Τα νούμερα ζαλίζουν και προκαλούν το κοινό περί δικαίου αίσθημα, καθώς αποκαλύπτεται πώς το πρόγραμμα «Ηρακλής» στρώθηκε με δισεκατομμύρια δημόσιες εγγυήσεις, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσει προκλητικά δεκαπλάσιες αποδόσεις στους επενδυτές, την ώρα που ο Έλληνας φορολογούμενος πλήρωνε τη «νύφη» των τραπεζικών ζημιών.
Μέσα από τις διαδοχικές φάσεις του προγράμματος (2020-2024), μεταβιβάστηκαν από τις συστημικές τράπεζες σε funds πακέτα δανείων συνολικής αξίας 36,39 δισεκατομμυρίων ευρώ, με το αντίτιμο να περιορίζεται μόλις στα 1,498 δισ. ευρώ. Με απλά λόγια, τα funds απέκτησαν τα δάνεια των πολιτών στο 4% της αξίας τους.
Το «κόλπο» με τις εγγυήσεις και τον «Ηρακλή»
Η αρχιτεκτονική του συστήματος δεν στήθηκε τυχαία. Για να «καθαρίσουν» οι ισολογισμοί των τραπεζών, τα δάνεια χωρίστηκαν σε κατηγορίες. Τα «καλά» (Senior) δάνεια ύψους 21 δισ. ευρώ μεταφέρθηκαν με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου. Αυτό σημαίνει πως αν δεν εισπραχθούν, η εγγύηση θα καταπέσει και θα την πληρώσει το κράτος.
Ωστόσο, το πραγματικό «πάρτι» γίνεται στα δάνεια μεσαίας και χαμηλής διαβάθμισης (Mezzanine και Junior). Ενώ αυτά αγοράστηκαν για «ψίχουλα» (1,48 δισ.), οι επίσημες αναφορές στη Βουλή δείχνουν ότι τα funds και τα ειδικά σχήματα (SPV) στοχεύουν σε εισπράξεις 14 δισεκατομμυρίων ευρώ πάνω από τις εγγυήσεις. Μιλάμε, δηλαδή, για έναν αναμενόμενο δεκαπλασιασμό της επένδυσής τους μέσα σε μία πενταετία, την ώρα που οι δανειολήπτες βρίσκονται αντιμέτωποι με servicers και πλειστηριασμούς.
Ποιος πλήρωσε τον λογαριασμό;
Οι τράπεζες προχώρησαν σε αυτές τις πωλήσεις γράφοντας τεράστιες ζημιές, οι οποίες όμως δεν εξατμίστηκαν. Τις επωμίστηκε ο Έλληνας φορολογούμενος μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ), το οποίο κατείχε τότε σημαντικά μερίδια των τραπεζών και είδε την αξία τους να υποχωρεί για να διευκολυνθούν αυτές οι μεταβιβάσεις «σκοτωμένων» δανείων.
Η ακτινογραφία των πωλήσεων ανά τράπεζα
Τα στοιχεία δείχνουν το μέγεθος της υποτίμησης στα πακέτα που εντάχθηκαν στον «Ηρακλή»:
-
Τράπεζα Πειραιώς: Πρωταθλήτρια στις «εκπτώσεις», πούλησε 5 πακέτα (Phoenix, Sunrise 1,2,3, Vega) αξίας 9,912 δισ. ευρώ για μόλις 270 εκατ. ευρώ (2,7% της αξίας τους).
-
Alpha Bank: Μεταβίβασε 6 πακέτα (Galaxy 1&2, Gaia 1&2, Cosmos, Orion) αξίας 9,264 δισ. έναντι 356 εκατ. ευρώ (3,8%).
-
Eurobank: Πούλησε 6 πακέτα (Pillar, Cairo 1,2,3, Mexico, Leon) αξίας 10,93 δισ. για 476 εκατ. ευρώ (4,35%).
-
Εθνική Τράπεζα: Παραχώρησε 3 πακέτα (Frontier 1,2,3) αξίας 3,805 δισ. έναντι 351 εκατ. ευρώ (9,2%).
-
Attica Bank: Πούλησε 2 πακέτα (Domus & I Rhodium) αξίας 2,48 δισ. για μόλις 45 εκατ. ευρώ (1,8%).
Το ερώτημα που προκύπτει για το οικονομικό επιτελείο και τις διοικήσεις των τραπεζών είναι γιατί δεν δόθηκε ποτέ η δυνατότητα στους ίδιους τους δανειολήπτες να ρυθμίσουν ή να εξαγοράσουν τα δάνειά τους σε ανάλογα χαμηλές τιμές, προτιμώντας αντίθετα να χαριστούν υπερκέρδη δισεκατομμυρίων σε ξένα funds με τις πλάτες των δημόσιων εγγυήσεων;
