Το ουκρανικό πλωτό drone που εξόκειλε στη Λευκάδα δεν είναι απλώς ένα πολεμικό αντικείμενο που βγήκε εκτός πορείας. Είναι ένα περιστατικό που φωτογραφίζει, σχεδόν με ωμό τρόπο, τρεις κρίσιμες αντιφάσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Η πρώτη αντίφαση είναι η πιο προφανής. Η Ελλάδα στηρίζει την Ουκρανία πολιτικά, διπλωματικά και στρατιωτικά, επικαλούμενη το διεθνές δίκαιο, την εδαφική ακεραιότητα και την ανάγκη αντίστασης απέναντι στη ρωσική εισβολή. Την ίδια στιγμή, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ουκρανικό πολεμικό μέσο που φτάνει ανεξέλεγκτα στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο. Άλλο η στήριξη προς μια χώρα που δέχεται επίθεση και άλλο η ανοχή σε μια κατάσταση όπου τα όρια του πολέμου μετακινούνται σιωπηρά προς τη Μεσόγειο. Η Ελλάδα δεν μπορεί να εμφανίζεται ως σοβαρό κράτος αν δεν ζητά καθαρές εξηγήσεις όταν ένα πολεμικό σύστημα ξένης χώρας καταλήγει στις ακτές της.
Η δεύτερη αντίφαση είναι πιο λεπτή, αλλά ίσως πιο σημαντική. Η Αθήνα είχε συμφωνήσει με το Κίεβο, σε επίπεδο Μητσοτάκη–Ζελένσκι, τη συμπαραγωγή πλωτών drones. Δηλαδή η Ελλάδα μπήκε σε συζήτηση ακριβώς για την κατηγορία του όπλου που εμφανίστηκε, με τον πιο άβολο τρόπο, στη Λευκάδα. Αυτό δεν είναι από μόνο του λάθος. Τα πλωτά drones αλλάζουν τον ναυτικό πόλεμο και η Ελλάδα, με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο μπροστά της, έχει κάθε λόγο να παρακολουθεί αυτή την τεχνολογία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν αυτή η συνεργασία (με την Ουκρανία) συνοδεύεται από αβεβαιότητες, περιορισμούς και πολιτικές επιφυλάξεις ως προς τη χρήση της.
Εδώ μπαίνει και η τουρκική διάσταση. Διότι, ενώ η Ελλάδα συζητά με την Ουκρανία για συμπαραγωγή τέτοιων συστημάτων, το Κίεβο εμφανίζεται εξαιρετικά προσεκτικό να μη δυσαρεστήσει την Τουρκία. Και αυτό δεν είναι μικρή λεπτομέρεια. Η Ουκρανία χρειάζεται την Τουρκία για τη Μαύρη Θάλασσα, τα Στενά, τις ισορροπίες με τη Ρωσία, τα drones, τις διαμεσολαβήσεις, τα σιτηρά, τη ναυσιπλοΐα. Άρα, την ώρα που η Αθήνα προσφέρει στήριξη, το Κίεβο υπολογίζει την Άγκυρα. Με απλά λόγια: Η Ελλάδα στηρίζει την Ουκρανία, αλλά η Ουκρανία δεν είναι διατεθειμένη να μετατρέψει αυτή τη σχέση σε επιλογή εις βάρος της Τουρκίας.
Αυτή είναι η τρίτη και βαθύτερη αντίφαση. Η ελληνική εξωτερική πολιτική συχνά λειτουργεί σαν να πιστεύει ότι η συμμαχική συνέπεια ανταμείβεται αυτομάτως. Ότι επειδή η Αθήνα είναι σταθερή, πρόθυμη και ευθυγραμμισμένη, οι άλλοι θα λάβουν υπόψη τα δικά της συμφέροντα όταν έρθει η κρίσιμη ώρα. Η πραγματικότητα είναι πιο κυνική. Τα κράτη δεν λειτουργούν με ευγνωμοσύνη. Λειτουργούν με συμφέροντα. Και η Ουκρανία, όσο κι αν χρειάζεται τη Δύση, δεν θα κάψει εύκολα τη γέφυρα με την Τουρκία για χάρη της Ελλάδας. Υπό αυτήν την έννοια το περιστατικό της Λευκάδας είναι, για την ελληνική κυβέρνηση, ένα σκληρό πολιτικό μάθημα…
Υπάρχει, βέβαια, και ένα ειρωνικό ευτύχημα μέσα σε αυτή την ιστορία. Το πλωτό drone έπεσε σε ελληνικά χέρια. Και τώρα η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να το μελετήσει εξονυχιστικά: Υλικά, πλοήγηση, αυτονομία, επικοινωνίες, φορτίο, τεχνικές λύσεις, αδυναμίες και δυνατότητες.
Αν η ελληνική γραφειοκρατία δεν το θάψει σε κάποιο υπόστεγο και αν οι Ένοπλες Δυνάμεις κινηθούν γρήγορα, αυτό που ξέβρασε η θάλασσα μπορεί να γίνει «νόμιμο» πρότυπο αντιγραφής…
–
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Άρθρα
“Ελληνοτουρκικός συγχρονισμός υπό πίεση” / γράφει ο Δημήτρης Μηλάκας
Άρθρα
“Ο λογαριασμός του πολέμου για την Ελλάδα” / γράφει ο Δημήτρης Μηλάκας
Άρθρα
Δεν υπάρχουν «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο / γράφει ο Δημήτρης Μηλάκας
Πολιτική
“Από τα Στενά του Ορμούζ, στην κάλπη” / γράφει ο Δημήτρης Μηλάκας
Άρθρα
Ουκρανία: «Drone Διαφθοράς» απειλούν τον Ζελένσκι / γράφει ο Μιχάλης Ψύλος
Άρθρα
