Ο χρυσός αιών του… Ρούμπιο: Ο Αμερικάνος ΥΠΕΞ ήρθε χωρίς «δώρα», επιθεώρησε και φεύγει / γράφει ο Δημήτρης Μηλάκας

Η κυβέρνηση εμφανίζεται ικανοποιημένη όχι μόνο γιατί ο Μάρκο Ρούμπιο πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στην Αθήνα αλλά και γιατί  στο πλαίσιο της περιοδείας του δεν πήγε στην Τουρκία. Υπάρχει ωστόσο και μια άλλη οπτική για να δει κανείς την τρέχουσα ισορροπία στις σχέσεις Αθήνας- Αγκυρας- Ουάσιγκτον.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, του οποίου επίσκεψη στην Ελλάδα είχε προαναγγελθεί μέσα στο 2026, δεν ήρθε. Έστειλε τον Ρούμπιο  . Ένα από τα ισχυρότερα πρόσωπα της κυβέρνησης Τραμπ και, όπως σημείωσε χαρακτηριστικά το Reuters, ένας από τους  πιθανούς διεκδικητές του ρεπουμπλικανικού χρίσματος για να τον διαδεχθεί το 2028. Και αυτή η λεπτομέρεια έχει σημασία. Ιδίως σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, με μια πολυπληθή και πολιτικά δραστήρια ομογένεια στις ΗΠΑ.

Ο Ρούμπιο δεν ήρθε λοιπόν μόνο για να επιβεβαιώσει μια ήδη στενή στρατηγική σχέση. Έφυγε και με εικόνες που μπορούν να αποδειχθούν εξαιρετικά χρήσιμες για τον ίδιο στο αμερικανικό πολιτικό του μέλλον. Πριν όμως φτάσουμε στην Πνύκα, αξίζει να δούμε τον λογαριασμό αυτής της σχέσης.

Τι έχουν ήδη πάρει…

Γιατί, από αμερικανικής πλευράς, τα περισσότερα από όσα ζητήθηκαν από την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχουν ήδη εξασφαλιστεί. Πρώτον, στρατιωτική παρουσία. Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη, το Στεφανοβίκειο και οι υπόλοιπες εγκαταστάσεις που προβλέπει η ελληνοαμερικανική αμυντική συμφωνία προσφέρουν στις ΗΠΑ ένα εκτεταμένο στρατιωτικό αποτύπωμα στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Δεύτερον, αμυντικές δαπάνες και εξοπλισμούς. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους συμμάχους που δαπανούν ήδη πάνω από το 3,5% του ΑΕΠ για τις κύριες αμυντικές ανάγκες και έχει αποδεχθεί τον νέο συνολικό στόχο του ΝΑΤΟ για 5% έως το 2035. Παράλληλα αγοράζει F-35, αναβαθμίζει τα F-16 σε Viper και επενδύει δισεκατομμύρια σε αμερικανικά οπλικά συστήματα.

Τρίτον, ενέργεια. Η Ελλάδα έχει αποκτήσει κομβική θέση στον αμερικανικό σχεδιασμό για τη μεταφορά LNG μέσω ελληνικών υποδομών προς τα Βαλκάνια και από εκεί στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ο Κάθετος Διάδρομος εξυπηρετεί ταυτόχρονα δύο στρατηγικούς στόχους της Ουάσιγκτον: περιορίζει τη ρωσική παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά και ανοίγει μεγαλύτερο χώρο για το αμερικανικό φυσικό αέριο.

Οι αριθμοί είναι χαρακτηριστικοί. Οι εξαγωγές αμερικανικού LNG προς την Ελλάδα αυξήθηκαν από 58,7 δισ. κυβικά πόδια το 2024 σε 99,7 δισ. το 2025 – σχεδόν 70% μέσα σε έναν χρόνο. Η Ουάσιγκτον έχει επομένως σοβαρούς λόγους να θεωρεί την ελληνοαμερικανική σχέση εξαιρετική.

…Και τι πήρε η Αθήνα;

Εδώ ο λογαριασμός γίνεται περισσότερο σύνθετος. Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την Ελλάδα «ισχυρό και πρότυπο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ». Επαίνεσε τη στρατηγική της σημασία και επιβεβαίωσε τη στενή συνεργασία σε άμυνα, ασφάλεια και ενέργεια. Η επίσκεψη απέδωσε επίσης νέες συγκεκριμένες συμφωνίες, μεταξύ των οποίων το πρόγραμμα ανταλλαγής πληροφοριών για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και τη συνεργασία με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα.

Όταν όμως η συζήτηση έφτασε στα ζητήματα όπου τα ελληνικά σχέδια συναντούν τουρκικές αντιδράσεις, ο τόνος άλλαξε.  Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ρωτήθηκε για τις έρευνες υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης και για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Δήλωσε γενικά ότι οι ΗΠΑ υποστηρίζουν τους ενεργειακούς διαδρόμους. Για τα δύσκολα, όμως, ήταν εξαιρετικά προσεκτικός. Μίλησε για «λεπτά ζητήματα» που αφορούν και άλλες χώρες και τα οποία, κατά την άποψή του, πρέπει να αντιμετωπίζονται μέσω ιδιωτικής διπλωματίας και διαλόγου.

Ο Ρούμπιο απέφυγε να προσφέρει την παραμικρή δημόσια αμερικανική δέσμευση  για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης  Ελλάδας – Κύπρου- Ισραήλ  απέναντι στις τουρκικές απαιτήσεις. Ούτε  προχώρησε σε κάποια σαφή  τοποθέτηση που να ακυρώνει τις τουρκικές ενστάσεις γύρω από τις ενεργειακές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κρατώντας  στο χέρι ό,τι έχει ζητήσει από την ελληνική κυβέρνηση , ο Αμερικανός ΥΠΕΞ  φρόντισε να μην πει το παραμικρό που θα μπορούσε να ενοχλήσει την  Άγκυρα. Και αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία εάν δει κανείς τη συνολική σχέση της κυβέρνησης Τραμπ με την Τουρκία. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη συναντηθεί δύο φορές με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη δεύτερη θητεία του. Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Τουρκία ως κρίσιμο περιφερειακό παίκτη και δεν δείχνει διατεθειμένη να θυσιάσει αυτή τη σχέση προκειμένου να προσφέρει στην Αθήνα τις εγγυήσεις που η ελληνική πλευρά θα επιθυμούσε.

Και εδώ ακριβώς  αντιλαμβάνεται κανείς ότι η  πολυδιαφημισμένη  «καλύτερη περίοδος των ελληνοαμερικανικών σχέσεων»  είναι λόγια του αέρα. Γιατί οι  μπορεί να είναι εξαιρετικές, αλλά όχι συμμετρικά ωφέλιμες

Η πανάκριβη εικόνα της Πνύκας

Και κάπου εδώ επιστρέφουμε στον ίδιο τον Μάρκο Ρούμπιο. Η ομιλία στην Πνύκα κάθε άλλο παρά μια τυπική διπλωματική υποχρέωση έμοιαζε. Με την Ακρόπολη στο φόντο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών μίλησε για την αρχαία Ελλάδα, τη Δύση, το έθνος, τον πατριωτισμό και συνέδεσε αυτές τις αξίες με το «America First» του Ντόναλντ Τραμπ.

Το Reuters σημείωσε ότι ο Ρούμπιο είναι πιθανός διεκδικητής του ρεπουμπλικανικού χρίσματος για το 2028. Ακόμη πιο αποκαλυπτική ήταν η περιγραφή της Washington Post: τέσσερις κάμερες του State Department κατέγραφαν την ομιλία, με τη μία τοποθετημένη σε γερανό για τα κατάλληλα κινηματογραφικά πλάνα.

Δύσκολα θα μπορούσε να στηθεί καλύτερο πολιτικό σκηνικό. Ένας πιθανός υποψήφιος για την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, στην κοιτίδα της Δημοκρατίας, με την Ακρόπολη πίσω του, να μιλά για έθνος, Δύση και αμερικανική ισχύ. Μια πολιτική photo opportunity τεράστιας αξίας, που μπορεί αύριο να αξιοποιηθεί στην αμερικανική εσωτερική πολιτική σκηνή – και ιδιαίτερα απέναντι σε μια πολυπληθή ελληνοαμερικανική κοινότητα με πολιτική και οικονομική παρουσία.

topontiki.gr

Φαρέτρα