Γιάννης Μοσχόπουλος "Το Ρουμλούκι πριν, κατά και μετά την Ελληνική Επανάσταση"(11)

---------

Η Φαρέτρα δημοσιεύει δύο φορές την εβδομάδα (Τετάρτη και Κυριακή) αποσπάσματα από το βιβλίο του Γιάννη Μοσχόπουλου "2οο χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση -  το Ρουμλούκι πριν, κατά και μετά την Επανάσταση" Εκδόσεις Εντευκτήριον. Ήδη σήμερα δημοσιεύουμε το 11ο κατά σειρά απόσπασμα από τα 23.

Γνωστός ο Γιάννης Μοσχόπουλος και ως δικηγόρος αλλά και ως ανήσυχο και ερευνητικό πνεύμα. Ειδικά η συγκεκριμένη έκδοση  του βιβλίου του λειτουργεί ως απόλυτη επιβεβαίωση του παραπάνω χαρακτηρισμού.

Και βέβαια, ανήσυχος μπορείς να είσαι αναζητώντας ποικίλους δρόμους έκφρασης μέσα από τα Γράμματα και τις Τέχνες. Το να ασχοληθείς όμως με τον τομέα της Ιστορίας είναι εξαιρετικά δύσκολο, γιατί πέρα από την προσεκτική και υπεύθυνη συλλογή στοιχείων, ο τρόπος που αυτά θα περάσουν στον αναγνώστη αποτελεί ακόμη μεγαλύτερη δυσκολία, καθώς ο συγγραφέας πρέπει να ισορροπήσει τη γραφή του έτσι, ώστε να κερδίσει και τον ενημερωμένο αλλά και τον όχι,συνδυάζοντας τον αυστηρό επιστημονικό λόγο με τη γλαφυρότητα της έκφρασης.

Εδώ έγκειται και η επιτυχία του βιβλίου του Γιάννη Μοσχόπουλου. Πέρα από την συστηματική συλλογή στοιχείων, ο λόγος του είναι απλός και διαυγής, απευθύνεται σε όλους και προσφέρει ιδιαίτερα στον τόπο του, στο Ρουμλούκι, μια καταγραφή της Ιστορίας του, που τιμά πραγματικά τον συγγραφέα και για την πρωτοβουλία του αλλά και για την επίπονη προσπάθεια της πραγμάτωσής της.

Τιμή, λοιπόν, και χαρά για τη Φαρέτρα η συνεργασία με έναν άνθρωπο που ξέρει να αγαπά και να τιμά τον τόπο του και μ' αυτόν τον τρόπο, μέσα από την αναζήτηση και την κατάθεση της ιστορικής του πορείας.

far

------------------

1821 – 2021 / 200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

11. ΕΝΑ ΘΥΜΙΑΤΟ ΤΟΥ 1821 ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΜΠΟΧΩΡΙ (Τριχοβίστα)

Γιάννης Μοσχόπουλος

Πρόκειται για ένα ασημένιο θυμιατό, στην κυκλική βάση του οποίου υπάρχει η επιγραφή: «ΤΩ ΠΑΡΟΝ ΘΙΜΙΑΤΟS ΤΟΥ ΑΓηΟΥ ΓΕΟΡΓΙΟΥ ΑΠΟ ΧΟΡΙΟΝ ΤΡΙΧΟΒΙΣΤΑ ΔΙΑ CΙΝΔΡΟΜIΣ ΘΟΔΩΡΑΚΙ ΧΘΕΟΧΑ / ΡΙ 1821».

Ο Πέτρος Κομπορόζος, που μας έκανε γνωστή την ύπαρξή του, πιθανολόγησε ότι ο αφιερωτής Θοδωράκις Χ(ατζή) Θεοχάρης ίσως ήταν κάποιος πρόκριτος της περιοχής. Κατά την γνώμη μου ο δωρητής Θεοδωράκης (γιός του) Χατζηθεοχάρη, νομίζω ότι μπορεί να ταυτισθεί με τον θεοδωράκιν γαμπρόν / του […] χατζί κύρκου, από την Βέροια, ο οποίος σύμφωνα με την διαθήκη του πεθερού του (η οποία είχε συνταχθεί το 1811, και την δημοσίευσε το 2012 ο π. Αθ. Βουδούρης) κατέστη (μάλλον από προίκα) συνιδιοκτήτης κατά 1/4 του νερόμυλου της Επισκοπής (Βεροίας), ο οποίος βρισκόταν εις τα σύνορα της τριχοβίτζιστας και σκυλίτζι.

Την σύνταξη της διαθήκης του πεθερού του ενώπιον των κληρικών και αρχόντων της Βέροιας, η οποία καταχωρήθηκε στον ιερό κώδικα της μητροπόλεως Βεροίας, βεβαίωσε μεταξύ των άλλων συγγενών του διαθέτη και ο θεοδοράκις του χατζί κύρκου γαμβρός, αλλά και ο εγγονός του στέργιος θεοδωράκι (γιός του Θεοδωράκη και μίας από τις κόρες του διαθέτη, πανάγιως, πολλύχρως, μηγδαλιάς, οι οποίες επίσης υπέγραψαν και βεβαίωσαν την παραπάνω διαθήκη του πατέρα τους).

Προς την κατεύθυνση αυτή συνηγορεί ότι ο μυλωνάς Θεοδωράκης προφανώς είχε ιδιαίτερη οικονομική επιφάνεια, έστω εκ του ασκούμενου επαγγέλματός του. Τόσο ο πεθερός του όσο και ο πατέρας του έφεραν το τιμητικό τίτλο του «χατζή», δηλαδή υπήρξαν προσκυνητές του Αγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, οπότε αποδεικνύεται ότι ο δωρητής ανήκε σε οικογένεια με οικονομική επιφάνεια, αλλά και θεοσεβούμενη, με παράδοση σε χορηγίες προς εκκλησιαστικά ιδρύματα [αφού και ο πεθερός του είχε αφιερώσει ποσοστό ¼ εξ αδιαιρέτου του νερόμυλου της Επισκοπής στη μονή Μελισσίου (στο Κωστοχώρι), στην οπoία μάλλον εμόνασε μέχρι το τέλος του βίου του].

Όλα αυτά νομίζω ότι μας επιτρέπουν να ταυτίσουμε τον Θεοδωράκι, συνιδιοκτήτη του νερόμυλου στην περιοχή «Καρούτα» της Επισκοπής, που ήταν όμορος με τα κτηματικά όρια της Τριχοβίστας (άρα ο μυλωνάς προφανώς είχε στενές επαγγελματικές σχέσεις με τους κατοίκους της Τριχοβίστας), με τον Θοδωράκι δωρητή του θυμιατού προς τον ναό του Αγίου Γεωργίου της Τριχοβίστας.

Σχετικά με την διαδρομή που ακολούθησε το θυμιατό, για να φθάσει από την Τριχοβίστα (σημερινό Καμποχώρι Ημαθίας) στην Πορτίτσα Καρδίτσας, μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε. Ο Πέτρος Κομπορόζος πιθανολόγησε ότι το θυμιατό αυτό βρέθηκε εκεί, είτε επειδή πουλήθηκε μετά τη λεηλασία της περιοχής του Ρουμλουκιού το 1822 από τους Οθωμανούς ή το έφερε κάποιος από την Τριχοβίστα, ο οποίος εγκαταστάθηκε στην Πορτίτσα ή προέρχεται από το γειτονικό μοναστήρι της Κορώνας, οι ιερομόναχοι του οποίου εφημέρευαν μέχρι το τέταρτο του 19ου αιώνα στην Πορτίτσα.

Ο Γ. Χιονίδης πιθανολόγησε ότι ίσως, μετά την αποτυχία της Επανάστασης του 1822, κάποιος άγνωστος αγωνιστής κατέφυγε στην περιοχή της Καρδίτσας και μετέφερε εκεί το θυμιατό της Τριχοβίστας.

Κατά τη γνώμη μου επικρατέστερη είναι η εκδοχή ότι το ασημένιο θυμιατό αφαιρέθηκε από τους Οθωμανούς ως λάφυρο από το ναό του Αγίου Γεωργίου της Τριχοβίστας μετά την καταστροφή της Νάουσας κατά την οποία, γνωρίζουμε, σύμφωνα με τον Γ. Χιονίδη, από ενθύμηση που βρήκε το 1959 στην ιερά μονή Τιμίου Προδρόμου Βεροίας: «1822 Μαρτίου 30 τη αγία και μεγάλη πέμπτη έγινεν η αρχή του τραγικού δράματος του εξαφανίσαντος άπαντα τα περί την Βέρροιαν ιερά καταγώγια και χωρία …».

Προφανώς το θυμιατό στη συνέχεια πουλήθηκε και τελικά έφτασε στη Θεσσαλία, όπου διασώθηκε και σήμερα αυτό το κειμήλιο εκτίθεται στο Μουσείο της Πορτίτσας Καρδίτσας.

Μακάρι να ευοδωθούν οι εν εξελίξει ενέργειες, ώστε να επιστρέψει αυτό το μοναδικό κειμήλιο του 1821 ως ολιγοήμερο δάνειο στο Καμποχώρι και στην Aλεξάνδρεια.-

Γιάννης Δ. Μοσχόπουλος, «Ο παλιός νερόμυλος της Επισκοπής (Βεροίας) το 1811», Χρονικά Ιστορίας και Πολιτισμού Νομού Ημαθίας, τεύχος 20 (2013), Ε.Μ.Ι.Π.Η., Φυτειά Δοβρά 2013, σελ. 29-30 / 19.3.2021/ mosio@otenet.gr / 6977336818

Συντάκτης

Faretra.info
Faretra.info 39153 posts

Σύνταξη, επεξεργασία ύλης & ανάρτηση ειδήσεων

Ειδήσεις με Διάρκεια