Στοιχεία-σοκ e-ΕΦΚΑ: Άλμα 41% στην εργασία των 15χρονων, «μαρασμός» για τους 30άρηδες, άλμα «77% στους 70άρηδες» / γράφει η Αντριάνα Βασιλά

Αντριάνα Βασιλά

Σε αποκαλυπτήριο της βαθιάς δομικής στρέβλωσης στην ελληνική αγορά εργασίας εξελίσσονται τα επίσημα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ για την ηλικιακή κατανομή των μισθωτών της περιόδου 2019-2026. Η εικόνα που αναδύεται αποδομεί το κυβερνητικό αφήγημα περί «ποιοτικής ανάπτυξης και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας», αποκαλύπτοντας μια αγορά εργασίας που στηρίζεται όλο και περισσότερο στους πολύ νέους (15-19 ετών) και τους συνταξιούχους/ηλικιωμένους, την ώρα που ο πυρήνας του παραγωγικού πληθυσμού συμπιέζεται δραματικά.

Η «καμπύλη U» της απασχόλησης

Σύμφωνα με την επεξεργασία των στοιχείων του e-ΕΦΚΑ, η μεταβολή του πλήθους των μισθωτών ανά ηλικία σχηματίζει μια ιδιότυπη «καμπύλη τύπου U», με τεράστια αύξηση στα δύο άκρα και «μαύρη τρύπα» στις μεσαίες, κατ’ εξοχήν παραγωγικές ηλικίες:

Εκτόξευση στους 15ρηδες (+41%): Η απασχόληση στην ηλικιακή ομάδα 15-19 ετών κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση από κάθε άλλη ομάδα κάτω των 55 ετών, φτάνοντας τα 48.968 άτομα (1,89% του συνόλου των μισθωτών από 1,15% το 2009). Πρόκειται κατά κύριο λόγο για ανήλικους και νέους που μπαίνουν πρόωρα στην αγορά εργασίας —κυρίως στον τομέα της εστίασης, του τουρισμού και των υπηρεσιών— για να ενισχύσουν το πενιχρό οικογενειακό εισόδημα.

Κατάρρευση στις ηλικίες 30-39 ετών (-11%): Στον αντίποδα, στην πιο δημιουργική ηλικιακή ζώνη (35-39 ετών) η μισθωτή απασχόληση υποχώρησε κατά 11 ποσοστιαίες μονάδες. Οι 30άρηδες, που το 2009 αποτελούσαν την πολυπληθέστερη ομάδα των μισθωτών (17,88%), βλέπουν το μερίδιό τους να συρρικνώνεται στο 11,10%.

Εργασία μέχρι τα γηρατειά (+47% έως +77%): Ο υψηλότερος ρυθμός αύξησης καταγράφεται στους εργαζόμενους άνω των 55 ετών. Οι μισθωτοί ηλικίας 55-59 ετών αυξήθηκαν κατά 47%, οι 60άρηδες κατά 57%, οι 64άρηδες κατά 73%, ενώ στους εργαζόμενους άνω των 70 ετών η αύξηση άγγιξε το εξωφρενικό +77%.

Η μετατόπιση της «πρωτοπορίας» και το κύμα φυγής

Δεκαεπτά χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης του 2009, η πολυπληθέστερη ομάδα μισθωτών στην Ελλάδα μετατοπίστηκε κατά 15 ολόκληρα χρόνια: από τους 30-34 ετών (17,88% το 2009) πέρασε πλέον στους 45-49 ετών (13,72% με 354.819 εργαζόμενους).

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει δύο σκληρές πραγματικότητες:

1. To συνεχιζόμενο Brain Drain και η αποχή των νέων: Η μείωση των μισθωτών στις ηλικίες 25-39 ετών συνδέεται άμεσα με τη μετανάστευση νέων επιστημόνων στο εξωτερικό, αλλά και με την απογοήτευση από τους χαμηλούς μισθούς στον ιδιωτικό τομέα (όπου ο μέσος καθαρός μισθός παραμένει καθηλωμένος στα 1.073€ και ο μισθός μερικής απασχόλησης στα 482€).

2. Η ανάγκη για εργασία μετά τη σύνταξη: Η αύξηση κατά 77% στους εργαζόμενους άνω των 70 ετών δεν είναι δείγμα «ενεργού γήρανσης», αλλά αποτέλεσμα της ακρίβειας και των χαμηλών συντάξεων, που αναγκάζουν τους ηλικιωμένους να παραμένουν στο μεροκάματο για να επιβιώσουν.

Μια οικονομία χαμηλών προσδοκιών

Τα ευρήματα του e-ΕΦΚΑ κουμπώνουν απόλυτα με τις πρόσφατες διαπιστώσεις διεθνών οργανισμών (όπως η μελέτη «The Café Economy» του LSE), που δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία στηρίζεται σε τομείς χαμηλής προστιθέμενης αξίας (εστίαση, τουρισμός, βραχυχρόνιες μισθώσεις).

Όταν η ανάπτυξη μιας χώρας βασίζεται στην πρόωρη εργασία των 15χρονων και στην παράταση του εργασιακού βίου των 70χρονων, ενώ η παραγωγική «καρδιά» των 30άρηδων συμπιέζεται, τότε το αναπτυξιακό μοντέλο αποδεικνύεται όχι μόνο ευάλωτο, αλλά και κοινωνικά αδιέξοδο.

 topontiki.gr