“Σχολεία σε αποσυναρμολόγηση: Εκατοντάδες συγχωνεύσεις, πολυπληθείς τάξεις και διαλυμένα ωράρια” / γράφει ο Χρήστος Κάτσικας

Τα σχολεία είχαν ανοίξει, οι μαθητές είχαν ήδη μπει στις αίθουσες, τα τμήματα είχαν συγκροτηθεί, οι αναθέσεις μαθημάτων είχαν γίνει και οι διευθυντές μαζί με τους συλλόγους διδασκόντων προσπαθούσαν, μέσα στις γνωστές δυσκολίες των πρώτων ημερών, να σταθεροποιήσουν τα ωρολόγια προγράμματα και να βάλουν τη σχολική χρονιά σε μια στοιχειώδη κανονικότητα, όταν ξαφνικά η νέα πίεση για συγχωνεύσεις και συμπτύξεις τμημάτων ήρθε να ανατρέψει όσα με κόπο είχαν σχεδιαστεί.

Μέσα σε λίγες ημέρες, σε σχολεία κυρίως των μεγάλων αστικών κέντρων και ιδιαίτερα στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, άρχισε ένα πραγματικό ξήλωμα του προγραμματισμού, καθώς τμήματα που είχαν υπολογιστεί στη λειτουργία των σχολικών μονάδων εξαφανίζονται ή συγχωνεύονται, μαθητές μετακινούνται και πολυπληθείς τάξεις δημιουργούνται εκεί όπου μέχρι πρόσφατα προβλέπονταν τρία ή τέσσερα μικρότερα τμήματα.

Σιωπηρή παραίτηση

Τα εκπαιδευτικά σωματεία κάνουν λόγο για «εκατοντάδες» συμπτύξεις και κλεισίματα τμημάτων και αναφέρουν περιπτώσεις τάξεων με 25 έως 28 μαθητές, ενώ στη Θεσσαλονίκη οι εκπαιδευτικές ενώσεις έχουν θέσει δημόσια τόσο το ζήτημα των συγχωνεύσεων όσο και εκείνο των εκπαιδευτικών που αναγκάζονται να μετακινούνται σε τρία ή τέσσερα σχολεία για να συμπληρώσουν το ωράριό τους.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο παιδαγωγικό, όσο σοβαρή κι αν είναι αυτή η πλευρά του. Μια τάξη 26 ή 27 μαθητών δεν είναι απλώς μια τάξη με λίγο περισσότερα παιδιά, αλλά ένα διαφορετικό περιβάλλον διδασκαλίας, στο οποίο αυξάνονται οι περισπασμοί, δυσκολεύει η διαχείριση, περιορίζεται ο διαθέσιμος χρόνος για κάθε παιδί και μεγαλώνει ο κίνδυνος οι πιο ήσυχοι, οι πιο αδύναμοι ή οι πιο εσωστρεφείς μαθητές να χαθούν μέσα στο πλήθος και να οδηγηθούν σταδιακά σε μια σιωπηλή παραίτηση από το μάθημα.

Το σχολείο όμως αυτές τις ημέρες βρίσκεται αντιμέτωπο και με ένα δεύτερο, λιγότερο ορατό αλλά εξόχως σοβαρό πρόβλημα: τη διάλυση του εσωτερικού του προγραμματισμού την ώρα που η σχολική χρονιά έχει ήδη αρχίσει.

Οταν δύο τμήματα συγχωνεύονται, δεν αλλάζει απλώς ο αριθμός των μαθητών που κάθονται στην αίθουσα, αλλά εξαφανίζεται αυτομάτως ένας ολόκληρος κύκλος διδακτικών ωρών, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται φιλόλογοι, μαθηματικοί, φυσικοί, εκπαιδευτικοί ξένων γλωσσών, Πληροφορικής, Φυσικής Αγωγής και άλλων ειδικοτήτων, ενώ αναθέσεις που είχαν ήδη γίνει πρέπει να ανατραπούν και πολλές φορές να σχεδιαστούν ξανά από την αρχή.

Ενας εκπαιδευτικός που μέχρι χθες είχε συμπληρωμένο ωράριο μπορεί μέσα σε μία ημέρα να διαπιστώσει ότι έχασε δύο, τέσσερις ή έξι ώρες, ένας άλλος να πρέπει να αποχωριστεί τμήματα στα οποία είχε ήδη ξεκινήσει μάθημα και ένας τρίτος να εμφανίζεται ξαφνικά ως «πλεονάζων», όχι επειδή εξαφανίστηκαν οι πραγματικές εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών αλλά επειδή δύο τάξεις ενώθηκαν διοικητικά σε μία. Και τότε αρχίζει το ντόμινο, αφού πρέπει να ξαναγίνουν αναθέσεις, να αναζητηθούν ώρες σε άλλες σχολικές μονάδες και να ξαναγραφτούν ωρολόγια προγράμματα τα οποία χρειάστηκαν μέρες για να καταρτιστούν.

Εκπαιδευτικοί που είχαν ξεκινήσει κανονικά τη χρονιά στο σχολείο τους, είχαν αναλάβει τάξεις, είχαν γνωρίσει μαθητές και είχαν ενταχθεί στον προγραμματισμό της σχολικής μονάδας αναγκάζονται ξαφνικά να «μεταναστεύσουν» σε δεύτερο ή ακόμη και τρίτο σχολείο προκειμένου να συμπληρώσουν το υποχρεωτικό τους ωράριο, ενώ στη Θεσσαλονίκη έχουν ήδη καταγγελθεί ακόμη και περιπτώσεις παρουσίας σε τέσσερα σχολεία.

Αυτό σημαίνει καθημερινές μετακινήσεις, χαμένο χρόνο, πρόσθετη κόπωση, διαφορετικά προγράμματα και εκατοντάδες μαθητές τους οποίους καλούνται να γνωρίσουν μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Σημαίνει όμως και κάτι ακόμη σοβαρότερο: τη διάρρηξη της συνοχής του ίδιου του σχολείου, καθώς ο εκπαιδευτικός από σταθερό μέλος ενός συλλόγου διδασκόντων μετατρέπεται σε περιφερόμενο εργαζόμενο που βρίσκεται λίγες ώρες εδώ και λίγες ώρες εκεί. Η συμπλήρωση του ωραρίου μπορεί τελικά να επιτυγχάνεται λογιστικά· αυτό που διαλύεται όμως στην πορεία είναι η συνέχεια, η συνεργασία και η παιδαγωγική σταθερότητα που χρειάζεται κάθε σχολείο για να λειτουργήσει.

Το «ξήλωμα»

Πίσω από κάθε τμήμα που εξαφανίζεται βρίσκονται μαθητές που αλλάζουν τάξη, εκπαιδευτικοί που χάνουν ώρες, προγράμματα που ξαναγράφονται, διευθυντές που προσπαθούν καθημερινά να λύσουν έναν γρίφο και σχολικές κοινότητες που, πριν ακόμη προλάβουν να συγκροτηθούν, καλούνται να ανασυντεθούν.

Το σχολείο χρειάζεται σταθερότητα, συνέχεια και χρόνο για να οικοδομήσει σχέσεις και γι’ αυτό, το πραγματικό ερώτημα που γεννούν οι συμπτύξεις δεν είναι μόνο πόσοι μαθητές επιτρέπεται διοικητικά να χωρέσουν σε μια αίθουσα, αλλά πόσο μπορεί να ξηλώνεται ένας σχολικός προγραμματισμός που μόλις είχε αρχίσει να λειτουργεί. Γιατί μια σχολική χρονιά δεν μπορεί να στήνεται τον Σεπτέμβριο και λίγες ημέρες αργότερα να αρχίζει η αποσυναρμολόγησή της.

 efsyn.gr 

–