“Δεν έχασα… άπλα δεν κέρδισα” / γράφει ο Γιώργος Κωτόπουλος-Μιχαήλ

Οι Δημοκρατικοί, έχοντας μάθει καλά το μάθημά τους από το στραπάτσο του 2024, πραγματοποίησαν μια από τις εξυπνότερες στρατηγικές τους στη σύγχρονη ιστορία

*Γιώργος Κωτόπουλος-Μιχαήλ

Οι εκλογές στην Αμερική τελείωσαν και η απώλεια των δύο σωμάτων του Κογκρέσου οδήγησε αρκετούς σε ένα γρήγορο συμπέρασμα, που μιλούσε για το τέλος του τραμπισμού και την εξαφάνιση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Για τη Βουλή των Αντιπροσώπων αρκεί μόνο να αναφερθεί ότι μετά το 1978, κανένας πρόεδρος δεν κατείχε την πλειοψηφία μετά από ενδιάμεσες εκλογές, με μοναδική εξαίρεση τον γιο Μπους το 2002 μόλις ένα χρόνο μετά την 11η Σεπτεμβρίου.

Περνώντας στη Γερουσία, που σίγουρα έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, εφόσον δεν έχει κριθεί το αποτέλεσμα σε Αλάσκα και Μισισίπι, το κυβερνών κόμμα θα χάσει από 7 έως 9 έδρες. Η ιστορία μάς δείχνει ότι αυτό δεν συνεπάγεται καταστροφή για κόμμα και πρόεδρο. Το 1994, μετά από πετυχημένη καμπάνια των Ρεπουμπλικανών, χτυπώντας τις προοδευτικές πολιτικές του νεανίσκου τότε Μπιλ Κλίντον, οι Δημοκρατικοί έχασαν 8 έδρες στη Γερουσία. Ωστόσο, δύο χρόνια μετά, ο Κλίντον θα κατατρόπωνε τον εκπρόσωπο της “παλιάς Αμερικής”, Μπομπ Ντολ, με μεγάλη διαφορά.

Είκοσι χρόνια αργότερα, ο Μπαράκ Ομπάμα στις τελευταίες εκλογές της προεδρίας του θα δεχθεί την τιμωρία όσων Αμερικανών ψηφοφόρων που παρά τις υποσχέσεις του δεν κατάφεραν ποτέ να ανακάμψουν από τη στεγαστική κρίση του 2008, στερώντας του 9 έδρες. Αυτό δεν άλλαξε όμως την υστεροφημία του και παραμένει για πολλούς αναλυτές ο καλύτερος πρόεδρος του 21ου αιώνα.

Ερχόμενοι στο σήμερα, ο πρωταρχικός λόγος δυσαρέσκειας των Αμερικανών είχε να κάνει πάλι με οικονομικά κριτήρια και ανεκπλήρωτες υποσχέσεις. Το σύνθημα “No more war” και η οικονομική ευημερία που συνόδευαν τον πρόεδρο-επιχειρηματία ποδοπατήθηκαν αρχικά χωρίς μεγάλες επιπτώσεις από τις επιχειρήσεις σε Υεμένη και Βενεζουέλα, για να δεχθούν το τελειωτικό χτύπημα στον πόλεμο του Ιράν. Έναν πόλεμο αχρείαστο, διαρκή, που εκτροχίασε την οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η χρήση των ίδιων αιτιών για την εισβολή με την αντίστοιχη στο Ιράκ ξύπνησε άσχημες μνήμες στους Αμερικανούς και τους έπνιξε με ένα αίσθημα εξαπάτησης. Μέσα από αυτό το συνονθύλευμα πεζών κριτηρίων, όπως η τιμή της βενζίνης, και έντονης συναισθηματικής φόρτισης, εξήλθε το αποτέλεσμα των εκλογών.

Οι Δημοκρατικοί, έχοντας μάθει καλά το μάθημά τους από το στραπάτσο του 2024, πραγματοποίησαν μια από τις εξυπνότερες στρατηγικές τους στη σύγχρονη ιστορία. Πριν από δύο χρόνια πίστευαν ότι επειδή έλαβαν πάνω από το 90% στην Ουάσινγκτον, αυτό σήμαινε και πως αφουγκράζονται το λαϊκό αίσθημα. Όμως ο κάτοικος της Ουάσινγκτον είναι πιο κοντά στον κάτοικο των Βρυξελλών απ’ ό,τι στον κάτοικο του Κάνσας, του Τέξας ή του Οχάιο. Αυτή τη φορά η επιλογή των προσώπων για τις νευραλγικές πολιτείες έγινε μετά από εξονυχιστικό έλεγχο. Στο Τέξας ένας νέος άφθαρτος δάσκαλος με έντονο το χριστιανικό στοιχείο, γεννημένος και μεγαλωμένος εντός της πολιτείας. Στο Κάνσας ένας συντηρητικός πάστορας που μέχρι πρόσφατα ανήκε στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ταυτόχρονα, για να μη στερηθούν την αυξανόμενη αριστερή τάση των νέων Δημοκρατικών, φρόντισαν να τοποθετήσουν σε ασφαλείς πολιτείες αμφιλεγόμενα για τον κεντρώο χώρο πρόσωπα. Έτσι, καβαλώντας το αντι-Νετανιάχου κύμα, εκλέχθηκε στο Μίσιγκαν ο πρώτος μουσουλμάνος γερουσιαστής.

Στην αντίπερα όχθη, οι επιλογές των Ρεπουμπλικάνων, που στην πλειοψηφία τους ήταν προσωπικά χρίσματα του προέδρου, μπορούν να χαρακτηριστούν από αφελείς έως εντελώς ακατάλληλες. Απέναντι στο Ταλαρίκο, ο Τραμπ παρέταξε έναν δικηγόρο που πρώτη φορά ήρθε στο Τέξας ως φοιτητής, ενώ τον συνοδεύει σωρεία υποθέσεων διαφθοράς, με μοναδικό κριτήριο την προσωπική τους φιλία. Στη Νότια Καρολίνα, τη θέση του εκλιπόντος Λίντσεϊ Γκράχαμ πήρε η άπειρη αδελφή του, Ντάρλιν, επειδή… τη λένε Γκράχαμ.

Έχοντας υπεραναλύσει τα αίτια της ήττας, αυτό που απασχολεί την ανθρωπότητα είναι η επόμενη ημέρα. Η απάντηση είναι πως δεν προβλέπεται διαφορετική από ό,τι μέχρι σήμερα. Ο πρόεδρος δεν άλλαξε, ενώ συνεχίζει να διαθέτει τον έλεγχο του Κογκρέσου μέχρι τον Ιανουάριο. Ακόμα και με τη νέα σύνθεση όμως, το αμερικανικό Σύνταγμα του δίνει μεγάλη ελευθερία κινήσεων, ιδιαίτερα στην εξωτερική πολιτική, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ενημέρωσε καν το Ρεπουμπλικανικό Κογκρέσο για την επιχείρηση στη Βενεζουέλα παρά δύο ημέρες μετά τη πραγματοποίησή της.

Ο Αμερικανός πρόεδρος ξέρει ότι η κλεψύδρα του αδειάζει. Δεν τον ενδιαφέρει στο ελάχιστο η διάδοχη κατάσταση, παρά μόνο η προσωπική του υστεροφημία. Το μόνο σίγουρο είναι πως δεν θέλει να μείνει στην ιστορία για έναν αποτυχημένο πόλεμο. Η πρόβλεψη του γράφοντα είναι πως μια νέα πολεμική επιχείρηση έπεται. Φτάνει μόνο να φανεί αν αυτή θα περιοριστεί στην αμερικανική ήπειρο, με κυριότερη υποψήφια την Κούβα, ή θα μας πλησιάσει πολύ περισσότερο από ό,τι φανταζόμαστε.

*Γιώργος Κωτόπουλος-Μιχαήλ  Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ

Φαρέτρα