«Ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν τον Οκτώβριο στη Νεότερη  Ελλάδα» / γράφει η Ειρήνη Δασκιωτάκη

Ο Οκτώβριος, έχει επωμιστεί με το βάρος πολλών σημαντικών ιστορικών γεγονότων

Γεγονότα σημαντικά από την  Οθωμανική κυριαρχία, και τη Μικρασιατική Καταστροφή, αλλά κυρίως από τους Α’ Βαλκανικούς πολέμους του 1912, και τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο το 1944.

Ξεκινάνε τα γεγονότα αυτά με την Ναυμαχία του Ναβαρίνου που έγινε στις 20 του Οκτώβρη του 1827…

Με την ναυμαχία του Ναβαρίνου άνοιξε και ο δρόμος για την ελληνική ανεξαρτησία.

11 χρόνια αργότερα, στις 8 Οκτωβρίου του 1838 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στην Πνύκα έκανε την περίφημη ομιλία του: « Παραινέσεις προς τη νέα γενιά.»

Στην Πνύκα, που πρόσφατα μίλησε και ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο!

Στον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο, το 1912 απελευθερώθηκαν πολλά μέρη της Ελλάδας από την Οθωμανική κυριαρχία.

Από τη Μακεδονία κυρίως, την Ήπειρο, τα νησιά του Αιγαίου.

Ελασσόνα: 6 Οκτωβρίου 1912

Κοζάνη: 11 Οκτωβρίου 1912

Φιλιππιάδα: 12 Οκτωβρίου 1912

Κατερίνη: 16 Οκτωβρίου 1912

Βέροια: 16 Οκτωβρίου 1912

Γρεβενά: 18 Οκτωβρίου 1912

Γιαννιτσά: 20 Οκτωβρίου 1912 (μετά την ομώνυμη ιστορική μάχη)

Σιάτιστα: 20 Οκτωβρίου 1912

Θεσσαλονίκη: 26 Οκτωβρίου 1912, ανήμερα του Αγίου Δημητρίου

Έδεσσα: 18 Οκτωβρίου 1912

Πρέβεζα: 21 Οκτωβρίου 1912

Καστοριά: 11 Νοεμβρίου 1912

Φλώρινα: 7 Νοεμβρίου 1912

Κορυτσά: 7 Δεκεμβρίου 1912 (Βόρεια Ήπειρος)

Νησιά που απελευθερώθηκαν το 1912

Λήμνος: 8 Οκτωβρίου 1912

Θάσος, Σαμοθράκη, Άη Στράτης, Ψαρά, Ίμβρος, Τένεδος: Οκτώβριος 1912

Μυτιλήνη (Λέσβος): 8 Νοεμβρίου 1912

Χίος: 11 Νοεμβρίου 1912

Σάμος: Νοέμβριος 1912 (κήρυξε την ένωσή της με την Ελλάδα)

(Τα Ιωάννινα και άλλες περιοχές της Ηπείρου, καθώς και η Ανατολική Μακεδονία/Θράκη απελευθερώθηκαν το 1913).

Στις 11 Οκτωβρίου του 1922,  η ιστορική Ανακωχή των Μουδανιών.

Υπέγραψαν οι σύμμαχοι και η κεμαλική Τουρκία και η Ελλάδα υποχρεώθηκε να εκκενώσει την Ανατολική Θράκη.

Η Ανατολική Θράκη παραχωρήθηκε οριστικά στην Τουρκία.

Αυτός ήταν ο δραματικός επίλογος της Μικρασιατικής Καταστροφής…

Στις 10 Οκτωβρίου 1935 το δημοκρατικό πολίτευμα της Ελλάδας, έδωσε με τη βία τη θέση του, αφού έγινε στρατιωτικό πραξικόπημα.

Οι πρωταγωνιστές αυτού του πραξικοπήματος ήταν ο αντιστράτηγος Λ. Παπάγος, ο υποναύαρχος Οικονόμου, και ο αντιπτέραρχος Ρέππας.

Εμπνευστής αυτής της πράξης ήταν ο Γεώργιος Κονδύλης που αμέσως σχημάτισε κυβέρνηση και το πρώτο του μέλημα ήταν να επανέλθει ο βασιλέας Γεώργιος Β’ από την Αγγλία.

Κυβέρνησε περίπου 11 χρόνια ο Γεώργιος ο Β’, μέχρι το 1947.

Τίποτα δεν είναι τυχαίο.
Η ιστορία κάνει τους ίδιους κύκλους, οι λαοί κουβαλούν τα τραύματα τους που θέλουν να ξεχάσουν, δυστυχώς ή ευτυχώς, κι έτσι πάντα στήνεται το ίδιο σκηνικό εναντίον τους.

Όταν μπήκαν οι Γερμανοί στην Αθήνα ο βασιλέας Γεώργιος μαζί με την κυβέρνηση Τσουδερού, έφυγε για την Κρήτη.
Όταν κατελήφθη και η Κρήτη έφυγε για τη Μ. Ανατολή.

 Το Σύνταγμα τη μέρα της Απελευθέρωσης, 12 Οκτωβρίου 1944.  

Όμως το πιο σημαντικό γεγονός του Οκτώβρη, είναι η απελευθέρωση των Ελλήνων από τους Γερμανούς, στις 12 Οκτωβρίου του 1944.

Αυτή η απελευθέρωση σήμανε και τη λήξη της γερμανικής κατοχής.

Και ενώ όλες οι υπόλοιπες χώρες γιορτάζουν την απελευθέρωση, εμείς εδώ γιορτάζουμε την έναρξη του πολέμου.

Την επέτειο του Όχι.

Την επέτειο του Όχι,  τον πόλεμο των Ελλήνων ενάντια στους Ιταλούς του άξονα, στα χιονισμένα βουνά της Πίνδου…

Τι έγινε όμως τη 12^η Οκτωβρίου του 1944.

Πριν να αποχωρήσουν οι Γερμανοί κι αδειάσουν την πόλη, αμέσως μετά την ανακοίνωση, πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στο Σύνταγμα.

Ξεχύθηκε ο αθηναϊκός λαός σε ένα ξέσπασμα χαράς και περηφάνειας.

Πάλλονταν από συναισθήματα, ζητωκραυγάζοντας:

«Λευτεριά», «Λαοκρατία!», « Ζήτω η Ελλάς!»

Οι Γερμανοί πριν αποχωρήσουν,  κατέθεσαν στεφάνι στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη μαζί με τον διορισμένο δήμαρχο της κατοχής τον Άγγελο Γεωργάτο.

Στη συνέχεια γιόρτασαν τη μεγάλη αυτή τη στιγμή που περίμεναν…

3,5 χρόνια.

3,5 ολόκληρα χρόνια, που με τόσα που πέρασαν, πείνα, στερήσεις, άπειρες θυσίες για τη λευτεριά, σε ένα δυσανάλογο αγώνα, νόμιζε κανείς ότι τα χρόνια αυτά ήταν ατέλειωτα…

Στις 20 Σεπτεμβρίου του 1944,  είχε δημοσιευθεί στον «Ημερήσιο Τύπο», τη μοναδική εφημερίδα που κυκλοφορούσε στην Αθήνα εκείνη την εποχή, μία ανακοίνωση σημαντική…

Καμία πράξη δολιοφθοράς δεν επρόκειτο να πραγματοποιηθεί εκ μέρους των γερμανικών στρατευμάτων αποχωρώντας, με την αυστηρή όμως προϋπόθεση- ειδοποίηση να μην ενοχληθούν…

Όμως λίγο πριν λάβουν  την εντολή για την εκκένωση της πρωτεύουσας, οι S-S, εκτέλεσαν 72 Έλληνες πατριώτες στο Δαφνί, και εξόντωσαν και την ομάδα διερμηνέων με τους οποίους συνεργάζονταν, φοβούμενοι τις αποκαλύψεις των εγκληματικών τους πράξεων…

Ή ναζιστική σημαία στις 12 Οκτωβρίου του 1944 κατέβηκε από την Ακρόπολη, τυλίχτηκε βιαστικά το σύμβολο αυτό της ναζιστικής κατοχής και η γερμανική φρουρά αποχώρησε από τον ιερό βράχο.
Οι Γερμανοί δεν κράτησαν τον λόγο τους…

Ήθελαν να καταστρέψουν το εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος στο Κερατσίνι.

Την απέτρεψαν όμως ο ΕΛΑΣ και Έλληνες εργάτες που συγκρούστηκαν με τους Γερμανούς δολιοφθορείς.

Οι υποχωρούντες όμως κατακτητές κατέστρεψαν τμήμα από το λιμάνι του Πειραιά.

Στις 15 Οκτωβρίου του 44, άλλα γεγονότα έγραψαν τη δική τους ιστορία.

Ήρθαν οι σύμμαχοι στον Πειραιά.

Αποβιβάστηκαν στον λιμάνι τα βρετανικά στρατεύματα.

Οι σύμμαχοι αυτοί που θα πρωταγωνιστήσουν σύντομα, στήνοντας προβοκάτσια, που θα οδηγήσει στη διάσπαση των ελληνικών αντιστασιακών οργανώσεων και στον αμείλικτο εμφύλιο πόλεμο.

Για τη βρετανική πολιτική η Ελλάδα ήταν ανίκανη να αυτοκυβερνηθεί και ήταν απαραίτητος ο έλεγχος του ξένου επικυρίαρχου.

Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, εξέφραζε αυτή τη πολιτική.

Στις 18 Οκτωβρίου έφτασε στην Αθήνα ο υποστράτηγος Ρόναλντ Σκόμπι  μαζί με τις βρετανικές δυνάμεις, και τους άντρες του Ιερού Λόχου της Μέσης Ανατολής.

Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου και μέλη της κυβέρνησης, ύψωσαν σε κλίμα πανηγυρικό την ελληνική σημαία στην Ακρόπολη.

Ελληνική σημαία παραδόθηκε στον νέο δήμαρχο της απελευθερωμένης πια Αθήνας στον Αριστείδη Σκληρό, παρουσία του βρετανού πρεσβευτή Λίπερ και του αντιναύαρχου Μάνσφιλντ.

Δεν έγινε επιτρεπτή  όμως η είσοδος στην πρωτεύουσα των ανταρτικών δυνάμεων,  εκτός από ένα μικρό τμήμα του 34ου συντάγματος του ΕΛΑΣ το οποίο παραστάθηκε συμβολικά στην τελετή.

 Η πομπή των επισήμων στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς την Μητρόπολη και μετά την δοξολογία ακολούθησε ο λόγος της Απελευθέρωσης από τον πρωθυπουργό.

Ο λόγος εκφωνήθηκε από ένα κτίριο της Πλατείας Συντάγματος.

Ο κόσμος παραληρούσε, φωνάζοντας  συνθήματα για “Ελευθερία”, Ζήτω η  Ελλάς” και λοιπά .

Ο Παπανδρέου απέφυγε να εκδηλώσει τις σαφείς προθέσεις του επί του πολιτειακού ζητήματος”

Και μετά.. τα Δεκεμβριανά, στον απόηχο ενός Οκτώβρη Ιδιαίτερα ανήσυχου και φορτισμένου.

Φάνηκε από τις 15 Οκτωβρίου του 1944, όταν εθνικιστικές οργανώσεις, βλέποντας την ειρηνική διάθεση του ΕΛΑΣ που επιβεβαίωναν ακόμη και οι βρετανικές πηγές, οργάνωσαν διαδήλωση.

Η διαδήλωση χτυπήθηκε στην περιοχή της Ομόνοιας από οπαδούς του ΕΑΜ που προπηλάκισαν μέλη των  εθνικιστικών οργανώσεων.

Τότε άμεσα μέλη της διαδήλωσης του ΕΑΜ πυροβολήθηκαν από μέλη δοσιλογικών οργανώσεων, που βρίσκονταν στα ξενοδοχεία της περιοχής υπό περιορισμό!

Σκοτώθηκαν 7 και τραυματίστηκαν 82.

Και τελειώνοντας, ένα απόσπασμα από άρθρο με τίτλο:

«Σφοδρή αντίδραση για τη σημαία της Βέρμαχτ στην Ακρόπολη – Παρέμβαση του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης Οφειλών στο υπουργείο Πολιτισμού»

11.10.26 13:57 neakriti.gr

«Ογδόντα δύο χρόνια μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας, η καθοριστική συμβολή της Ελλάδας στην Αντιφασιστική Νίκη των Λαών δεν έχει ακόμη εμπράκτως αναγνωριστεί, δεδομένου ότι η Γερμανία, παραβιάζοντας ακόμη και την ίδια της την υπογραφή στη Συνθήκη του Λονδίνου του 1953, αρνείται να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στην Ελλάδα για τα αποτρόπαια εγκλήματα της ναζιστικής Γερμανίας στην Ελλάδα: το λιμό της Κατοχής, τις σφαγές αμάχων και τα Ολοκαυτώματα, την εξολόθρευση της Εβραϊκής κοινότητας, τη μεθοδική λεηλασία του πλούτου, την αρπαγή των αρχαιολογικών και πολιτισμικών θησαυρών της πατρίδας μας, την καταστροφή των δημόσιων και ιδιωτικών υποδομών, την καταναγκαστική εργασία και κάθε είδους δοκιμασία στην οποία υπέβαλαν τον Ελληνικό Λαό.»

Καλή εβδομάδα με υγεία!
Ει. Δα.

Πηγές: Wikipedia, Μηχανή του Χρόνου, Ριζοσπάστης.

Φαρέτρα