Το φετινό καλοκαίρι άρχισε με μια απειλή: τον σαρκοβόρο λαγοκέφαλο. Άφθονες, αποκρουστικές, οι εικόνες στα δελτία ειδήσεων με το αιχμαλωτισμένο ψάρι να μασάει τενεκεδάκια αναψυκτικών σαν απόγονος του Κουταλιανού. Τι και αν οι τρομολαγνικές προβλέψεις για θανάτους και δηλητηριάσεις δεν επαληθεύτηκαν; Ο σπόρος του φόβου είχε καρπίσει γιατί μια κοινωνία που δεν φοβάται είναι μια κοινωνία επικίνδυνη για τις εξουσίες.
Το πρόσωπο του φόβου αλλάζει. Το φόβο του λαγοκέφαλου διαδέχτηκε ο φόβος για τον ιό του Δυτικού Νείλου, ενώ διαρκώς συντηρείται ο φόβος της έξωθεν απειλής που δικαιολογεί τις αστρονομικές στρατιωτικές δαπάνες (για Rafale, για Bekh@arra, για F35, γι’ Ασπίδα του Αχιλλέα). Πυρκαγιές υπαρκτές, αλλά και ο φόβος των πυρκαγιών. Και όταν μας τελειώνουν οι εγχώριες πυρκαγιές, μας βομβάρδιζαν πλάνα με πυρκαγιές στην Ισπανία, τη Γαλλία και αλλού. Άπειρες φορές προβλήθηκε στα κανάλια η σύγκρουση των δύο πυροσβεστικών αεροπλάνων όπως και η πτώση του Phantom στην Τανάγρα. Να εμπεδώσουμε το φόβο, όπως συμβαίνει και με τις εικόνες από θανατηφόρα τροχαία που είναι περιζήτητες στην τηλεοπτική ειδησεογραφία.
Ο φόβος, ο κυνισμός, η δυσπιστία καλλιεργούνται συστηματικά. Κανείς δεν είναι αυτό που δείχνει, μην εμπιστεύεσαι κανέναν παρά μόνο τον εαυτό σου: αυτό είναι το δόγμα της νέας εποχής. Από τον 55χρονο ξενοδόχο στη Μονεμβασιά που για χρόνια συντηρούσε τον νεκρό πατέρα του σε καταψύκτη ή την 68χρονη στον Μαραθώνα που έκρυβε το πτώμα της μητέρας της στο υπόγειο του σπιτιού της – και στις δύο περιπτώσεις για να εισπράττεται η σύνταξη. Περίπου όπως στην Κατοχή πολλές οικογένειες ξεφορτώνονταν κρυφά τους νεκρούς τους για να τους μείνουν τα δελτία τροφίμων τους.
Οι ειδήσεις αυτού του τύπου μάς επιτρέπουν να έχουμε γνώμη, έστω και αν η γνώμη μας περιορίζεται στην έκφραση συναισθημάτων αποστροφής, όπως συνέβη με το κατεψυγμένο μωρό σε ένα διαμέρισμα στην Κυψέλη. Πιο δύσκολο (και πιθανόν πιο άχαρο) είναι να έχουμε γνώμη ή να προσπαθούμε να σχηματίσουμε γνώμη για τα μεγάλα ζητήματα που καθορίζουν το παρόν και το μέλλον μας.
Μαριάννα Τζιαντζή
_
