«Η Επιστράτευση της 21ης Ιουλίου 1974. Μαρτυρία κατοίκου από το Νησί Ημαθίας» / γράφει η Ειρήνη Δασκιωτάκη

Τα ξημερώματα της 20ής Ιουλίου 1974 άρχισε η τουρκική εισβολή στην Κύπρο.
Η αφορμή δόθηκε με το πραξικόπημα από τον Νίκο Σαμψών στις 15 Ιουλίου του 1974…
Στην εκδήλωση αυτού βοήθησε και η Χούντα της Ελλάδας(Δ. Ιωαννίδης…)
Ανετράπη ο εκλεγμένος Πρόεδρος, Αρχιεπίσκοπος Μακάριος.

21 Ιουλίου 1974…

Επιστράτευση!

Επιστρατεύτηκαν σε δύο φάσεις. 

Πρώτη γραμμή έφεδροι από 18 έως 40 ετών

Δεύτερη γραμμή από 40 έως 48 ετών

Επισήμως κλήθηκαν οι έφεδροι των ηλικιακών κλάσεων που είχαν γεννηθεί από το 1933 έως το 1955.

Εξαιρέθηκαν προστάτες πολυπληθών οικογενειών κι όσοι είχαν κάποια θέση στην Πολιτική Προστασία .

Έλλειψη συντονισμού, χάος!

Παρουσιάστηκαν οι επίστρατοι δεν βρήκαν όπλα, δεν βρήκαν στολές.

Δε  γνώριζαν τι να κάνουν.

Υπήρξε μεγάλο πρόβλημα με τη σίτιση… τεράστιο πρόβλημα με τη σίτιση.

Το απόλυτο οργανωτικό χάος της Χούντας συνετέλεσε στο να καταρρεύσει η αλυσίδα ανεφοδιασμού μέσα σε λίγες ώρες.

Γέμισαν τα στρατόπεδα.

Οι στρατιωτικοί φοριαμοί δεν είχαν επαρκή εξοπλισμό, ούτε προμήθειες για να τους ταΐσουν..

Υπάρχουν πολλές μαρτυρίες ανδρών που επιστρατεύτηκαν κι έζησαν αυτές τις καταστάσεις…

Έχουμε ακόμη Χούντα…

Στην Κύπρο έχουμε τον Αττίλα!
 Αττίλας 1, Αττίλας 2…(20 – 22 Ιουλίου)

Γιατί έγινε αυτή η επιστράτευση;

Μία επιστράτευση που χαρακτηρίστηκε και ως επιστράτευση “φιάσκο. “

Επιστρατεύτηκαν 200.000.
Διασκορπίστηκαν σε όλη την Ελλάδα

Από την Κρήτη μέχρι τον Έβρο.

Τα περισσότερα όμως στρατόπεδα βρίσκονταν στην Μακεδονία και στη Θράκη…

Και εγώ κάτι θυμάμαι.
Ήμουνα στα πρώτα χρόνια της εφηβείας…

Θυμάμαι τις καμπάνες που χτύπησαν και ξύπνησα.

Έπρεπε να πάμε στο χωράφι.
Δεν πήγαμε.

Ο Χρήστος, και ο Αντώνης, το νεότερα αδέρφια του πατέρα μου επιστρατεύτηκαν.

Αρχικά πήγαν σε ένα στρατόπεδο στην Καψόχωρα κοντά στην Αλεξάνδρεια.

Αργότερα τους χώρισαν σε διαφορετικά στρατόπεδα προς το Κιλκίς.

Έμειναν  περίπου 1 μήνα…

Η μαμά μου, η θεία μου, η γιαγιά μου, ετοίμαζαν φαγητά και τα παίρναν οι επιστρατευμένοι  θείοι μου και τα πήγαιναν στο στρατόπεδο.

Κι όχι μόνον  φαγητά αλλά ρούχα, κουβέρτες…
Κάποιοι κοιμόταν κι έξω από τις σκηνές, αφού δεν επαρκούσαν.

Θυμάμαι πώς είχαν έρθει στρατιώτες στο χωριό.

Ότι απαγορευόταν να πάμε προς το στρατόπεδο.

Το κλίμα ήταν περίεργο

Μας το μετέδιδαν οι γονείς μας .

Κυρίως ο πατέρας μας ο οποίος έπαιρνε και πληροφορίες. Δεν είχε επιστρατευτεί λόγω ηλικίας, γεννημένος το 1931 …

Ετοιμοπόλεμοι για να υποστηρίξουνε τα αδέρφια τους τους Κύπριους με ψυχή δυνατή, παρόλο το φόβο που νιώθανε σίγουρα, αφού υπήρχαν πολλοί άνθρωποι που είχαν μνήμες από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και προδομένοι, ξεχασμένοι, αφού ένιωσαν ότι όλο αυτό που ζουν δεν μπορεί να είναι πραγματικό.

Δεν μπορεί να ετοιμάζεσαι για τον πόλεμο χωρίς πυρομαχικά, χωρίς οργάνωση…

Καταλάβαιναν ότι κάτι δεν πάει καλά και ότι οι δικτάτορες παίζουν άλλα παιχνίδια…

Θα τα κανονίσουν όλα οι Αμερικάνοι, έλεγε ο παππούς μου.

Εμείς τα παιδιά είχαμε έναν φόβο μη μας βομβαρδίσουν οι Τούρκοι…
 
21 Ιουλίου 1974- Νησί Ημαθίας
Μαρτυρία του Νίκου Πουλιόπουλου(89 ετών)

«Πρώτοι εμείς μάθαμε για την επιστράτευση…

Εγώ με τον Θωμά τον Αντωνόπουλο.

Μία εβδομάδα πριν είχαν πάρει ένα τηλεγράφημα οι γραμματείς του χωριού.

Ο Τάκης ο Κασιγεωργόπουλος και ο Κώστας ο…

Δεν τον θυμούμαι τώρα, το επίθετό του… Α! Χατζηγεωργίου!

Έπρεπε να φυλάμε σκοπιά όλη την ημέρα στο τηλέφωνο το κοινοτικό.

Δεν είχαμε τηλέφωνα τότε στα σπίτια μας…

Ήμασταν ΜΑΥΔΕς!*
Χωρίς όπλα. (Γελάει)
Μας είχαν διορίσει, με το έτσι θέλω, ένα μήνα πριν την επιστράτευση!
Επειδή ήμασταν αριστεροί δε μας έδωσαν όπλα.

Αυτοί ήξιραν  από πριν τι θα γίνει…

Περιμέναμε το μήνυμα για επιστράτευση.

Όλο το βράδυ ήμασταν εκεί.

Χτύπησε το τηλέφωνο, ήρθε η είδηση, επικοινωνήσαμε με τον γραμματέα τον Κασιγεωργόπουλο που ήταν και ο νεότερος γραμματέας, και αυτός μας είπε τι να κάνουμε…

Η είδηση ήρθε στις 2 τα ξημερώματα της 21ης Ιουλίου…

Πήγαμε στην εκκλησία την Άγια Ανάργυρη, και αρχίσαμε να χτυπάμε την καμπάνα…

Ο κόσμος αναστατώθηκε.

Το νέο μαθεύτηκε.

Το πρωί, μόλις έφεξε, από τα μεγάφωνα της κοινότητας ο γραμματέας διάβαζε να νούμερα από τα απολυτήρια από το στρατό.

Έτσι ο καθένας έμαθε αν επιστρατεύεται και πού.

Εγώ έπρεπε να παρουσιαστώ στην Νέα Σάντα στο Κιλκίς.

Πήγα εκεί και δεν με βρίσκανε γραμμένο πουθενά…

Μου είπαν να πάω πίσω στο Σώμα, στη Βέροια.

12:00 τα μεσάνυχτα, έφτασα εκεί.

Ρώτησα τον σκοπό.

Ο σκοπός με είπε: «Πήγαινε στο σπίτι να κοιμηθείς και άμα σε χρειαστούμε, θα σε φωνάξουμε»

Τότε κατάλαβα ότι κάτι περίεργο συμβαίνει.

Ότι δεν υπάρχει καμία οργάνωση…

Επιτάχθηκαν όλα τα αυτοκίνητα.

Όσοι είχαν δικά τους, τα λεωφορεία, ταξί, φορτηγά… όλα!

Εδώ στο χωριό λίγοι είχαν αυτοκίνητα…

Ο φούρναρης ο Θανάσης ο Θεμελής, είχε ένα φορτηγάκι κλειστό.

Το επιτάξαν για μια δυο μέρες …

Επιτάξαν και το πάνω σπίτι. Έμεναν δυο λοχαγοί.

Ο Θανάσης και η Ελευθερία έμεναν κάτω, στο ισόγειο.

Θυμάμαι ο ένας από  τους αξιωματικούς ήταν γιατρός.

Όχι και οι δυο ήταν γιατροί.**

Δεν μιλούσαν καθόλου με τον Θανάση και την Ελευθερία.

Μόνο καλημέρα, καλησπέρα..

Κι όσες φορές τους λέγανε για κανένα καφέ να τους κεράσουν, αυτοί δεν ήθελαν.

Το πρωί έφευγαν και πήγαιναν στο στρατόπεδο οι αξιωματικοί.

Από η ώρα 8 και μετά, δεν κυκλοφορούσε κανένας. Απαγορευόταν!

Είχε και στο Νησί στρατόπεδο.

Το θυμάσαι και εσύ αυτό, έτσι δεν είναι;

Ήταν σε ένα τσαΐρι, δίπλα στις Αλκμήνης στο σπίτι.

Αυτό και της Δροσιάς, απέναντι, ήταν τα  τελευταία σπίτια τότε .

Καμιά 300αριά!

Δεν είχαν φαΐ!

Οι γραμματείς στο χωριό, είχαν οργανώσει κάποιες γυναίκες για τις οποίες δεν γνωρίζαμε κανένας.

Ήταν μυστικό… Δεν έπρεπε να μάθει κανένας στο χωριό ποιες ήταν αυτές οι γυναίκες, αλλά ούτε και αυτές να το πουν πουθενά…

Αυτές οι γυναίκες μαγείρευαν, πήγαιναν έπαιρναν τα φαγητά από αυτές και τα πήγαιναν στα στρατόπεδα

Κάθε μέρα…

Οι Τούρκοι είχαν μπει στην Κύπρο.

Και εμείς εδώ στα στρατόπεδα δεν είχαμε ούτε πυρομαχικά.

Κάτι όπλα παλιά και λαδωμένα, καμιά φορά και χωρίς κλείστρα.

Τι να λέμε τώρα…

Η Κύπρος πήγε τζάμπα

Η Χούντα, την έφαγε…»

23 Ιουλίου 1974 έπεσε η Χούντα των Συνταγματαρχών.
Η διχοτομημένη Κύπρος ψάχνει αγνοουμένους…Ακόμη!

καλή εβδομάδα με υγεία!

Ει. Δα.

*ΜΑΥΔΕΣ ( Μονάδες Ασφαλείας Υπαίθρου), η εξέλιξη τους ήταν τα ΤΕΑ (Τάγματα Εθνοφυλακής Αμύνης)

**Επικοινωνώντας με τον Θανάση τον Θεμελή, μου επιβεβαίωσε ότι όντως  επάνω στο σπίτι που είχε επιταχθεί, έμειναν για δυο εβδομάδες δυο αξιωματικοί, και οι δύο γιατροί…
Ο Μομόπουλος Θεοδόσης, ήταν γιατρός στα Γιάννενα, συνταξιούχος τώρα στη Θεσσαλονίκη κι ο άλλος ήταν ο Δερές ο Σίμος που είχε την κλινική στη Βέροια.

Έφευγαν πρωί.
Ερχόταν ένα στρατιωτικό αυτοκίνητο και τους έπαιρνε, και γύριζαν αργά το βράδυ. Εμείς κοιμούμασταν, αλλά η Ελευθερία τους είχε έτοιμα τα δωμάτια.
Πήγαιναν στην Παλιόχωρα, που είχε στρατό τότε.

–

Φαρέτρα