“Ρουσφέτι και συνείδηση” / γράφει ο Τηλέμαχος Χατζηαθανασίου

Faretra.info

20/04/2026, 22:37

Ως πολίτης δυσκολεύομαι να αποδεχθώ ότι το ρουσφέτι συνεχίζει να αντιμετωπίζεται σχεδόν ως «φυσικό φαινόμενο» της πολιτικής ζωής.

Ακούστηκε μάλιστα από υψηλά ιστάμενο πολιτικό, ότι: δεν χάλασε ο κόσμος αφού στην “εξυπηρέτηση” δεν υπήρχε χρηματισμός!! Θαυμάστε! Όταν όμως το ρουσφέτι συνδέεται με την ψήφο, δεν μιλάμε απλώς για μια στρέβλωση· μιλάμε για εκμαυλισμό της ίδιας της συνείδησης.

Δεν χρειάζεται πάντα χρηματισμός, για να διαφθαρεί μια επιλογή. Αρκεί η υπόσχεση: Μια θέση, μια διευκόλυνση, μια «άκρη». Εκεί αρχίζει η σιωπηλή αλλοίωση: ο πολίτης παύει να αποφασίζει ελεύθερα και αρχίζει να συναλλάσσεται. Έτσι το ρουσφέτι ξεκινά να φθείρει, στη συνέχεια να διαφθείρει, με συνέπεια να υπονομεύονται τα θεμέλια της της δημοκρατίας, η οποία απογυμνώνεται από την ουσιαστική προστατευτική της ασπίδα.

Όλοι γνωρίζουμε —έστω και αν δεν το λέμε ανοιχτά— ότι σε προεκλογικές περιόδους υπάρχουν πρακτικές που στοχεύουν τους πιο ευάλωτους που δοκιμάζονται οικονομικά ή κοινωνικά. Προσωπικά σε κάποια προεκλογική περίοδο ένας συμπολίτης με πλησίασε, ανερυθρίαστα, ζητώντας χρήματα για 30 ψήφους που είχε στην επιρροή του. Αποπέμφθηκε, πήγε στο σπίτι του, επικοινώνησε τηλεφωνικά με το ίδιο εκλογικό κέντρο, αλλά πήρε και πάλι οργισμένη άρνηση. Προφανώς επέμενε, γιατί ήταν συνηθισμένος σε παρόμοιες πρακτικές. Συναλλαγές αυτού του είδους δεν είναι απλώς ανήθικες, είναι εκμετάλλευση ανάγκης. Και αυτό δεν μπορεί να θεωρείται ούτε ανεκτό ούτε φυσιολογικό.

Σε τελική ανάλυση :το ρουσφέτι δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο. Είναι μηχανισμός. Τρέφει και τρέφεται από ένα κράτος που συχνά δεν λειτουργεί ισότιμα για όλους. Ένα κράτος που αντί να υπηρετεί τον πολίτη, τον ωθεί —σχεδόν τον αναγκάζει— να αναζητήσει «μέσον». Έτσι όμως κλείνει ένας φαύλος κύκλος: ο πολίτης εξαρτάται και το σύστημα διαιωνίζεται.

Τις συνέπειες τις βλέπουμε καθημερινά. Απαξίωση θεσμών, έλλειψη εμπιστοσύνης, αίσθηση αδικίας. Και το πιο ανησυχητικό: μια σταδιακή αποδοχή της κατάστασης, σαν να μην υπάρχει εναλλακτική.

Η δημοκρατία δεν αντέχει τις μικρές καθημερινές εκπτώσεις. Και το ρουσφέτι, όσο «αθώο» κι αν παρουσιάζεται από κάποιους, είναι μία από αυτές. Αν θέλουμε ένα κράτος δίκαιο, οφείλουμε πρώτα να προστατεύσουμε τη συνείδησή μας από τέτοιες πρακτικές.

Γιατί στο τέλος, το ζήτημα δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά πρέπει να είναι και ποινικά κολάσιμο.
…………..