Φόροι καυσίμων: Γιατί η Ευρώπη «έκοψε» και η Ελλάδα όχι – H (πολιτική) επιλογή που φαίνεται στην αντλία των 2 ευρώ το λίτρο / γράφει ο Παύλος Γεωργίου

Σε μια περίοδο ενεργειακής πίεσης, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν δίστασαν να κάνουν το πιο «απλό» — και ταυτόχρονα το πιο δύσκολο δημοσιονομικά: να μειώσουν οριζόντια τους φόρους στα καύσιμα

Σε κάθε γέμισμα ρεζερβουάρ αποτυπώνεται μια επιλογή. Όχι θεωρητική, αλλά απτή και καθημερινή μια και αφορά την τσέπη εκατομμυρίων πολιτών. Και σήμερα, η σύγκριση ανάμεσα στην Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη είναι αποκαλυπτική.

Δείτε εδώ τον συγκριτικό πίνακα τιμών καυσίμων στις χώρες της Ευρώπης.

Σε μια περίοδο ενεργειακής πίεσης, αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν δίστασαν να κάνουν το πιο «απλό» — και ταυτόχρονα το πιο δύσκολο δημοσιονομικά: να μειώσουν οριζόντια τους φόρους στα καύσιμα. Αντίθετα, η ελληνική κυβέρνηση, παρά το ευρύτερο πρόβλημα της ακρίβειας επιμένει σε επιδοματικές λύσεις τύπου fuel pass. Και εδώ ακριβώς καταγράφεται ένα πραγματικό πολιτικό ερώτημα.

Η Γερμανία έκοψε περίπου 30 λεπτά ανά λίτρο στη βενζίνη και 14 στο diesel. Η Ιρλανδία είδε τις τιμές να διαμορφώνονται γύρω στα 1,85 €/λίτρο για τη βενζίνη και 2,09 €/λίτρο για το diesel. Στο Βέλγιο, η βενζίνη κινήθηκε περίπου στα 1,85 €/λίτρο και το diesel στα 2,23 €/λίτρο, ενώ στη Γερμανία καταγράφηκαν επίπεδα κοντά στο 1,69 €/λίτρο για τη βενζίνη και 1,63 €/λίτρο για το diesel. Συνολικά στην Ευρώπη, οι μέσες τιμές διαμορφώνονται περίπου στα 1,87 €/λίτρο για τη βενζίνη και 2,07 €/λίτρο για το diesel.

Και αν η σύγκριση με τις μεγάλες οικονομίες φαίνεται συχνά άνιση, υπάρχει ένα ακόμη πιο αποκαλυπτικό παράδειγμα: η Κύπρος. Μια χώρα με παρόμοια χαρακτηριστικά, εξάρτηση από εισαγωγές, και ευαίσθητη στις διεθνείς τιμές. Εκεί, οι τιμές διαμορφώνονται περίπου στα 1,45–1,55 ευρώ ανά λίτρο για τη βενζίνη και 1,50–1,60 ευρώ για το diesel. Η διαφορά δεν οφείλεται σε κάποιο «θαύμα» της αγοράς. Οφείλεται κυρίως στη διαφορετική φορολογική επιβάρυνση.

Αυτές οι παρεμβάσεις δεν έλυσαν το πρόβλημα. Αλλά το μείωσαν. Έδωσαν μια ανάσα της τάξης των 10 έως 30 λεπτών ανά λίτρο. Δηλαδή, μια πραγματική — και άμεσα ορατή — μείωση 5% έως 15% στην τιμή.

Στην Ελλάδα, η επιλογή ήταν άλλη. Οι φόροι δεν μειώθηκαν και η τιμή στην αντλία παρέμεινε υψηλή. Η απάντηση ήρθε μέσα από επιδόματα προσωρινά και περιορισμένα, που απλά «τρέχουν» τους πολίτες στις πλατφόρμες του gov.gr για να εισπράξουν 50 ευρώ…. Η πολιτική που δεν αλλάζει την τιμή, δεν επηρεάζει ουσιαστικά τον πληθωρισμό και δεν αγγίζει την καθημερινότητα όλων, αλλά μόνο ενός μέρους των πολιτών.

Σε κάθε περίπτωση, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης και ο ΦΠΑ αντιστοιχούν σε σημαντικό ποσοστό της τελικής τιμής, καθιστώντας την Ελλάδα μία από τις ακριβότερες αγορές καυσίμων στην Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι το κόστος προμήθειας του αργού πετρελαίου είναι κοινό για όλες τις χώρες της Ένωσης.

Το επιχείρημα είναι γνωστό: οι οριζόντιες μειώσεις ωφελούν περισσότερο τους λεγόμενους πλούσιους. Είναι όμως μόνο η μισή εικόνα. Γιατί οι «πλουσιότεροι» (κατά την φορολογική δήλωση) καταναλώνουν περισσότερα καύσιμα και άρα πληρώνουν ήδη περισσότερους φόρους. Όταν μειώνεται ο φόρος, δεν δίνεται «δώρο». Μειώνεται μια υπερφορολόγηση που σε πολλές περιπτώσεις φτάνει έως και το 60% της τελικής τιμής.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία της ελληνικής επιλογής. Τα καύσιμα δεν είναι απλώς ένα προϊόν. Είναι ένας από τους πιο σταθερούς πυλώνες δημοσίων εσόδων. Με φόρους που αγγίζουν περίπου το 60% της τιμής στη βενζίνη και το 50% στο diesel, κάθε μείωση σημαίνει απώλεια σημαντικών πόρων. Άλλες χώρες επέλεξαν να απορροφήσουν αυτό το κόστος για να μειώσουν την πίεση στην κοινωνία. Η Ελλάδα επέλεξε να το αποφύγει.

Επομένως υπάρχει μία καθαρή επιλογή. Η μία στρατηγική ρίχνει την τιμή και κοστίζει στο κράτος. Η άλλη κρατά την τιμή ψηλά και επιδοτεί επιλεκτικά τον πολίτη. Η πρώτη μειώνει το πρόβλημα. Η δεύτερη το διαχειρίζεται. Και στο τέλος της ημέρας, η διαφορά δεν αποτυπώνεται σε ανακοινώσεις ή δείκτες. Αποτυπώνεται στην αντλία και την τσέπη…

 topontiki.gr 

–

Φαρέτρα