε την πόλη Αλεξάνδρεια στην Αίγυπτο και την εποίκισε με Έλληνες, ότι ενδεχομένως πέθανε από φαρμάκωμα (δηλητήριο που του δόθηκε), και ότι στην Αλεξάνδρεια «εν μέση τη πόλει μνήμα οικοδομήσας [ο Πτολεμαίος του Φιλοπάτορος], ο νυν Σήμα καλείται πάντας εκεί τους προπάτορας συν αυτή [Βερσενίκη] κατέθετο, και Αλέξανδρον τον Μακεδόνα», και διευκρινίζει ότι ο τάφος ελέγετο σορός. Πολύ ενδιαφέροντα είναι τα όσα λέει ο συγγραφέας για την Αθηνά των Σαϊτών (ιδρυτών της Αθήνας), για τους Ίσιδα, Όσιρι, Άμμωνα, Μέμφιδα, Σέσωστρι, Μάνι, Σάραπι, την (Μικρασιατική στον Πόντο) Σινώπη από όπου κατάγονται οι θεοί και οι λατρείες των Αιγυπτίων. – Μπορεί να κατανοήσει κάποιος ότι κατά την αιγυπτιακή λατρεία, για τους νεκρούς γίνονταν τάφος για το νεκρό σώμα, και τάφος για την ψυχή (κενοτάφιο)! Ενδιαφέρον έχει η πληροφορία του Πλουτάρχου ότι: Άπις = ύδωρ υγιεινό και πόσιμο (νερό για ύδρευση) και Νείλος = μη-καλό ύδωρ για πόσιμο διότι οδηγεί σε «πολυσαρκία» (νερό για άρδευση)! Τούτο με κάνει να ανακαλώ στην μνήμη μου δυο λέξεις της Αρμάνικης-Ελληνοβλάχικης γλώσσας: άπâ=ύδωρ, νερό, και νιλάτου=μη-καθαρός (βρώμικος), που, δεν μπορεί, κάποια σχέση έχουν με τον Άπι και τον Νείλο. Εξάλλου ο Αιγυπτιακός Άπις, ήταν πριν βασιλιάς του Άργους, γι’αυτό η μετέπειτα Πελοπόννησος ονομαζόταν προηγουμένως Απία, ο οποίος μετοίκισε στην Αίγυπτο κι έγινε εκεί θεός! Για να μην δημιουργηθούν απορίες ή παρανοήσεις, καταχωρίζω την γενεαλογία-σειρά των Αργείων Βασιλέων: «Ίναχος, Φορωνεύς, Άπις, Κρίασις, Τριόπας, Αργείος, Φόρβας, Κοτρώπας, Σθενέλαος, Δαναός, Λυγκεύς, Προίτος, Αβάς, Ακρίσιος, Περσεύς, Σθενέλαος, Ευρυσθεύς, Ατρεύς, Θυέστης, Αγαμέμνων, ου κατά το οκτωκαιδέκατον έτος της βασιλείας Ίλιον εάλω.» Και πλάι σε τούτα να προσθέσω ότι η αιγυπτιακή Μέμφις είχε κτιστεί από Αρκάδες και ότι η αιγυπτιακή πόλη Πηλούσιον ήταν κτισμένη απ’ τον πατέρα του Αχιλλέα – τον Πηλέα (και έφερε το όνομά του), κάτι που ο ΜΑΛΕ θα γνώριζε σίγουρα, καθότι ήταν εκ μητρός πρόγονος του, ως Αιακίδης, αλλά και ως Αργεάδης, όπως ήταν ο Μακεδόνας στρατηλάτης.
• Αρριανός (Π 50): Ο θεωρούμενος ως ο καλύτερος βιογράφος του ΜΑΛΕ, γράφει ότι ο Μακεδόνας στρατηλάτης δήλωνε ότι ήταν απόγο-νος του Περσέα και του Ηρακλή, ότι μετά την επίσκεψή του στον ναό του Άμμωνα στην έρημο της Λιβύης, επισκέφθηκε την Μέμφιδα, ότι έπινε καθημερινά μέρα και νύχτα, σε συμπόσια με τους φίλους του, ότι σε συμπόσιο με τον Μήδιο και με την παρέα του Νέαρχου ανέβασε πυρετό και πέθανε στην Βαβυλώνα, πριν επιστρέψουν οι φίλοι που πήγαν για χρησμό στον ναό του Σάραπι, ότι ο ΜΑΛΕ δηλητηριάστηκε από δηλητήριο που ετοίμασαν ο Αντίπατρος με τον Αριστοτέλη και μεταφέρθηκε από τον Κάσσανδρο, ενώ «χορηγήθηκε» από τον Ιόλλα και τον Μήδιο (όντας ο δεύτερος εραστής του πρώτου), ότι υπήρξαν διαμάχες ποικίλες μεταξύ των επιγόνων, ότι ο Αρριδαίος από την Βαβυλώνα μέσω Δαμασκού έφερε το νεκρό σώμα του ΜΑΛΕ στην Αίγυπτο στον Πτολεμαίο παρά την θέληση του Περδίκκα να μεταφερθεί και να θαφτεί στην Μακεδονία. Οι επίγονοι συγκρούονται στην Μακεδονία και σε όλη την μεγάλη αυτοκρατορία που άφησε ο ΜΑΛΕ. – Παρ’ όλη την ώριμη κριτική προσέγγισή του στο θέμα, ο Αρριανός, ίσως άφησε έξω από το έργο του σημαντικές πληροφορίες των πηγών του.
• Ιουστίνος (Π 51): Αν και ουσιαστικά «αναπαράγει» το έργο του Τρόγου, ωστόσο με την κατάθεση γνωστοποιεί ότι η Ολυμπιάς «μοιχευομένη» με «όφι δράκοντα» συνέλαβε από τον θεό Άμμωνα Δία, κι έτεκε τον ΜΑΛΕ, τον οποίο δέχθηκε για τέκνο του ο Φίλιππος περί τα τέλη της ζωής του, και γι’ αυτόν τον λόγο είχε διώξει την Ολυμπιάδα ως «ένοχο μοιχείας», ότι οι ιερείς στον ναό του Άμμωνα αναγνώρισαν τον ΜΑΛΕ ως «υιό του θεού», κι οι σύντροφοί του άρχισαν μετά να τον λατρεύουν σαν θεό, ότι πέθανε στην Βαβυλώνα, σε συμπόσιο, έχοντας οξύ πόνο, τον δε θάνατό του απέδωσαν οι συνεργάτες του σε μέθη, ενώ πέθανε από πλεκτάνη και δηλητήριο που του χορηγήθηκε. Η εντολή του ήταν να τον θάψουν στον ναό του Άμμωνα και διατάχτηκε ο Αρριδαίος να τον μεταφέρει εκεί, κάτι που δεν έπραξε, και οι επίγονοι, μετά τον θάνατο του ΜΑΛΕ, μοίρασαν την αυτοκρατορία.
• Παυσανίας (Π 53): Γράφει ότι ο Αρριδαίος ξεγέλασε τον Περδίκκα, και το νεκρό σώμα του ΜΑΛΕ, αντί για τις Αιγές – στην Μακεδονία, το έφερε στον Πτολεμαίο – στην Αίγυπτο, κι αυτός «νόμω των Μακεδόνων έθαπτεν εν Μέμφει». Αργότερα, ο Πτολεμαίος που νυμφεύτηκε (το 276/75 π.Χ.) την αδελφή του Αρσινόη (Πτολεμαίος Β΄ ο Φιλάδελφος (285-246 π.Χ.), και Αρσινόη Β΄ η Φιλάδελφος (316 -268 π.Χ.), μετέφερε τον νεκρό Αλέξανδρο από την Μέμφιδα στην Αλεξάνδρεια, όπου τον έθαψε μαζί με τους άλλους Πτολεμαίους. Και δίνει ο συγγραφέας πληροφορίες για την διαμάχη Αντιπάτρου και Ολυμπιάδας, για την Ρακώτιν ή Ρακώτιδα στην οποία ο ΜΑΛΕ έκτισε την Αλεξάνδρεια, για τον θάνατό του από «φαρμάκωμα» που του έκανε ο Κάσσανδρος που στην συνέχεια εξόντωσε και την Ολυμπιάδα, την Ρωξάνη και τον μικρό Αλέξανδρο κ.λπ. – Εάν ο Αλέξανδρος ετάφη στην Μέμφιδα «νόμω των Μακεδόνων», σημαίνει ότι η σορός του κάηκε και αποτεφρώθηκε, κι ότι το μνήμα του ΜΑΛΕ πρέπει να ήταν τεφροδόχος, οπότε δεν πρέπει να υπήρχε μετά το «λείψανό» του.
• Αθηναγόρας (Π 56): Δίνει την σημαντικότατη πληροφορία ότι κι η Ολυμπιάδα πήγε στην Αίγυπτο και επισκέφθηκε μαζί με τον γιο της Αλέξανδρο τα ιερά των πόλεων: Ηλιούπολις, Μέμφις, Θήβα, και ότι ο ΜΑΛΕ «σχετιζόταν» με τον θεό Άμασι, και ότι στον ναό του Άμμωνα έμαθε την αλήθεια πως οι «τωρινά νομιζόμενοι θεοί» προηγουμένως ήταν άνθρωποι, και δη βασιλείς. – Τα του Αθηναγόρα αναφέρονται κι από άλλους εκκλησιαστικούς συγγραφείς, όπως ο Αυγουστίνος. Η μαρτυρία έχει αξία, διότι ο ΜΑΛΕ γνώριζε την περί θεών… αλήθεια, οπότε η «θεοποίησή» του δεν αποτελούσε μια απλή… ματαιοδοξία.
• Κλαύδιος Αιλιανός (Π 66): Πληροφορεί για τον Δημάδη και την μη-θεοποίηση του ΜΑΛΕ από τους Αθηναίους, για τις 30 ημέρες που ο νεκρός ΜΑΛΕ έμεινε «ακηδής» στην Βαβυλώνα, για τον Αρίστανδρο που ομιλεί για το «ξεχωριστό» ψυχής και σώματος κατά τον θάνατο, για τον Πτολεμαίο που έστειλε νεκρό σώμα – ομοίωμα του ΜΑΛΕ στον Περδίκκα κι έκλεψε το νεκρό σώμα σε «φέρετρον μαγαλοπρεπώς αργύρω και χρυσώ και ελεφάντι», κι η Ολυμπιάς θρηνούσε που «πολύν χρόνον ο παις αυτής άταφος μένει» κ.ά. ενδιαφέροντα. – Ο συγγραφέας επιβεβαιώνει στο «ακηδής» τον Λουκιανό τον Σαμοσατέα.
• Αθήναιος ο Ναυκρατίτης (68): Διασώζει πλήθος αρχαιότερων πληροφοριών και ειδήσεων από –χαμένα σήμερα– έργα συγγραφέων, επί όλων των θεμάτων που αφορούν στον ΜΑΛΕ. Εξόχως, όμως, ενδιαφέρουσες είναι οι πληροφορίες του που επιβεβαιώνουν το γιατί ο «Τύμβος της Αμφίπολης» είναι ο «Τάφος του ΜΑΛΕ», με την διάσωση των μαρτυριών του Έφιππου του Ολύνθιου.
• Πορφύριος ο Τύριος (Π 70): Ο νεο-πλατωνιστής φιλόσοφος, γράφει για τον Έλληνα εξ Ολυμπιάδος και εξ Αχιλλέως της Θέτιδος «φέρειν το γένος» ΜΑΛΕ, ότι «Θάπτεται ουν το σώμα [αυτού] σταλέν εις Αλεξάνδρειαν υπό Αριδαίου αδελφού αυτού προς πατρός», και ότι οι επίγονοι τον κληρονομούν στα διάφορα βασίλεια, ο Αρριδαίος στο βασίλειο της Μακεδονίας, που δολοφονείται από την Ολυμπιάδα η οποία βασίλεψε με τον μικρό Αλέξανδρο και την Φαρσίνη [Βαρσίνη], που κατόπιν τους σκότωσε ο Κάσσανδρος. Πληροφορεί ακόμα ότι η Ολυμπιάδα έσφαζε πάντα 1.000 ζώα σε κάθε θυσία, ότι η συντήρηση των νεκρών σωμάτων γινόταν μέσα στο μέλι, κι ότι οι Έλληνες έβαζαν στον Δία κέρατα κριαριού, στον Διόνυσο κέρατα ταύρου, στον Πάνα πρόσωπο ανθρώπου με κέρατα αιγός, στις δε Σειρήνες και Μούσες έβαζαν πάντοτε φτερά.
• Ψευδο-Καλλισθένης (Π 72): Το έργο του επηρέασε καταλυτικά την μετέπειτα ιστοριογραφία για τον ΜΑΛΕ, ώστε οι σύγχρονοί μας ερευνητές να το χαρακτηρίζουν «μυθιστόρημα», τόσο για τις σχετικές αφηγήσεις περί Νεκτεναβό και την σχέση του με την Ολυμπιάδα (καρπός τους ο ΜΑΛΕ!), περί θεού Άμμωνα, περί δηλητηρίασης του ΜΑΛΕ από τον Αντίπατρο και τα τέκνα του, περί των «μυθικών» προσώπων ή εξωτικών που συνάντησε ο ΜΑΛΕ, κ.λπ., κ.λπ., ως το νεκρό σώμα του, που ο Πτολεμαίος «κομίζειν αυτόν εν μολυβδίνη λάρνακι εν Μέμφη τη πόλει ενσμυρνισμένην θέμενο δε αυτόν ο Πτολεμαίος επί αμάξης…», και τέλος «ο Πτολεμαίος άγει αυτό εν Αλεξανδρεία και ποιεί τάφον εν τω ιερώ τω καλουμένω Σώμα Αλεξάνδρου, κακεί το λείψανον Αλεξάνδρου καθίδρυσεν.» – Τι σημαίνουν οι δύο τελευταίοι όροι: «λείψανα: περισσεύματα» («λείψαι: κατέλιπον») – «καθίδρυσεν: εστήριξεν» («καθίδρυσαν: ασφαλώς κατώκησαν», «καθιδρύσασθαι: βεβαιώσαι»). (Λεξικόν Βαρίνου, 1801). Άρα, το «Σώμα Αλεξάνδρου», στην Αλεξάνδρεια, είχε όχι ολόκληρο το νεκρό σώμα του ΜΑΛΕ αλλά «λείψανον», ήτοι «περίσσευμα», ό,τι είχε «περισσέψει» από την καύση του νεκρού σώματος, εφόσον τάφηκε κατά τα Μακεδονικά νεκρικά έθιμα. Είναι πληροφορία, που διέλαθε της προσοχής των «ειδικών» (ιστορικών κι αρχαιολόγων) και των λοιπών ερευνητών. Για άρση ενδεχόμενων παρανοήσεων, μεταφέρω από άλλο Λεξικό: «Λείψανον, το (λείπω), απομεινάριον, ό,τι έμεινεν εκ παλαιών χρόνων` και τεμάχιον παλαιού συγγράμματος» (Κούμας). «καθίδρυσεν: έστησεν, εστήριξε» (Sturzius, 1818). Φρονώ ότι είναι ξεκάθαρα τα πράγματα.
• Ιούλιος Βαλέριος Πολέμιος (Π 75): Είναι σαφής στις διατυπώσεις του: ο ΜΑΛΕ είναι γιος της Ολυμπιάδας και του Νεκταναβού, ο Αντίπατρος ετοίμασε το δηλητήριο που «χορήγησαν» στον ΜΑΛΕ οι συνεργάτες του, οι Μακεδόνες οπλίτες ήθελαν να μεταφερθεί και να ταφεί το νεκρό σώμα του στην Μακεδονία, δίπλα στους προγόνους του, αλλά τελικά σε απλοϊκό μολύβδινο φέρετρο, με τις ουσίες για την συντήρησή του, χωρίς βασιλικές τιμές, μεταφέρθηκε στην Αλεξάνδρεια όπου τοποθετήθηκε το νεκρό σώμα σε ναό, που ιδρύθηκε γι’ αυτόν τον λόγο, και ονομάζεται «του Αλεξάνδρου». Η εντολή του ΜΑΛΕ ήταν η Ρωξάνη με το παιδί του που θα γεννιόταν και ο Αρριδαίος να πάνε στην Μακεδονία, η δε Ολυμπιάδα να μεταβεί στην Ρόδο (από όπου καταγόταν η Βυρσίνη). Μετά την ταφή στην Μέμφιδα, ο Πτολεμαίος πήρε το νεκρό σώμα του και το έθαψε στην Αλεξάνδρεια. Δίνει ο συγγραφέας και άλλες χρήσιμες πληροφορίες με λεπτομέρειες, που απουσιάζουν από προηγούμενες πηγές ή αποτελούν διαφορετικές εκδοχές, αποσαφηνίζει τα τρία διαφορετικά γένη των Αμαζόνων (Ινδικές, Ποντιακές, Λιβυκές), και καταθέτει την επιταγή του ΜΑΛΕ προς τους επιγόνους του, να κτίσουν ναό με εικόνες των: Ηρακλή, Άμμωνα, Αθηνάς, Ολυμπιάδας και Φιλίππου, σε αφήγηση γοητευτική και συναρπαστική, με στοιχεία άκρως ενδιαφέροντα.
• Θεμίστιος ο Παφλαγών (Π 79): Λέει πως ο Αρριδαίος πληρώθηκε από τον Πτολεμαίο για να μεταφέρει το νεκρό σώμα του ΜΑΛΕ στην Αίγυπτο, ότι ο στρατηλάτης σκότωσε τους Κλείτο, Παρμενίωνα, Καλλισθένη κ.ά., γιατί ούτε μέγας ήταν, ούτε γιος του Άμμωνα ή γιος του Φιλίππου, «αλλά δαίμονός τινός», και χαιρόταν να σκοτώνει ανθρώπους, όμως –παρ’ όλα αυτά– δεν έπαυε να έχει και ορισμένες αρετές.
• Παύλος Ορόσιος (Π 94): Απ’ το έργο του αξίζουν οι γεωγραφικές πληροφορίες για την Ευρώπη και την Αφρική, οι αναφορές για την επίσκεψη του ΜΑΛΕ στον ναό του Άμμωνα και έτσι «να καταργήσει την ατίμωση του αβέβαιου πατέρα του και την ατιμία της μοιχαλίδος μητέρας του», οι αναφορές στην ίδρυση της Αλεξάνδρειας, στις αντιπροσωπείες από Ευρώπη και Αφρική που τον επισκέφθηκαν στην Βαβυλώνα, στον θάνατό του με δηλητηρίαση από την προδοσία ενός υπηρέτη του στην Βαβυλώνα, στην κρίση του ότι πρόκειται για «αιματοβαμμένο ηγεμόνα», στους πολέμους των επιγόνων του ΜΑΛΕ.
• Φάβιος Φουλγέντιος (Π 98): Θεωρεί τον ΜΑΛΕ διάσημο εγκληματία, τέκνο μοιχείας της Ολυμπιάδας με τον Δικταναβό (Dictanabo) ή με «δράκο», ότι δίκαια έχασε νέος την ζωή του και το βασίλειό του διότι ήταν: ανεπαίσχυντος, λάγνος, άπληστος, ληστής, κ.λπ., κ.λπ., και ότι τον δηλητηρίασαν καθότι προκάλεσε πολλά δεινά.

• Προκόπιος (Π 101): Αναφέρει ότι ο Φιλίππου Αλέξανδρος ή Αλέξανδρος ο Μακεδών, έφτασε μέχρι την πόλη Αυγίλα, στην έρημο της Λιβύης, στον ναό του Άμμωνα, στον οποίο έως και στις ημέρες του Ιουστινιανού σφαγιάζονταν στις θυσίες γυναίκες ιερόδουλες.
• Ισίδωρος της Σεβίλλης (Π 107): Δίνει εξόχως ενδιαφέρουσες πληροφορίες για Έλληνες και Ελληνικούς λαούς, για τον βασιλιά των Ελλήνων Άπι, για τους Ιχθυοφάγους και Ανθρωποφάγους, για τον μονάρχη των Ελλήνων Αλέξανδρο, για την Γεωγραφία της Ευρώπης και της Ελλάδας και τις σχετικές «εθνογενέσεις», για την Αλεξάνδρεια, την νήσο Φάρο και για τον φάρο Αλεξανδρείας, για τις προφητείες του Δανιήλ περί Αλεξάνδρου, για την γέννηση και τον θάνατο του ΜΑΛΕ, για την πόλη της Αιγύπτου Νω-Χάμων, για την ίδρυση της Ελλάδας από τον αυτοκράτορά της ΜΑΛΕ, αλλά και για την Βιβλιοθήκη Αλεξανδρείας, την μετάφραση των Ο΄ της Γραφής, για Μασσαγέτες, Αμαζόνες, Αλβανούς (Καυκάσου), απογόνους του Ιάσονα, και ονομάζονταν έτσι γιατί είχαν μαλλιά σαν άσπρα χιόνια [Ελληνοβλαχικά: άλμπα = λευκή/άσπρη, νιάουα = χιώνα/χιόνι à άλμπα+νιάουα à αλμπανιάουα à αλμπάνια à Αλβανία!], για Ούννους, Αβάρους, και Έλληνες. – Απαιτείται προσεκτική ανάγνωση, και σε συνδυασμό με τα όσα γράφει ο Κ. Πορφυρογέννητος, για να γίνει κατανοητό το πώς και το γιατί δεν ταυτίζονται ιστορικά οι όροι Έλλην και Γραικός, καθότι ο πρώτος είναι ευρύτερος του δευτέρου.
• Ιωάννης Νικίου (Π 113): Αναφέρει τον πηγαιμό του Νεκτανεβώ στην Μακεδονία, εξαίρει τον ΜΑΛΕ του Φιλίππου ως κατακτητή του κόσμου, ο οποίος συνάντησε τον Ιουδαίο αρχιερέα Ιούδα (Ιαδδούς κατ’ άλλους), και που ίδρυσε στην Ρακώτι(δα) την Αλεξάνδρεια, που νυμφεύτηκε την Ρωξάνη, που επισκέφθηκε την Αιθιοπία/Αβησσυνία, και οι επίγονοί του μοιράστηκαν την αυτοκρατορία του. Χρήσιμες κι οι μαρτυρίες του για το ότι οι δύο πύλες στην Αλεξάνδρεια (Ηλίου και Σελήνης) χτίστηκαν από τον Αίλιο Αντωνίνο Πίο (86-161, βασ. 138-161), για την Μέμφι(δα) ότι προηγούμενα ονομαζόταν Αρκαδία, για τον πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλο (364-412) – τον μέγα διώκτη των ειδωλολατρών, που «κατάφερε να απελευθερώσει όλες τις πόλεις της Αιγύπτου από την λατρεία των ειδώλων και δεν άφησε κανένα λάτρη των γλυπτών ακόμα ζωντανό». – Επειδή ήταν Αιγύπτιος Κόπτης, η μαρτυρία του στα της Αλεξάνδρειας έχει ιδιαίτερη αξία,
• Ευτύχιος Αεξανδρείας (Π 120): Επισημαίνει ότι ο ΜΑΛΕ μετέφερε και έθαψε το σκήνωμα του προφήτη Ιερεμία στην Αλεξάνδρεια, ότι ο Δαρείος κι ο ΜΑΛΕ αντάλλαξαν πολλές επιστολές πριν την εκστρατεία στην Ασία του δευτέρου, ότι ο ΜΑΛΕ ίδρυσε την Αλεξάνδρεια, ότι πέθανε στην Βαβυλώνα αφού τον δηλητηρίασαν, ότι τότε που ήταν ετοιμοθάνατος έγραψε επιστολή στην μάνα του Ολυμπιάδα, ότι ο έμπιστός του στρατηγός Φιλήμων τον μετέφερε σε χρυσό φέρετρο από την Βαβυλώνα στην Αλεξάνδρεια, ότι η σορός του ΜΑΛΕ εκτέθηκε σε δημόσιο προσκύνημα στην Αλεξάνδρεια, ότι στην κηδεία ήταν παρούσα και η Ολυμπιάδα, και πέρασε πλήθος κόσμου και «επώνυμων» που τον θρήνησαν, κι ετάφη στην Αλεξάνδρεια ο ΜΑΛΕ με εντολή της Ολυμπιάδας. Ένας από τους Ο΄ που μετέφρασαν την Βίβλο είναι ο Συμεών ο Δίκαιος, τα δε αντίτυπα της μετάφρασης τα ενέκλεισαν στον ναό του Σέραπι, κ.λπ., κ.λπ. – Ορισμένοι ονομάζουν τον Σέραπι και… Σώραπι, εκ του Σώρας Άπις, ήτοι Αδελφή Άπις, όμοια με τα Ελληνοβλάχικα/Αρμάνιικα: σόρâ = αδελφή, άπâ = νερό!

Αυτά τα ελάχιστα και εν συντομία ως «δείγμα», από τα όσα μαρτυρούν οι πηγές, περιληπτικά στο Μέρος Α΄ κι αναλυτικά στο Μέρος Β΄ πάντα σε συνάφεια με τους «13 γρίφους» οι οποίοι συνδέονται με τον Μέγα Αλέξανδρο, «γρίφους» τους οποίους αποπειρώμαι να λύσω, επιστημονικά και τεκμηριωμένα στον ανά χείρας τόμο.

     Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και μελέτη στα όσα συνεισφέρουν όλες οι εδώ καταχωριζόμενες πηγές, για τον Αλέξανδρο τον Μέγα, τον στρατηλάτη και φιλόσοφο, φίλο και γνώστη των Ομηρικών επών και των έργων του Ευριπίδη, γεωγράφο και πολιτικό μηχανικό, ιατρό και φαρμακοποιό, εξαίρετο στις αρετές κι ακραίο εκτελεστή κακών πράξεων (φονιάς αγαπημένων προσώπων και φίλων του), μέγιστο στα μεγάλα και μέγιστο και στα μικρά, προσωπικότητα πολυκύμαντη και αλλοπρόσαλλη, «θεός και διάβολος μαζί», αληθινός μέγας και ίσως ο μόνος Μέγας στον ρου της ανθρώπινης ιστορίας.

     Μένω στις πρωτογενείς αυθεντικές πηγές, αρνούμενος τους μηρυκασμούς των νεότερων ερευνητών (με ή δίχως εισαγωγικά ο όρος), που με το φαρδύ τσουβάλι της ακαδημαϊκής τηβέννου τους θέλουν να πείσουν για την επιστημοσύνη τους, αρκούμενοι στα έτοιμα…ανέντιμα, αναπαράγοντας στερεότυπες αναπόδεικτες δοξασίες ή επαναλαμβάνοντας ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς. Να γίνω σαφής: Κάποιος διαβάζει σε σύγγραμμα ακαδημαϊκού δασκάλου: «Η ίδια αφήγηση [για τον Θεόφιλο Αλεξανδρείας και για έναν θησαυρό στην Αλεξάνδρεια] αναφέρεται στην Εκκλησιαστική ιστορία του Ευτυχίου (Batrik), πατριάρχη Αλεξανδρείας (923-940), η οποία περιέχει επίσης μύθους, αλλά είναι πιο σύντομη χωρίς να αναφέρει τίποτε για τον Μ. Αλέξανδρο.» Και παραπέμπει: «Eythychii Aannales…» Ε, τότε, ας πάει ο αναγνώστης στην Π 120, για να ιδεί ιδίοις όμμασι στο «Eutychii Patriarchae Alexandrini, Annales…» το πόσα πολλά γράφει ο Ευτύχιος για τον Μέγα Αλέξανδρο! Το «χωρίς να αναφέρει τίποτε για τον Μ. Αλέξανδρο», ασφαλώς, είναι «μπαρούφα»! Παρόμοια, άλλος γράφει: «Το 1803 ο Ρώσος Αρχιμανδρίτης Κωνστάντιος από το Κίεβο προσπάθησε κι αυτός με πάρα πολλά χρήματα να βρει τον τάφο…» Και η «εγκυρότητα» της γραφής… αποδεικνύεται από την σειρά των ακαδημαϊκών τίτλων που ακολουθούν του ονόματος, σαν χάντρες… κομπολογιού! Πώς να πάρει χαμπάρι ο άνθρωπος, ότι ο Αρχιμανδρίτης Κωνστάντιος (1770-1859), είναι ο κατόπιν Κωνστάντιος Α΄, Οικουμενικός Πατριάρχης (1830-1834) (βλ. Π 201, και βιογραφία του)! Και δεν ξόδεψε καθόλου «χρήματα να βρει τον τάφο», γιατί δεν ήταν αυτή η δουλειά του… Αφήνω δε φημισμένων φιλολόγων και πλήθους διδακτόρων την εμμονή, να αποδίδουν εδάφιο του Λουκανού στον Λουκιανό, για την επίσκεψη του Ιουλίου Καίσαρα στον «τάφο του Αλεξάνδρου» στην Αλεξάνδρεια! Εξ αντιγραφής, πάντα, η παραπομπή σε ποιητικούς στίχους του Λουκανού (Marcus Annaeus Lucanus), από την Pharsalia! «Τι Λωζάνη, τι Κοζάνη, / χιόνια η μια και χιόνια η άλλη!»

     Τα κομιζόμενα των πηγών (πολλές πρωτοπαρουσιαζόμενες) είναι ευκρινή και εύγλωττα, και δίνουν καθαρές απαντήσεις (λύσεις) στους γρίφους που σχετίζονται με τον Μέγα Αλέξανδρο. Ο «ελκυστικότερος γρίφος», όμως, είναι αυτός που σχετίζεται με τον «Τάφο του ΜΑΛΕ», και στην λύση του συμβάλλουν οι «ποιητικές μαρτυρίες» ανθρώπων οι οποίοι έζησαν την ίδια περίοδο με τον Μακεδόνα στρατηλάτη ή και λίγο αργότερα, και η μαρτυρία τους έχει διαλάθει της προσοχής των ειδικών. Ο συνδυασμός όλων αυτών των μαρτυριών οδηγεί στο σίγουρο συμπέρασμα ότι ο «Τάφος του ΜΑΛΕ» είναι στον Τύμβο της Αμφίπολης (Λόφος Καστά), όχι επειδή έτσι κάποιοι πίστευαν παλιά ή κάποιοι πιστεύουν σήμερα, αλλά γιατί αυτό μαρτυρούν οι ΠΗΓΕΣ και τα αρχαιολογικά ευρήματα των ανασκαφών στον συγκεκριμένο χώρο.

     Ένας τάφος/τύμβος, όπως αυτός της Αμφίπολης, είναι εξ ορισμού δεδομένο, λόγω του μεγέθους και των ευρημάτων, ότι είναι τάφος βασιλικός. Δεν μπορεί να ανήκει σε κανένα άλλο «υψηλό» πρόσωπο που ενδεχομένως μπορεί να έχει κάποια σχέση με τον συγκεκριμένο τόπο. Αυτό δεν είναι ζήτημα «πίστης» ή «πεποίθησης» αλλά μείζον ζήτημα επιστημονικής δεοντολογίας και απόδειξης. Ένας μεγαλοπρεπής τάφος, τάφος βασιλικός, όπως είναι αυτός της Αμφίπολης, έχει κτιστεί από βασιλιά για βασιλιά!

     Έχει κτιστεί απ’ τον Φίλιππο Γ΄ Αρριδαίο (359-317 π.Χ., βασ. 323-317 π.Χ.), βασιλιά της Μακεδονίας, σε περίοδο που υπήρχε και υψηλή εποπτεία του από τον Αντίπατρο (397-319 π.Χ., αντιβασιλεία 336-323 π.Χ., εποπτεία 323-319 π.Χ.), προς τιμή του ετεροθαλή αδελφού του Αλέξανδρου. Πρέπει να ολοκληρώθηκε ο τύμβος, επί Ολυμπιάδας (373 -316 π.Χ.), στην περίοδο 319-317, και κατ’ απαίτησή της να έχει γίνει το γνωστό ψηφιδωτό στον «Τάφο του ΜΑΛΕ» στην Αμφίπολη, και στο οποίο εικονίζονται πάνω στην αρμάμαξα ο θεός Άμμων και η Ολυμπιάδα, ενώ τους δύο ίππους που σέρνουν την αρμάμαξα τους κρατάει από τους χαλινούς ο Αλέξανδρος ντυμένος πορφυρίδα ως θεός Ερμής, θυμίζοντας δε η όλη παράσταση «εικόνα» συμποσίων του Αλεξάνδρου, όπως την περιγράφει γλαφυρά ο Έφιππος ο Ολύνθιος, ήδη από την εποχή εκείνη. 

     Δεν αφορά το συγκεκριμένο ψηφιδωτό «Αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα», για όλους τους λόγους που εξηγούμε στο Μέρος Α΄, μα και για τον πρόσθετο λόγο ότι όλες οι σχετικές απεικονίσεις αυτού του θέματος έχουν ως αρμάξα τέθριππον, ενώ στην παράσταση του «Τύμβου της Αμφίπολης» οι ίπποι είναι δύο/δίφρος, εκ των οποίων ο ένας έχει τ’ αριστερό μάτι γλαυκό/γαλάζιο – υπαινιγμός για ΜΑΛΕ!

     Εξηγούμαι ότι και στο παρόν πόνημα τηρείται η ορθογραφία και η στίξη των πηγών (πλειστάκις και στο πολυτονικό σύστημα), ενώ έχω την απόλυτη ευθύνη των όποιων λαθών και αβλεψιών –ενδεχομένως– διαπιστώσετε, και ζητώ ταπεινά συγγνώμην και την κατανόησή σας.

   Περατώνω το παρόν κείμενο καταθέτοντας μια από τις πηγές που μαρτυρεί ότι ο Αλέξανδρος τάφηκε στην Μακεδονία (οι άλλες στην ήδη εκδοθείσα μελέτη):

III n. 256 c.

Στίχοι πρὸς εὐφημίαν [=εξύμνηση] Ἀλεξάνδρου.

Αὔχει, Φίλιππε τέρπου, Μακεδονία.
Ο μὲν γεννήτης ἐντυχὼν Αλεξάνδρου,
ἡ δὲ πατρὶς τυχοῦσα τοιούτου κάλλους,
αὐτὸν δ᾽ ὑπαντήσαντες στεφανώμενον,
νικητὴν ἀήττητον γαοῦχον μέγαν`
ἀνατείλας γὰρ κατηγλάισε ῥώμην,
καὶ πάντας ἡμαύρωσε λοιποὺς ἀστέρας.
Δέχου οὖν αὐτὸν, λαμπρὰ Μακεδονία,
καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἀμῦναι ἐν τούτῳ δίδου`
Αλέξανδρος γάρ ἐστιν ὁ κοσμοκράτωρ.

Δοξάσου, Φίλιππε· χαίρε, Μακεδονία.
Ο μεν γεννήτορας συνάντησε τον Αλέξανδρο,
η δε πατρίδα ευτύχησε να έχει τέτοιο κάλλος,
αυτόν που συναντήσαμε δόξα στεφανωμένο,
ως νικητή αήττητο της γης κύριο μέγα`
γιατί φώτισε η ανατολή την δύναμή του,
και επισκίασε όλα τα άλλα αστέρια.
Δέξου λοιπόν αυτόν, λαμπρά Μακεδονία,
και τους εχθρούς π’αμύνονται σε τούτον δώσε`
γιατ’είναι ο Αλέξανδρος του κόσμου ο αυτοκράτωρ.

Φαρέτρα