“Βέροια: Δύο παραστάσεις για παιδιά, δύο προτάσεις για έναν καλύτερο κόσμο” / γράφει η Δέσποινα Παπαγιαννούλη

29/10/2026, 10:10

Από τις παραστάσεις για παιδιά, «Ο Κουκουμπλής» και «Οι Κουρδισμένοι».

Το τελευταίο δεκαήμερο του Οκτώβρη ήταν πράγματι εποικοδομητικό. Ήρθε να προσδιορίσει, στο λιλιπούτειο κοινό της πόλης μας, μιαν άλλη ματιά, μιαν άλλη οπτική πάνω στον κόσμο μας που δεν είναι και στα καλύτερά του. Αυτή η αισιόδοξη ματιά αναδύθηκε, μέσα από δύο εξαιρετικές παραστάσεις για παιδιά και για μεγάλα παιδιά.

Η Δέσποινα Παπαγιαννούλη είναι Δρ Σύγχρονου Θεάτρου & Καθηγήτρια Γαλλικής Γλώσσας στη Δ.Ε.

Οφείλω να επισημάνω, από την αρχή, ότι η αναφορά στις δύο παραστάσεις γίνεται με βάση τη χρονική τους παρουσίαση και όχι την αξία τους.

Η πρώτη, είχε τον τίτλο «Ο Κουκουμπλής» και παρουσιάστηκε στο «Εκκοκκιστήριο Ιδεών», με τον ανεξάντλητο από ιδέες και ενέργεια Πέτρο Μαλλιάρα και τη θεατρική του ομάδα, βασισμένη σε μία υπέροχη τριλογία παραμυθιών.

Η δεύτερη, με τον τίτλο «Οι κουρδισμένοι», ανέβηκε στη σκηνή «Οδυσσέας Γωνιάδης, στην Αντωνιάδειο Στέγη, με τη θεατρική ομάδα του ανεξάντλητου και ταλαντούχου, Χρήστου Κυπαρισσόπουλου, πάνω στο εξαιρετικό κείμενο της Στέλλας Μιχαηλίδου.

Ο Κουκουμπλής

Η παράσταση ξεκίνησε με ένα μικρό τελετουργικό δρώμενο, ένα συλλογικό, βιωματικό εργαστήρι παρασκευής ψωμιού από τα ίδια τα παιδιά, όπου το ψωμί στη συνέχεια ψήθηκε και το γεύτηκαν οι λιλιπούτειοι ζυμωτές, στο τέλος της παράστασης. Μετά το ζύμωμα, κάθισαν στα μαξιλαράκια τους και πέρασαν στο μαγικό κόσμο των παραμυθιών, ακολουθώντας τη δύναμη της οικουμενικής τους αλήθειας και των συμβολισμών τους.

Μπροστά σε παιδιά, γονείς, παππούδες και γιαγιάδες ξεδιπλώθηκαν τρία παραμύθια: «Το πιο γλυκό ψωμί», ένα κεφαλονίτικο παραμύθι, «η Βασιλοπούλα και το άλας», ένα παραμύθι από τη Θράκη και τέλος «Ο Κουκουμπλής», ένα παραμύθι από τα χωριά της Θεσσαλίας. Μια πολύτιμη τριλογία παραμυθιών, τρεις όψεις της ζωής με μία κοινή σοφία ζωής που υπηρετεί την άλλη οπτική, από αυτή που επικρατεί. Είναι η οπτική που μας οδηγεί να δούμε και πάλι, πώς αυτός ο κόσμος μπορεί να γίνει καλύτερος.

Κι όπως γράφει ο σκηνοθέτης στο σημείωμά του:

«Με μια βαλίτσα γεμάτη μουσικά όργανα, θεατρικές μάσκες, σκηνικά
αντικείμενα, κοστούμια και πολύ κέφι, τέσσερις παραμυθάδες
ζωντανεύουν στη σκηνή, τρία αγαπημένα λαϊκά παραμύθια.»

Στο πρώτο παραμύθι, «Το πιο γλυκό ψωμί», το ψωμί έχει τη γεύση της δικής μας προσπάθειας και του μόχθου που σου δίνει το αίσθημα της ευτυχίας και της πληρότητας. Στη «βασιλοπούλα και το άλας», υπάρχει μια μεγάλη ανατροπή, όπου το αλάτι είναι πιο πολύτιμο από το χρυσάφι, ενώ στον Κουκουμπλή, η απώλεια και η κάθε απώλεια μαλακώνει, μέσα από την αγάπη και την αλληλεγγύη.

Στον όμορφο χώρο του «Εκκοκκιστηρίου Ιδεών» μικροί και μεγάλοι, συνυπήρξαμε σα θεατές, βλέποντας να ζωντανεύουν τα παραμύθια, μέσα από τα μυστικά του θεάτρου όπου το ίδιο το θέατρο αυτοαναλύεται, με παιγνιώδη τρόπο που λάτρεψαν τα παιδιά.

Με όχημα την ευρηματική ενδυματολογία, τις ζωντανές μουσικές του Άλεξ Ιωσηφίδη, το εξαιρετικό πέρασμα των ηθοποιών επί σκηνής, από ρόλο σε ρόλο, τις υπέροχες μάσκες, και την αλλαγή των φωνών, στήθηκε, εντέλει, ένα εκπληκτικά διασκεδαστικό, θεατρικό παιχνίδι. Η διάδραση ηθοποιών και παιδιών απογείωσε την αφήγηση, την κίνηση και τα καθαρά μηνύματα, με τρόπο ευχάριστο και πρωτότυπο.

Στο τέλος της παράστασης, η ευχαρίστηση στα πρόσωπα των παιδιών ήταν ολοφάνερη, ζωγραφισμένη με τη γλύκα του ζεστού ψωμιού σαν αυτή της γλυκιάς ζωής. Μπήκε έτσι ο επίλογος σε μία παράσταση, όπου μικροί και μεγάλοι δε βαρεθήκαμε, ούτε λεπτό!

Οι κουρδισμένοι

Η παιδική σκηνή του ΔΗΠΕΘΕ Βέροιας, ήρθε να συνθέσει και να ολοκληρώσει, με τον καλύτερο τρόπο, τη συνολική εικόνα αυτού του καλύτερου κόσμου, που οφείλουμε να εξασφαλίσουμε στα παιδιά.

Ο τίτλος, αν δεν ήταν μια παράσταση για παιδιά, θα μπορούσε να είναι «οι χειραγωγημένοι», «οι ευνουχισμένοι», «οι δυστυχισμένοι» και ό,τι άλλο επίθετο με βαθιά απάνθρωπη και αρνητική σημασία θα μπορούσε να περιγράψει την αποξένωση του ανθρώπου από τον εαυτό του και από τους άλλους. Ως βασικός υπαίτιος αυτής της δυστυχίας αναδύθηκε η καταστροφική εικονική πραγματικότητα, μέσα από τηλεοράσεις που κατακλύζουν τη σκηνή, υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα. Το θέμα γνωστό (déjà vu) η προσέγγιση, ωστόσο, ανατρεπτική.

Με τον τίτλο, «Οι κουρδισμένοι», η Στέλλα Μιχαηλίδου, μας παραπέμπει σε μία παράσταση όπου το παιχνίδι γίνεται επικίνδυνο και κυριαρχεί σαν ένα κυνηγητό των δεικτών ενός ρολογιού. Ο χρόνος δεν έχει καμία αξία, σαν πληροφορία, πέρα από το ότι περνάει και χάνεται, μέσα από ατέλειωτες επαναλήψεις εικόνων. Αυτή η εξουσιαστική κυριαρχία των εικόνων μας κάνει ανεγκέφαλους και αποκοιμίζει μέσα μας την ιδιότητα του να είσαι άνθρωπος.

Έτσι, η παράσταση, με έναν πολύ απλό και ευρηματικό τρόπο που να τον κατανοούν τα παιδιά, βάζει στο κέντρο της το φιλοσοφικό ερώτημα της κρίσης χρόνου που εκφράζει την κρίση του σύγχρονου ανθρώπου.

Η χαρά, και η αγάπη, μέσα από την εποχή μας που αποθεώνει την εικόνα και ξεχνάει τη μαγεία και το βάθος των λέξεων «που έχουν καρδιά», που χτίζουν τη σκέψη μας και ακονίζουν την ακοή μας, φαντάζουν πολύ μακρινές, ενώ έχουμε την αυταπάτη ότι όλα πάνε καλά, αφού υπάρχει η «πληροφορία». Όπως λέει ο Μαξ Βέμπερ, είναι σα να σου λένε, «μην κουνιέσαι, μείνε εκεί που είσαι και όλα θα είναι εντάξει!»

Αυτή η καταστροφική αυταπάτη και απάτη του συστήματος που οδηγούν στην απόλυτη χειραγώγηση του ανθρώπου και στη στέρηση της αληθινής ζωής, που βρίσκεται στη φύση, στο διπλανό μας, μέσα μας, δίνονται από τον εξαιρετικό Χρήστο Κυπαρισσόπουλο και την απίθανη ομάδα του, με έναν άκρως σατυρικό και παιγνιώδη τρόπο.

Μέσα σε ένα ευφάνταστο σκηνικό, με πολύ προσεγμένη και ευρηματική ενδυματολογία, φωτισμούς που παίζουν με την αντίθεση σκοτάδι-φως και με μουσικές, κοντά στα ακούσματα των παιδιών, εμπλέκονται δημιουργικά μυθολογία και τεχνολογία.

Σαν απόσταγμα της παράστασης έμειναν οι διαρκείς αντιθέσεις που δημιουργούνται, από σκηνή σε σκηνή. Είναι αυτές που μαγνητίζουν το βλέμμα των παιδιών και αποκαθιστούν την έννοια του νοήματος της ζωής.

Γράφει στο σημείωμά του ο σκηνοθέτης:

Οι «Κουρδισμένοι» είναι, τελικά, μια περιπέτεια για την ελευθερία…μια πρόσκληση προς όλους μας να κρατήσουμε ζωντανό εκείνο το κομμάτι του εαυτού μας που ακόμη μπορεί να κοιτάξει τον ουρανό, να μυρίσει ένα λουλούδι, να γελάσει χωρίς λόγο, να παίξει χωρίς σκοπό και να πει: «Δεν θέλω να κουρδιστώ.»

Τέλος, σε όλη τη διάρκεια της παράστασης στήνεται μία σταδιακή, διαδραστική ώσμωση, σκηνής και σάλας, όπου έρχεται το υπέροχο νανούρισμα, τραγουδισμένο από όλο το θέατρο, σαν επιστροφή στην τρυφερότητα της παιδικής ηλικίας σαν τη μοναδική μας αλήθειας, να σφραγίζει την παράσταση.

Επίλογος

Και οι δύο παραστάσεις, αν και σε διαφορετικούς χώρους, με διαφορετικές διαδρομές και προσεγγίσεις η καθεμιά, δημιούργησαν μια εξαιρετική σύνθεση μέσα από κοινούς τόπους, όπως

του παιχνιδιού,

της ποιότητας,

της φαντασίας,

της ευρηματικότητας,

της διαφορετικής οπτικής στον κόσμο μας.

Και οι δύο παραστάσεις φώτισαν την αλήθεια των παιδιών και τη δική μας,

δόξασαν την επιστροφή στον Άνθρωπο και τις ανθρώπινες αξίες.

Η ταυτότητα των παραστάσεων: