Βιβλιοκριτική: Χάρης Ναξάκης “Το αίνιγμα του παραδείσου” / Μια νουβέλα ανατρεπτική γεμάτη νοσταλγία και χιούμορ

Πέμπτο βιβλίο για τον Χάρη Ναξάκη το “Αίνιγμα του παραδείσου”, εκδόσεις Ραδάμανθυς, που στην ουσία εμπεριέχει προβληματισμούς πανάρχαιους, αλλά που στην εποχή μας, εποχή της αχαλίνωτης τεχνογνωσίας, παίρνουν άλλη διάσταση.

Μια νουβέλα μόλις 54 σελίδων είναι το νέο βιβλίο, που όμως ξαφνιάζει με την πρωτοτυπία του, καθώς μπορεί να ασχολείται με ερωτήματα που πάντα βασάνιζαν την ανθρώπινη φύση, αλλά δίνονται μ’ έναν τέτοιο έξυπνο τρόπο, που ο αναγνώστης από τη μια θαυμάζει το κοφτερό πνεύμα του συγγραφέα κι από την άλλη την αίσθηση του πηγαίου χιούμορ που τον χαρακτηρίζει.

Ο ήρωάς του, ένας  διεθνώς αναγνωρισμένος επιστήμονας στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, ταξιδεύοντας για το χωριό του στην Κρήτη με καράβι, κάνει ένα γοητευτικό flash back στα πρώτα παιδικά του χρόνια γεμάτο από εικόνες, λόγια και αίσθηση μιας αγιάτρευτης νοσταλγίας. Ένας κόσμος αλλιώτικος…

Κι εκεί, βέβαια, έρχεται η ανατροπή, γιατί για τον καθένα μας η επιστροφή στα παιδικά μας χρόνια είναι πηγή συναισθημάτων με κυρίαρχο αυτό της νοσταλγίας, αλλά ο συγγραφέας προχωρεί σε έναν διάλογο του ήρωά του με έναν … άγγελο του παραδείσου, καθώς τον παίρνει ο ύπνος και ονειρεύεται πως έχει πεθάνει.

Κι εδώ αναφύονται ερωτήματα χωρίς απάντηση πειστική για έναν επιστήμονα που έχει αφιερώσει τη ζωή του  στην τεχνογνωσία, αυτήν που στην εποχή μας έχει αντικαταστήσει σχεδόν τον άνθρωπο με την εισβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης, οδηγώντας τον στην εποχή του μετανθρώπου.

Σαφώς το τελευταίο του βιβλίο, το δοκίμιο για τον τεχνοπολιτισμό “Τεχνόκοσμος: Ψηφιακό κεφάλαιο – Τεχνητή Νοημοσύνη – Μετανθρωπινότητα και τεχνολογική αποανάπτυξη”, είναι παρών εδώ στα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις, τις οποίες βέβαια ο …. άγγελος δεν μπορεί να δώσει.

Τα ερωτήματα όμως παραμένουν και, χωρίς να θίγουν την θρησκευτική πάγια άποψη περί αιωνιότητας και παραδείσου, που αιώνες  τόσος κόσμος αποδέχεται, επικρέμανται μετέωρα, χωρίς να δημιουργούν όμως ένα κλίμα ζόφου, αφού ο συγγραφέας και χιούμορ διαθέτει και ξέρει πολύ καλά να “χτίζει” τα κείμενά του, που και φιλοσοφική γνώση και διάθεση διαθέτουν, αλλά και επιστημονική γνώση με τη σφραγίδα του πανεπιστημιακού δασκάλου, που διαθέτει παράλληλα με τις άλλες περγαμηνές του.

Ένα βιβλίο αναστοχασμού πάνω στα όσα χάθηκαν από την προσωπική ζωή του σημερινού ανθρώπου, καθώς η “πρόοδος” νίκησε  δυστυχώς την παράδοση. Άλλωστε γράφει  ο ίδιος γι’ αυτό πως χρειάζεται:

«Η οικοδόµηση ενός κόσµου των ορίων και όχι της τεχνολογικής επιτάχυνσης, του οποίου βασικός πυλώνας είναι τα τεχνολογικά όρια, είναι επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε για την ανθρωπότητα και προϋπόθεση για την ανάσχεση της µετάβασης σε µια µετανθρώπινη κατάσταση».

Και τελικά στο νέο του βιβλίο υιοθετεί τα λόγια του Σαίξπηρ λέγοντας:

Είμαστε φτιαγμένοι
από την ύλη των ονείρων 

Όσο για το… επέκεινα,  τα ερωτήματα μπορούν να αναζητήσουν ίσως απαντήσεις τους στην Επικούρεια Φιλοσοφία… Ή μήπως όχι;

Το πιο φοβερό από τα κακά, ο θάνατος, δεν είναι τίποτε για εμάς, στον βαθμό που, όσο υπάρχουμε, δεν είναι παρών. Και όταν πάλι είναι παρών εκείνος, τότε δεν υπάρχουμε εμείς. 

…………….

 …………

*Ο Χάρης Ναξάκης γεννήθηκε το 1958 στο Κολυμπάρι Χανίων. Είναι απόφοιτος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και Διδάκτωρ του ίδιου Πανεπιστημίου. Έχει διατελέσει καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, πρόεδρος του τμήματος Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής, μέλος της Κοσμητείας της Σχολής Οικονομικών και Διοικητικών Επιστημών, διευθυντής του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών, διευθυντής του Εργαστηρίου Τοπικές Αγορές Εργασίας, Απασχόλησης και Ανάπτυξης, καθώς και διευθυντής Σύνταξης της “Επιθεώρησης Οικονομικών Επιστημών”. Έχει διατελέσει επίσης καθηγητής στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και ερευνητής στο Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών. Έχει γράψει ή έχει συμμετάσχει στη συγγραφή 18 βιβλίων. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και ξένα περιοδικά. Έχει στο ενεργητικό του πολλές ανακοινώσεις σε διεθνή συνέδρια και είναι υπεύθυνος της σειράς Επιστήμη και Κοινωνία των εκδόσεων Πατάκη.

…………..

Φαρέτρα