Γιώργης Έξαρχος: «Το έργο του P. Fridericus Pheleps “Διατριβή περί της καταγωγής των Βλάχων” (1829)»

Μόλις κυκλοφόρησε! Πιάνοντάς-το στα χέρια μου, μου ήρθαν στον νου τα λόγια ενός τραγουδιού, ενός «παλιόφιλου» –τότε στην δεκαετία του 1980, με την όμορφη παρέα στο περιοδικό Ντέφι–, του σπουδαίου λαϊκού φιλόσφου και δημιουργού σημαντικών λαϊκών τραγουδιών Άκη Πάνου (1933-2000), με προγονική ρίζα από την Ελατσού (Ελετσού και Ελατού από το 1928): «Η πιο μεγάλη ώρα είναι τώρα / η ώρα που γεννιέται η ζωή / …», που το ερμήνευσε πρώτη το 1967, η Γιώτα Λύδια, με τρόπο συγκλονιστικό.

Έτσι, και για τον πνευματικό δημιουργό «η πιο μεγάλη ώρα» είναι όταν ένα έργο του, ένα βιβλίο του, εκδίδεται από κάποιον εκδότη, και μπαίνει στις προθήκες των βιβλιοπωλείων. Και νιώθει χαρούμενος γι’ αυτά τα γεννητούρια, ευχόμενος τούτο το «παιδί» του να βρει καλή περπατησιά στον κόσμο και στον χώρο των φίλων των βιβλίων και γενικά στον κύκλο των φιλομαθών αναγνωστών.

Το άρτι «γεννηθέν», σχήματος 14×21, 176 σελίδων, είναι των εκδόσεων Επίκεντρο της Θεσσαλονίκης, στην τιμή των 12 ευρώων! Είναι καλύτερο να αναδημοσιεύσω τα σύντομα Προλεγόμενά μου, για να δώσω μια γεύση του συνολικού περιεχομένου του:

ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ

«ΑΡΜΑΝ (Αρμάν) σημαίνει τον πόλεμον τη των Φρύγων διαλέκτω, ως φησί Παλαμήδης ιστορικός ο την κωμικήν λέξιν συναγαγών· Μεθόδιος, ή τον ιππόθορον, ην άδουσι Φρύγες εποχούμενοι ίπποις» (Pavli Ernesti Iablonskii Opvscvla, Tomus Tritvs, Edidit Atqve Animadversiones Adiecit Iona Gvilielmvs Te Water, Lvgdvni Batavorvm, Apud A. et I. Honkoop, MDCCCIX [1809], σ. 76)

«Les Grecs, ajoute-t-il [Al-Mas’udi], nomment leur pays ARMANIA,

et ils donnent aux contrees de la Syrie et de l’Irak

 qu’habitent aujourd’hui les Muslmans, le nom de Souria [Syrie].»

«Οι Γραικοί, λέει [ο Al-Mas’udi], αποκαλούν τη χώρα τους ΑΡΜΑΝΙΑ,

και έχουν δώσει στις περιοχές της Συρίας και του Ιράκ

που κατοικούνται σήμερα από Μουσουλμάνους, το όνομα Σουρία (Συρία).»

(Al-Mas’udi [896-956]: Notices et Extraits des Manuscrits

de la Bibliotheque Imperiale et Autres Bibliotheques,

Publies par l’Institut de France:

Faisant suite aux Notices et Extraits lus au Comite etabli

dans l’Academie des Inscriptions et Belles-lettres,

Tome Huitieme [8], A Paris MDCCCX [1810], σ. 180)

Προκαλεί κατάπληξη το γεγονός ότι μια σύντομη –αλλά πολύτιμη και σπουδαία ιστορική διατριβή και– κατάθεση, σχετική με την «Καταγωγή των Βλάχων», με πλήρη τίτλο: De Valachorum Origine Dissertatio, Quam Pro Loco Inter Professores Gymnasii Cibin. A. C. Addictorum Obdinendo Publice Defendendam Scripsit P. Fridericus Phleps. Cibinii. Typis Samuelis Piltsch, 1829, απουσιάζει παντελώς από τη νεοελληνική και τη ρουμανική «βλαχολογική βιβλιογραφία»! Γιατί άραγε;…

Είναι βιβλίο εκδοθέν το 1829 στη νυν ρουμανική πόλη Σιμπίου (Sibiu / Cibinii), πόλη της Τρανσυλβανίας ή του Αρντεάλ και τότε ανήκουσα στην Αυστρο-Ουγγαρία, και κατά το έτος αυτό δεν υπήρχε ούτε (Νέο-)Ελληνικό κράτος, ούτε Ρουμανικό (αφού προέκυψε το 1859-1860, επίσημα δε από το 1866 με ενοποίηση Μολδαβίας και Βλαχίας), και πρόκειται για διατριβή η οποία με πηγές και βιβλιογραφία πείθει για τη «γέννηση των Βλάχων και της γλώσσας τους» στον κάτωθεν του Δουνάβεως χώρο, και τη μετέπειτα μετοίκισή τους στις άνωθεν του Δουνάβεως περιοχές! Πρόκειται για μελέτη η οποία κονιορτοποιεί τα κυρίαρχα ιδεολογήματα σε Ρουμανία και Ελλάδα και προσδιορίζει τη «λατινογένεση» των Βλάχων και της γλώσσας τους, στα χρόνια του αυτοκράτορα Μεγάλου Κωνσταντίνου (272-337, βασιλ 306-337), και χρησιμοποιεί ως πηγές, πέρα από γνωστούς «βυζαντινούς» συγγραφείς, το έργο του Johann Gotthelf von Stritter (1774): Memoriae Popvlorvm, Olim Ad Danvbivm, Pontvm Evxinvm, Palvdem Maeotidem, Cvcasum, Mare Caspivm, et Inde Magis Ad Septemtriones Incolentivm, E Scriptoribvs Historiae Byzantinae Ervtae et Digestas A Ioanne Gotthilf Strittero, Gynbasii Academiae Scientiarvm Imperialis Petropolitanae Conrectore. Tomus II. Slavica, Servica, Chrovatica, Zachlvmica, Terbvni-ca, Paganica, Diocleica, Moravica, Bosnica, Bulgarica, Valachica, Rvssi-ca, Polonica, Lithvanica, Prvssica, Samotica, Permica et Boemica. Com–plectens. Petropoli, Impensis Academiae Scientiarvm. MDCCLXXIV / 1774. Σε τούτο το σπουδαίο έργο (το οποίο λείπει από τη βιβλιογραφία των «βλαχολογικών μελετών» σε Ρουμανία και Ελλάδα), καταχωρίζονται όλες οι πρωτογενείς γραπτές πηγές με χρονολογική σειρά συγγραφής τους, και οι αναφορές τους στους αναφερόμενους λαούς του τίτλου, από τη στιγμή της εμφάνισής τους. Και διαπιστώνει κανείς ότι η πρώτη αναφορά σε Βλάχους και Βλαχία άνωθεν του Δουνάβεως γίνεται το 1160 μ.Χ.!

Οποίο θράσος, να λέγουν άλλα οι προπαγανδιστές και οι ψευδολόγοι!

Και υπάρχει πρώτη ιστορική αναφορά σε Βλάχους και Βλαχία άνωθεν του Δουνάβεως το 1160, διότι: «Η Γραικο-Βλαχική Αποικία ήρθε στον Δούναβη γύρω στο 1100. Αυτοί ήταν Βλάχοι…», όπως ρητά αναφέρει έγγραφο του 1606, καταγραμμένο το 1907, από τον Περικλή Παπαχατζή (1872-1943), ο οποίος ενημέρωσε γραπτά τη Ρουμανική Ακαδημία, της οποίας εκτελούσε αποστολή. (Βλέπε: Transilvania, Anul 54, Aprilie 1923, Nr 4-5, σ. 185-201, Έκθεση του Π. Παπαχατζή / Pericle Papahagi, προς την Ρουμάνικη Ακαδημία, ημ/νίας Βουκουρέστι, 28 Σεπτ. 1907).

Στις «Ελληνικές χώρες», όμως, υπάρχουν οι λέξεις Βλάχος / Βλάχοι και Αρμάνος / Αρμάνοι, απ’τα προχριστιανικά χρόνια, όπως και στο λεγόμενο «Βυζάντιο», και ασφαλώς πριν τη «Ρωμαιοκρατία / Λατινοκρατία» στις χώρες της Χερσονήσου του Αίμου. Μόνον που τα «βλαχολογικά ακαδημαϊκά στερεότυπα» (των οκνηρών των επιστημών) περί άλλων τυρβάζουν, με τον γνωστό μηρυκασμό των (δήθεν) ειδικών και ειδημόνων: Για του λόγου το αληθές, καταχωρίζω τις αντλημένες από αυθεντικές πηγές μαρτυρίες, που στέλνουν… περίπατο τις αναπόδεικτες υποθέσεις, φαντασιώσεις, δοξασίες και επιστημοσύνες όσων ψωμίζονται και τρέφονται στα πρυτανεία των Ιδρυμάτων στα οποία «υπηρετούν» (με το αζημίωτο) ή όσων ροκανίζουν τα ψίχουλα των λεγόμενων μυστικών κονδυλίων, των χωρών τους…

Ας μου επιτραπεί, λοιπόν, ένα Σύντομο Χρονολόγιο περί Βλάχων, το οποίο φτάνει έως τα χρόνια ίδρυσης της (νυν) Ρουμανίας, για να υπάρξει έτσι και πλήρης κατανόηση του κειμένου του Fridericus Phleps.

*****

Καταχωρίζονται εν συνεχεία 300 αυθεντικές πηγές, χρονολογικά, τι λένε για τους Βλάχους από τον 13ο αιώνα π.Χ., μέχρι και το 1862, όταν πλέον ιδρύθηκε το «Ρουμανικό κράτος». Οπότε, μπορεί να λέει και να πιστεύει ο καθένας ό,τι θέλει για τους Αρμάνους (Βλάχους), αλλά δεν μπορεί να αγνοεί, π.χ. τα εξής, ότι δηλαδή:

Τον 12ο αιώνα ο Ιωάννης Τζέτζης (1110-1180 ή 1185), και ο Σχολιαστής του έργου του λέει ότι οι Βλάχοι ονομάζονταν Ελλαδικοί ή Σικυώνιοι! Και ότι «Σικυών εστίν η χώρα των Ελλαδικών Βλάχων. Nota res est Malala Hron. 4, init Sicyonios scrioribus temporibus dictos fuisse Ελλαδικούς· των Σικυωνίων, των νυνί λεγομένων Ελλαδικών. Sed in nomine Βλάχων haereo».

Τα υπόλοιπα που κατά κόρον γράφονται και αναπαράγονται «σπουδαιοφανώς», περί πρώτης αναφοράς σε γραπτό κείμενο του ονόματος Βλάχος/Βλάχοι κατά το έτος 976, με τους «Βλάχους οδίτες», της μαρτυρίας του Βυζαντινού χρονικογράφου Ιωάννη Σκυλίτζη (~1040-110), έτος κατά το οποίο ξεκίνησε η επανάσταση των Κομητόπουλων (των τεσσάρων αδελφών: Δαβίδ, Μωυσή, Ααρών και Σαμουήλ) εναντίον της βυζαντινής εξουσίας, και κατά την έναρξη αυτών των αναταραχών, ο μεγαλύτερος αδελφός του Σαμουήλ, ο Δαβίδ, δολοφονήθηκε «…τούτων δε των τεσσάρων αδελφών Δαβίδ μεν ευθύς απεβίω, αναιρεθείς μέσον Καστορίας και Πρέσπας κατά τας λεγομένας Καλάς Δρυς παρά τινων Βλάχων οδιτών…», είναι αναπαργόμενοι κυρίαρχοι πομφόλυγες! – Η Βλαχέρνα στην Βυζαντίδα (Βυζάντιον), ως συνοικία ιδρύθηκε στα μέσα του 1ου μ.Χ, αιώνα, πολύ πριν την ίδρυση της ΚΠολης το 330 μ.Χ., όπως ρητά γράφει και αναφέρει ο Διονύσιος Βυζάντιος (2ος μ.Χ. αι.) στο έργο του «Ανάπλους Βοσπόρου / De Bospori navigatione».

Μην επικαλεσθεί κανείς το επιχείρημα: «Ψιλά γράμματα…», και άλλα συναφή.

Όσο για τον Αρμένιο Σαμουήλ Κομητόπουλο, «βασιλιά των… Βουλγάρων» (!), είναι ζήτημα … πόσο «Βούλγαρος» ήταν, αφού τα στρατεύματά του «τυφλώθηκαν» από τον Αρμένιο Βασίλειο Β΄ Μακεδόνα – τον Βουλγαροκτόνο (958-1025, βασιλ. 976-1025), για τον οποίο, ήδη, «Την εποχή που βρισκόταν στον αυτοκρατορικό θρόνο ο ίδιος και η δυναστεία του, αναπτύχθηκαν διάφορες θεωρίες, όπως ότι πρόγονοι του ήταν η Δυναστεία των Αρσακιδών της Αρμενίας…»! – Δηλαδή, σύγκρουση δύο… Αρμενίων!

Όταν οι πρωτογενείς πηγές γράφονται στα παλαιότερα των υποδημάτων, τότε οι θεωρίες, οι ερμηνείες και οι εθνικιστικές φαντασιώσεις μεγεθύνονται, και η… Ιστορία γίνεται κουτόχορτο… για μαζική κατανάλωση.

Επιστροφή στις πηγές της Ιστορίας, λοιπόν, και ανάδειξή τους.

Αυτό αποπειράμαι να πράξω σε τούτη την έκδοση.

–

Φαρέτρα