Παρόλο που τα ιστορικά γεγονότα του Euromaidan έχουν περάσει προ πολλού, η σύγκρουση μαίνεται στην Ουκρανία -σύμφωνα με τον φωτογράφο, “η ιστορία αυτού του παράλογου πολέμου δεν έχει ακόμη ειπωθεί”.
Φωτογραφίες και κείμενο από τον Giorgio Bianchi
Έπειτα από τέσσερα ταξίδια στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια δύο ετών, νόμιζα ότι είχα ήδη καταγράψει όλα τα σημαντικά στοιχεία αυτής της χώρας. Ξεκίνησα με τις διαδηλώσεις του Ευρωμαϊντάν, φωτογράφιζα διαρκώς, μέχρι που ξέσπασε ο πόλεμος στο Ντονμπάς, την επαρχία που βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της Ουκρανίας.
Κατέγραψα τις ταραχές στο Κίεβο, από τον Νοέμβριο του 2013 έως τον Φεβρουάριο του 2014, συμπεριλαμβανομένης της τραγικής ημέρας τής 20ής Φεβρουαρίου 2014, κατά την οποία 90 διαδηλωτές έχασαν τη ζωή τους από τα πυρά της αστυνομίας.
Στη συνέχεια, μετακόμισα στην περιοχή του Ντονμπάς για να καταγράψω το ξέσπασμα του πολέμου μεταξύ του κυβερνητικού στρατού και των φιλορώσσων αυτονομιστών. Είδα και κατέγραψα τη ζωή στην πόλη του Ντονιέτσκ, όταν πολιορκήθηκε από τα κυβερνητικά στρατεύματα, τις μάχες στο αεροδρόμιο Σεργκέι Προκόφιεφ και την καταστροφή του Ντεμπάλτσεβο τις ημέρες αμέσως μετά τη μάχη.
Όπως πολλοί φωτορεπόρτερ, ειλικρινά πίστευα ότι είχα ήδη γίνει μάρτυρας των πάντων. Αφού κατέγραψα τη βία και διέδωσα τις φωτογραφίες μου, άρχισα να καλύπτω άλλα θέματα.
Έκανα μεγάλο λάθος.
Οι επαφές μου στη χώρα συνέχισαν να μου γράφουν και να μου ζητούν να επιστρέψω. Ήθελαν να συνεχίσω να διηγούμαι στον κόσμο τι συνέβαινε – ότι οι ειρηνευτικές συμφωνίες του Μινσκ παραβιάζονταν συνεχώς και ότι ο πόλεμος κάθε άλλο παρά είχε τελειώσει.
Τελικά, επέστρεψα στο Ντονμπάς. Από την τελευταία μου επίσκεψη, η γραμμή του μετώπου είχε μετακινηθεί ελαφρώς προς τα βόρεια, απελευθερώνοντας την πόλη του Ντονιέτσκ από τον πόλεμο, αλλά αγκαλιάζοντας αντ’ αυτού πολλά μικρά χωριά στα περίχωρα της πόλης – μικρές πόλεις που δύσκολα διακρίνονται σε έναν χάρτη στον οποίο η ζωή συνεχιζόταν αμετακίνητη για δεκαετίες.
Αυτός ο αδελφοκτόνος πόλεμος, η πρώτη σύγκρουση στην Ευρώπη του 21ου αιώνα, μετέτρεψε μικρά αγροτικά χωριά σε θέατρα παρατεταμένων, αιματηρών μαχών.
Ολόκληρη η κοινωνική δομή αυτών των τόπων καταστράφηκε: όσοι μπορούσαν να φύγουν, έφυγαν. Όσοι δεν είχαν τη δυνατότητα, είτε επειδή δεν είχαν τα απαιτούμενα έγγραφα είτε επειδή δεν ήξεραν πού να πάνε, έμειναν. Πολλοί εντάχθηκαν στα στρατεύματα για να πολεμήσουν.
Γι’ αυτούς τους λόγους, κατά τη διάρκεια του τελευταίου μου ταξιδιού τον Ιούλιο, εστίασα την προσοχή μου στο Σπάρτακ, ένα μόνο από αυτά τα πολλά χωριά. Επικεντρώθηκα ιδιαίτερα σε μια ομάδα μαχητών που είχαν την έδρα τους σε ένα μικρό εγκαταλελειμμένο κτήριο -η αποστολή τους ήταν να εντοπίζουν τη θέση των εχθρών τους και να ενημερώνουν τους συναδέλφους τους.
Κατέγραψα τις καθημερινές τους συνήθειες και τη ζωή τους, πλάι στους πολίτες που ζούσαν στη διπλανή πόρτα, με έντονο το ενδιαφέρον για την ανθρώπινη πτυχή των πράξεών τους. Προσπάθησα να ”ξεγυμνώσω” τους στρατιώτες, για να αποκαλύψω τους ανθρώπους που κρύβονται κάτω από τις στολές.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, μοιράστηκα πολλά με αυτούς τους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένης μιας επικίνδυνης περίστασης, όταν παγιδευτήκαμε μαζί κατά τη διάρκεια ενός βομβαρδισμού σε ένα υπόγειο καταφύγιο. Περάσαμε τη νύχτα αμφιβάλλοντας αν θα τα καταφέρναμε ή όχι -κάποιοι στρατιώτες έκλαιγαν, κάποιοι άλλοι προσεύχονταν. Άλλοι ήταν τελείως αποσβολωμένοι και ανίκανοι να πουν ή να κάνουν ο,τιδήποτε.
Εκείνη τη στιγμή, μου αποκαλύφθηκε η πραγματική ουσία του πολέμου: είναι μια μαύρη τρύπα ικανή να καταπιεί ανθρώπους, κοινωνικές και πολιτιστικές δομές, υλικά αγαθά, ζώα και φυτά. Είναι ικανός να επαναφέρει τα πάντα σε ένα αρχέγονο χάος.
Πιστεύω ότι η ιστορία αυτού του παράλογου πολέμου δεν έχει ακόμα ειπωθεί. Το μεγαλύτερο μέρος του περνάει σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητο από τον κόσμο.
Σημείωση του συντάκτη: Το έργο του Bianchi αναγνωρίστηκε από την κριτική επιτροπή των LensCulture Exposure Awards 2017 – μην χάσετε τη δουλειά και των 44 εξαιρετικών, διεθνών ταλέντων!
Σημείωση Φαρέτρας: Στο πρωτότυπο κείμενο lensculture.com μπορείτε να δείτε τις εξαιρετικές φωτογραφίες του Ιταλού δημοσιογράφου. Μετάφραση Ε.Β.
