Κοινωνία Χρονογράφημα

«7 χρόνια μετά την Εξέγερση του Πολυτεχνείου, μια αξέχαστη πορεία… Στη μνήμη της Σταματίνας Αγγελοπούλου και του Ιάκωβου Κουμή» / γράφει η Ειρήνη Δασκιωτάκη

Οι πορείες γινόταν ανήμερα  της επετείου για την Εξέγερση του Πολυτεχνείου, αλλά επειδή ήταν Κυριακή και βόλευε αποφασίστηκε να γίνουν στις 16

Κυριακή 16 Νοεμβρίου 1980
Απόγευμα κατά τις πέντε και μισή…

Μία ομάδα νέων ανθρώπων πορευτήκανε προς την Πολυτεχνική Σχολή Θεσσαλονίκης από όπου θα ξεκινούσε η πορεία για το Πολυτεχνείο…

Η πορεία ήταν μεγάλη, κάτω  από αυστηρή αστυνομική επιτήρηση.

Παλμό και πάθο είχανε τότε οι πορείες, περηφάνεια, χαρά και μια δυναμική αυθόρμητη, σα να γινόταν επανάσταση.

Τραγούδια σηκώνονταν από το πλήθος και ανέμιζαν στην πόλη…

«Πότε θα κάνει  ξαστεριά πότε θα φλεβαρίσει», κι άλλα του Θεοδωράκη που με τη μεταπολίτευση έφυγαν από τις κλειστές πόρτες ορμητικά και απλώθηκαν σε όλη την Ελλάδα…

Θυμάμαι, μια χρονιά, στα πεζοδρόμια επί της Εγνατίας στη συμβολή με την Αγίας Σοφίας κυρίες της Θεσσαλονίκης,  να κουνάνε εκνευρισμένες κι εμφανώς ανήσυχες  τα κεφάλια τους, κοιτώντας προς τους νέους και με τρόπο επιτιμητικό να φωνάζουν:
«Δείτε τους  μαλλιάρηδες… βρωμιάρηδες…»

Η πορεία στη Θεσσαλονίκη, εκείνη τη χρονιά του 1980, τελείωσε  χωρίς σημαντικά επεισόδια…

Όμως αυτό που μαθεύτηκε λίγο αργότερα, για τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν  στην Αθήνα, μάζεψαν πολλούς εξοργισμένους κι ανήσυχους πολίτες σε διάφορα στέκια που προσπαθούσαν με τη συζήτηση να ξορκίσουν το κακό, λες και θα γύριζε ο χρόνος πίσω.

Είχαν περάσει 6  χρόνια από την πτώση της Χούντας…
Είμαστε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης.

Η Ν. Δημοκρατία, βρίσκεται σε εκνευρισμό.

Το 1980 ήταν μία σημαντική χρονιά.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ο οποίος ήταν 6 χρόνια σχεδόν ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, πήρε την προεδρία της Δημοκρατίας στα μέσα του έτους.

Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος*  πίστευε ότι αυτό έγινε επειδή ήθελε να συνεχίζει να παίζει ενεργό ρόλο στα πολιτικά πράγματα της Ελλάδας ο Καραμανλής.

Αντιλαμβανόταν ότι με τις εκλογές που θα γινόταν τον Οκτώβρη του 1981 θα έχανε από τον Ανδρέα Παπανδρέου η Νέα Δημοκρατία.

Πίστευε επίσης ο Καραμανλής ότι το ΠΑΣΟΚ θα ακολουθούσε αριστερή πολιτική, αναλαμβάνοντας  την εξουσία…

Ήθελε με την προεδρία αυτή να ελέγξει, να επηρεάσει, δημιουργώντας ένα «ανασχετικό φράγμα».

Στις 8 Μαΐου 1980 εκλέχθηκε από την κοινοβουλευτική ομάδα αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας και την μεθεπόμενη ορκίστηκε πρωθυπουργός ο Γεώργιος Ράλλης…

Η 16η Νοεμβρίου του 1980, ήταν η 7η επέτειος από την Εξέγερση του Πολυτεχνείου…

Η πορεία  εκείνη τη χρονιά δεν έγινε προς την Αμερικάνικη Πρεσβεία όπως γινόταν πάντα, διότι η κυβέρνηση του Γεωργίου Ράλλη την είχε απαγορεύσει, φοβούμενη τα επεισόδια.

Οι διαδηλωτές έπρεπε να διαλυθούν, όταν θα φτάνανε στο Σύνταγμα.

Αυτή η απόφαση λογικά προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις, αλλά τελικά η ΕΦΕΕ, και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αποφάσισαν να υπακούσουν.

Γύρω στα 2000 περίπου άτομα της ΕΦΕΕ, επιχειρώντας να συνεχίσουν προς την αμερικανική πρεσβεία, δίνουν αφορμή να δράσουν τα Ματ και να μετατραπεί το κέντρο της Αθήνας σε πεδίο μάχης με  ανθρώπινες απώλειες.

Η πορεία  φθάνει στη λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας και προσπαθεί να σπάσει τον αστυνομικό κλοιό, που βρισκόταν στο ύψος των “λουλουδάδικων”.

Η αστυνομία επέδειξε απαράδεκτη βία και σκληρότητα.

Στην καταστολή των διαδηλωτών πρωταγωνιστούν οι γνωστές και αποκρουστικές «αύρες»* που από εκείνη τη διαδήλωση δεν ξαναφάνηκαν για πολλά χρόνια στους δρόμους της Αθήνας μέχρι την επανεμφάνισή τους, το 2012.

Στο ύψος της Βουλής, παραταγμένες ισχυρές μονάδες των ΜΑΤ, επιτίθενται  ανεξέλεγκτα…

Δεκάδες τραυματισμοί, εκτεταμένα επεισόδια, καταστροφές καταστημάτων, μία κατάσταση έκρυθμη.

Και τότε…
Δύο εγκληματικές πράξεις αμαύρωσαν ανεξίτηλα εκείνη την πορεία…

Δύο νέοι άνθρωποι η Σταματίνα Κανελλοπούλου και ο Κύπριος φοιτητής Ιάκωβος Κουμής έχασαν βίαια και άδικα της ζωή τους.

Η 20χρονη εργάτρια Σταματία Κανελλοπούλου βρέθηκε πεσμένη σε πεζοδρόμιο της οδού Πανεπιστημίου. Μεταφέρθηκε αναίσθητη στο «Ιπποκράτειο», όπου και εξέπνευσε, προτού οι γιατροί προλάβουν να τις προσφέρουν τις πρώτες βοήθειες.

Χτυπήθηκε στο κεφάλι και στο σώμα και σύμφωνα με το πόρισμα της ιατροδικαστικής εξέτασης έφερε 18 χτυπήματα στο κρανίο, πολλαπλά κατάγματα και βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση.

Σαν κρύσταλλο της έσπασαν το κεφάλι…

«Σύμφωνα με τον αρραβωνιαστικό της Σταματίνας Κανελλοπούλου, Κωνσταντίνο Βαρβαδούκα, περίπου 15 αστυνομικοί έπεσαν πάνω της και την έδερναν με γκλομπ.

Το πόρισμα των ιατροδικαστών ήταν σοκαριστικό: “Ο θάνατος προήλθε από ένα βίαιο χτύπημα στο κεφάλι που προκλήθηκε από αμβλύ αντικείμενο που είχε σαν αποτέλεσμα την πολτοποίησή του….

Η Κανελλοπούλου δέχεται επίθεση

Οι ιατροδικαστές διαπίστωσαν επίσης “κακώσεις στον αριστερό ώμο, στο δεξιό μηρό και την αριστερή κνήμη” του θύματος, καθώς επίσης και “εγκαύματα στην επιφάνεια του θώρακος“. Η κηδεία της Σταματίνας Κανελλοπούλου έγινε στο Περιστέρι.

Πλήθος κόσμου συνέρρευσε για να πει το “ύστατο χαίρε” στην αδικοχαμένη νεαρή εργάτρια. “Ένας στο χώμα, χιλιάδες στον αγώνα!“, ήταν ένα από τα συνθήματα που ακούστηκαν, ενώ την ίδια στιγμή οι οικείοι της Κανελλοπούλου δεν μπορούσαν να κρύψουν την οδύνη τους…»( Μηχανή του χρόνου)

Με βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις από γκλομπ διακομίστηκε στο «Λαϊκό» και ο 26χρονος Κύπριος φοιτητής της Νομικής, Ιάκωβος Κουμής, που άφησε την τελευταία του πνοή λίγες μέρες αργότερα.

Ιάκωβος Κουμής

Σύμφωνα με μάρτυρες, ο Κουμής χτυπήθηκε πισώπλατα με γκλομπ. ενώ καθόταν σε καφενείο της περιοχής του Συντάγματος…

Ο Ιάκωβος Κουμής γεννήθηκε το 1956 από φτωχούς γονείς στη Σωτήρα Αμμοχώστου.

Μετά τις στρατιωτική του θητεία, φοίτησε στο Νυχτερινό Γυμνάσιο, ενώ συγχρόνως εργαζόταν στο Διυλιστήριο Πετρελαίου στη Λάρνακα.

Σκοπός του ήταν να πάρει το απολυτήριο για να περάσει στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Γράφτηκε στο Πανεπιστήμιο 24 ετών .

Ο Κουμής έζησε την τουρκική εισβολή.

Μία τέτοια προσωπικότητα δεν θα μπορούσε παρά να αντιδράσει σε αυτό.

Συμμετείχε σε όλες σχεδόν τις αντικατοχικές κινητοποιήσεις.

Το 1978 συμμετέχει στην πολιτική ομάδα Εργασία, με την οποία εκδίδουν το πρώτο τεύχος του περιοδικού “Τετράδια”.

Το περιοδικό αυτό κάνεις διαρκώς αφιερώσεις στο κυπριακό ζήτημα.

Λίγο πριν έρθει για σπουδές στην Ελλάδα το 1980 παντρεύτηκε την Μαρία Καΐκκη, με την οποία εγκαταστάθηκε στην Αθήνα.
Εμπλέκεται με τα φοιτητικά δρώμενα άμεσα.

«Μου έρχεται το πρώτο χτύπημα στό κεφάλι. Είναι πολλοί. Είμαι μόνος μου. Κάποιοι άνθρωποι πού δέν ξέρω μέ βοηθάνε. Είναι όλα θολά. Ρωτάνε τ’ όνομά μου. Νομίζω πώς τούς έχω πει: Ιάκωβος Κουμής, Κύπριος φοιτητής. Είναι κι άλλοι χτυπημένοι, εγώ όμως δέν καταλαβαίνω. Έρχεται ένα ασθενοφόρο. Μέ βάζουν μέσα. Εγώ, λέω, είμαι καλά, θά πρέπει νά υπάρχουν κι άλλοι, πιό σοβαρά από μένα. Στή διαδρομή πού κάναμε γιά τό νοσοκομείο, έγώ είμαι ήδη ΝΕΚΡΟΣ. Όλος ο κόσμος ξέρει πώς μέ χτύπησαν τά ΜΑΤ στήν πορεία του Πολυτεχνείου. Μετά από δύο μέρες μου έκαναν νεκροτομή. Ήρθε κι ό Ντουράντε, ό ιταλός ιατροδικαστής, γιατί οί φίλοι μου δέν είχαν εμπιστοσύνη στό Γιαμαρέλλο. Ό Ντουράντε μετρούσε καί ξαναμετρούσε — τώρα καταλαβαίνω γιατί τόν φέρανε. Μέ πήραν στό χωριό μου καί μέ θάψανε.

Ό Γιαμαρέλλος είχε τό θράσος νά πει ότι ήμουν ασθενικός τύπος καί γι’ αυτό πέθανα. Έτσι, λοιπόν, θάφτηκα καί γώ. Γυρίσαν όλοι στίς δουλειές τους, όπως καί τά ΜΑΤ. Βέβαια, οί δύο δολοφονίες δέν είναι τίποτε τό ιδιαίτερο. Μονάχα δύο ζωές χάθηκαν. Μά σήμερα είμαι γώ καί ή Σταματίνα. Αύριο δέν ξέρουμε… Εμείς είμαστε νεκροί.

Εσύ; Εσείς;»

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Στις 15 Νοέμβρη του 1981, το παραπάνω κείμενο δημοσιεύεται στην εφημερίδα Καθημερινή. Συγγραφέας του, η Μαρία Κουμή, σύζυγος του Ιάκωβου Κουμή, ενός από τους «αόρατους» νεκρούς, όπως χαρακτηρίστηκε αργότερα, του Πολυτεχνείου.

«Δεν είναι αστυνομία αυτό, αυτό είναι Σώμα ΕΣ-ΕΣ, είναι χειρότερο από την ΕΣΑ, τα μέλη του είναι κακούργοι, όχι ότι οι άνθρωποι γεννήθηκαν κακούργοι, αλλά εκπαιδεύονται για να γίνουν κακούργοι. Τους είδα στη Ρόδο, όπου επετέθηκαν εναντίον ενός λαού που έκανε μια ειρηνική παρέλαση. Επετέθηκαν με τέτοια λύσσα, που δεν έχω δεί ούτε στους Ιταλούς φασίστες, όταν ήμουν παιδί στη Ρόδο (…) Ας έχουμε μια ειδική συνεδρίαση για το αν μπορεί μια Δημοκρατία να διατηρεί κρατικά όργανα , τύπου ΜΑΤ. Αυτά είναι μόνο για τους ‘Χίτλερ’, μόνο για τους ‘Μουσολίνι’. Είναι αδιανόητο να υπάρχουν σε μια δημοκρατική Πολιτεία» (Γιάννης Ζίγδης, βουλευτής, Πρόεδρος της ΕΔΗΚ). LIFO

Τα επεισόδια και τις βιαιότητες καταδίκασαν όλα τα πολιτικά κόμματα και οι φοιτητικές παρατάξεις. Ο συνήθως καταγγελτικός Ανδρέας Παπανδρέου υπήρξε διακριτικός απέναντι στην αστυνομική βία, ίσως γιατί «αισθάνθηκε την κρυφή αλληλεγγύη του συμμετόχου στην εξουσία, όταν κάλυπτε χωρίς όρους τη βαρβαρότητα των ΜΑΤ», όπως έγραψε στο περιοδικό «Αντιθέσεις» ο δημοσιογράφος Πέτρος Ευθυμίου, βουλευτής του ΠΑΣΟΚ τα επόμενα χρόνια.

Για «προβοκατόρικα έκτροπα» θα μιλήσει το ΚΚΕ. Για ομάδες «ανεύθυνων και τυχοδιωκτικών στοιχείων», θα μιλήσει το ΚΚΕ εσ. τα μπλοκ του οποίου δέχτηκαν σφοδρή επίθεση καθώς τη στιγμή της σύγκρουσης βρίσκονταν ακόμη στην πλατεία Συντάγματος.

Μια βδομάδα αργότερα στη Βουλή έγινε πολύωρη συζήτηση για τα γεγονότα.

«Και ο Αρχάγγελος Μιχαήλ σπάθην κρατεί στα χέρια του για να αμυνθεί εναντίον των δαιμόνων. Δεν κρατεί άνθη», έλεγε ο Γ. Ράλλης.

Οι δράστες των δύο θανάτων έμειναν ατιμώρητοι, καθώς όσοι από τους αστυνομικούς κατηγορήθηκαν για τα συμβάντα της 16ης Νοεμβρίου 1980 αθωώθηκαν επτά χρόνια αργότερα.

καλή εβδομάδα με υγεία!

Ει. Δα.

Πηγές:

Πρώτο Θέμα, Newsbeast, Μηχανή του Χρόνου, Καθημερινή, Lifo, CNN.gr, Βικιπαίδεια, in.gr

* Κωνσταντίνος Τσάτσος: Έλληνας νομικός, φιλόσοφος και πολιτικός, που διετέλεσε πρόεδρος της Δημοκρατίας

*αύρες: Τα θωρακισμένα οχήματα εκτόξευσης νερού με χρώματα για να σημαδεύονται ανεξίτηλα οι διαδηλωτές, αλλά και με διάφορα δραστικά χημικά,  που έχει στο οπλοστάσιό της η Ελληνική Αστυνομία.

 

banner-article banner-advertisement

Δημοφιλή άρθρα

  • Εβδομάδας