Ένας πίνακας - σύμβολο και ο άγνωστος ζωγράφος του

2015-01-08-Politismos-smirni-pinakas-symbolo2

Δήμητρα Σμυρνή

Σημειώσεις στο περιθώριο...

«Η τέταρτη τάξη» είναι ίσως ένας από τους γνωστότερους πίνακες ζωγραφικής, κι αυτό όχι μόνο για το θέμα του και τη δυναμική που αποπνέει, αλλά και γιατί χρησιμοποιήθηκε ως σύμβολο στον κινηματογράφο, στην ταινία-σταθμό του Μπερτολούτσι ,«1900».

Ο πίνακας του Giuseppe Pelizza da Volpedο ,που φυλάσσεται στην Πινακοθήκη του Μιλάνου, είναι έργο που αποτυπώνει με φοβερή ένταση μια λαϊκή διαδήλωση, με κορυφαίους μια γυναίκα με το παιδί της στην αγκαλιά, και δίπλα της άντρες με κοφτερό σα λεπίδι βλέμμα.

2015-01-08-Politismos-smirni-pinakas-symbolo3Η διαδήλωση αποτυπώνει στον καμβά την άγρια εξέγερση της καταπιεσμένης αγροτικής τάξης, στην Ιταλία, κατά των φεουδαρχών, στην αρχή του 20ου αιώνα.
Το έργο, ενώ οι στόχοι και η πραγμάτωσή τους είναι καθαρά επικοί, αποπνέει έναν κρυφό λυρισμό, καθώς, κοιτάζοντας ο θεατής τα πρόσωπα ξεχωριστά, μπορεί να διακρίνει τα συναισθήματά τους , που ξεφεύγουν από τη συλλογικότητα του έπους και συγκινούν με την εξατομίκευση του προσωπικού δράματος.

2015-01-08-Politismos-smirni-pinakas-symbolo4Ρούχα, παπούτσια φθαρμένα, πρόσωπα σκληρά από τη δουλειά, πορεία προς τα μπρος χωρίς σημαίες, αλλά «με πάνω ως κάτω απλωμένη την αφοβιά σα σημαία» , αφοβιά που πηγάζει από την αυτογνωσία και τη συνειδητοποίηση της κοινωνικής αδικίας.
Τα χρώματα του πίνακα είναι γήινα ,όπως και οι πρωταγωνιστές του. Ο ζωγράφος παίζει με το φως , δημιουργώντας την αίσθηση μιας επερχόμενης μπόρας.

2015-01-08-Politismos-smirni-pinakas-symbolo5Έχουν ζωγραφιστεί πίνακες σ' όλες τις εποχές, που απεικονίζουν λαϊκές εξεγέρσεις, λίγοι όμως μπορούν να εκφράσουν την εσωτερική ένταση της «τέταρτης τάξης», που κυριολεκτικά αιχμαλωτίζει το θεατή.

Γνωστός, πασίγνωστος ο πίνακας, κυκλοφόρησε ευρύτατα , μετά το 1976 που παίχτηκε η ταινία, διακόσμησε με μορφή αφίσας φοιτητικά δωμάτια και γραφεία «επαναστατημένων» ανερχόμενων πολιτικών, ο δημιουργός του όμως δεν είχε την ανάλογη αναγνώριση.

2015-01-08-Politismos-smirni-pinakas-symbolo6Ο Giuseppe Pelizza da Volpedο (1868-1907),που γεννήθηκε στο Volpedo του Πιεντεμόντιο, επηρεάζεται, όπως όλοι οι σύγχρονοί του ζωγράφοι, από τον ιμπρεσσιονισμό, που θέλει να αποδώσει στη ζωγραφική το φευγαλέο, την εσωτερικότητα, χωρίς να ξεφύγει όμως από το ρεαλισμό ,δίνοντας έμφαση στις αντανακλάσεις του φωτός.

Στα χρόνια του da Volpedο, ο μεταϊμπρεσσιονισμός, στον οποίο προσχωρεί, διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά του ιμπρεσσιονισμού, προσθέτοντας στα ζωγραφικά έργα περισσότερο συναίσθημα. Κι ενώ στην Ευρώπη χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι του ρεύματος θεωρούνται ο Σεζάν και ο Βαν Γκογκ ,ο da Volpedo παραμένει στην αφάνεια.

2015-01-08-Politismos-smirni-pinakas-symbolo7Τα έργα του μιλούν για τον απλό άνθρωπο και την καθημερινότητά του, ακόμα κι όταν ζωγραφίζει πρόσωπα ιερά, όπως της Παναγίας, που αποδίδονται απλά και ανθρώπινα. Χαμηλοί τόνοι, παιχνίδι με το φως ,συναίσθημα, είτε πρόκειται για προσωπογραφίες, είτε για τοπία , είτε για νεκρές φύσεις.

Ένας άγνωστος στο πλατύ κοινό ζωγράφος, μ' ένα έργο που όχι μόνο πέρασε στην Ιστορία της Τέχνης, αλλά σηματοδοτεί πάντα μια στάση ζωής, αυτήν της αντίστασης απέναντι στην αδικία.

Συντάκτης

Δήμητρα Σμυρνή
Δήμητρα Σμυρνή 930 posts

Φιλόλογος / Δημοσιογράφος

0 Comments

Δεν υπάρχουν σχόλια!

You can be first to comment this post!

Leave a Reply

Ειδήσεις με Διάρκεια