ΕΟΔΥ: Σήμα κινδύνου για τον ιό του Δυτικού Νείλου – Απαραίτητα τα μέτρα προστασίας για τα κουνούπια

Άλλωστε η εμπειρία των προηγούμενων ετών δείχνει ότι τα κρούσματα της τροπικής αυτής νόσου, εμφανίζονται κάθε καλοκαίρι και φθινόπωρο, καθιστώντας την πρόληψη κρίσιμο παράγοντα για τη δημόσια υγεία τόσο στη χώρα μας, όσο και σε ολόκληρη της Ευρώπη.

Για το λόγο αυτό ο ΕΟΔΥ προχωρά σε ισχυρή σύσταση προς τους πολίτες ώστε να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια, ενόψει της αναμενόμενης επανακυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου και τη φετινή περίοδο.

Αναλυτικά στην Ελλάδα, από το 2010 έως το 2025 έχουν καταγραφεί 2.184 περιστατικά, με μέσο όρο 123 κρούσματα ετησίως.

Από αυτά:

• 71% αφορούσαν σοβαρές εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα.

• 301 ασθενείς (14%) κατέληξαν.

Κρούσματα έχουν εμφανιστεί σε όλες τις Περιφέρειες και σε πάνω από τους μισούς Δήμους της χώρας.

Με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα, θεωρείται αναμενόμενη η επανεμφάνιση περιστατικών και το 2026.

Τρόποι μετάδοσης και κίνδυνοι

Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών, τα οποία με τη σειρά τους μολύνονται από άγρια πτηνά. Σημειώνεται ότι οι άνθρωποι δεν μεταδίδουν τον ιό σε άλλους ανθρώπους ή σε κουνούπια.

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων, οι μολυνθέντες δεν εμφανίζουν συμπτώματα ή παρουσιάζουν ήπια νόσο. Ωστόσο, λιγότερο από 1% μπορεί να εμφανίσει σοβαρή λοίμωξη, όπως:

• εγκεφαλίτιδα

• μηνιγγίτιδα

Οι ομάδες υψηλού κινδύνου είναι:

• άτομα άνω των 50 ετών,

• άτομα με ανοσοκαταστολή,

• άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα.

Επίσης η μεγάλη ηλικία αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για σοβαρή νόσηση και επιπλοκές.

Τα μέτρα προστασίας

Η επιδημιολογία του ιού είναι σύνθετη και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως οι κλιματικές συνθήκες, οι πληθυσμοί πτηνών και η παρουσία κουνουπιών. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια ποιες περιοχές θα εμφανίσουν κρούσματα κάθε χρόνο.

Ο ΕΟΔΥ συστήνει μέτρα προστασίας σε όλη την επικράτεια, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας των κουνουπιών.
Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι η ατομική προστασία αποτελεί το πιο αποτελεσματικό μέσο πρόληψης. Οι πολίτες καλούνται να:

• χρησιμοποιούν εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά σώματος και χώρου

• τοποθετούν σήτες, κουνουπιέρες, να χρησιμοποιούν κλιματιστικά ή ανεμιστήρες

• φορούν μακριά ρούχα σε εξωτερικούς χώρους

• απομακρύνουν στάσιμα νερά, όπου τα κουνούπια γεννούν τα αβγά τους.

Εξάλειψη εστιών στάσιμου νερού

Οι πολίτες πρέπει να ελέγχουν τακτικά:

• αυλές, κήπους, μπαλκόνια, ταράτσες,

• δοχεία, κουβάδες, πιατάκια γλαστρών,

• υδρορροές, φρεάτια, λούκια,

• αγωγούς εξαερισμού βόθρων (με σήτες).

Η απομάκρυνση στάσιμων νερών είναι κρίσιμη, καθώς οι ιδιωτικοί χώροι δεν μπορούν να ελεγχθούν από τις αρμόδιες αρχές.

Επιδημιολογική επιτήρηση

Κατά την περίοδο μετάδοσης, ο ΕΟΔΥ εφαρμόζει ενισχυμένη επιτήρηση της νόσου, ενημερώνει επαγγελματίες υγείας και το κοινό, διερευνά άμεσα τα περιστατικά και συνεργάζεται με τις εθνικές και τοπικές αρχές που υλοποιούν τα προγράμματα καταπολέμησης κουνουπιών.

Οι δράσεις πρόληψης και απόκρισης περιγράφονται στο Σχέδιο Δράσης για τον ιό του Δυτικού Νείλου του Υπουργείου Υγείας, ενώ ειδική Ομάδα Εργασίας αξιολογεί σε πραγματικό χρόνο τα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα, ορίζοντας τις «επηρεαζόμενες» και «υψηλού κινδύνου» περιοχές.

Περισσότερες πληροφορίες, οδηγίες και εβδομαδιαίες εκθέσεις επιτήρησης είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα του ΕΟΔΥ: eody.gov.gr.