Πίσω από τους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, το συσσωρευμένο ιδιωτικό χρέος συνιστά τη μεγαλύτερη δομική απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή. Με το συνολικό ύψος των οφειλών προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τα funds να υπερβαίνει τα 140 δισεκατομμύρια ευρώ, η πραγματική οικονομία τελεί υπό καθεστώς διαρκούς ασφυξίας. Η πλειοψηφία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των νοικοκυριών παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα αδιέξοδο, την ώρα που το επίσημο τραπεζικό σύστημα τους γυρνά την πλάτη.
Στο στόχαστρο 4.500.000 φορολογούμενοι
Η ακτινογραφία των οφειλών αποτυπώνει το τεράστιο μέγεθος της εμπλοκής στην οποία βρίσκονται εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις.
● Οφειλές στην εφορία: Το ληξιπρόθεσμο χρέος προς την ΑΑΔΕ ανέρχεται σε 107,3 δισεκατομμύρια ευρώ. Από τα 4.700.000 φυσικά και νομικά πρόσωπα με ανοιχτές οφειλές, περισσότεροι από 2.100.000 φορολογούμενοι βρίσκονται υπό καθεστώς ήδη επιβληθέντων αναγκαστικών μέτρων είσπραξης (κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών και εις χείρας τρίτων), ενώ επιπλέον 1.500.000 απειλούνται άμεσα με λήψη μέτρων.
● Χρέη στο ΚΕΑΟ: Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ διαμορφώνονται στα 47,8 δισεκατομμύρια ευρώ, με 2.200.000 οφειλέτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με στέρηση ασφαλιστικής ενημερότητας και σοβαρά εμπόδια στη θεμελίωση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
● Κόκκινα δάνεια και funds: Αν και οι συστημικές τράπεζες μείωσαν δραστικά τον δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPEs) κάτω από το 5% (στα 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ), το χρέος αυτό δεν διαγράφηκε. Μεταφέρθηκε στις εταιρείες διαχείρισης (servicers), οι οποίες διαχειρίζονται σήμερα «κόκκινα» δάνεια ύψους 70 – 80 δισεκατομμυρίων ευρώ, επηρεάζοντας άμεσα περισσότερους από 1.000.000 δανειολήπτες.
Ανεπαρκής ο εξωδικαστικός μηχανισμός
Παρά τις συνεχείς βελτιώσεις στο θεσμικό πλαίσιο, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών αδυνατεί να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στη μεγάλη μάζα των χρεωμένων πολιτών.
● Ποσοστά έγκρισης: Παρά τη συσσώρευση αιτήσεων στην πλατφόρμα, οι ολοκληρωμένες ρυθμίσεις αφορούν μόλις το 6% έως 8% του συνολικού ιδιωτικού χρέους της χώρας.
● Η στάση των servicers: Οι εταιρείες διαχείρισης απορρίπτουν ή τροποποιούν μονομερώς τις προτάσεις της αυτόματης πλατφόρμας σε ποσοστό που ξεπερνά το 35%, ζητώντας εξαιρετικά υψηλές προκαταβολές και μη βιώσιμους χρόνους εξόφλησης.
● Απουσία κουρέματος: Το μέσο ποσοστό κουρέματος για τις οφειλές προς το Δημόσιο διαμορφώνεται γύρω στο 15 – 20%, ενώ για τα τραπεζικά δάνεια με εμπράγματες εξασφαλίσεις (ακίνητα) το κούρεμα παραμένει σχεδόν μηδενικό.
Εκτός τραπεζών το 90% των ΜμΕ
Η διατήρηση του ιδιωτικού χρέους σε αυτά τα δυσθεώρητα επίπεδα προκαλεί παράλληλες ανυπολόγιστες ζημίες στη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας.
● Αποκλεισμός από τον δανεισμό: Από τις περίπου 500.000 ενεργές μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα, μόλις 40.000 έως 45.000 (ποσοστό κάτω του 10%) θεωρούνται «τραπεζικά ενήμερες» (bankable) και έχουν πρόσβαση σε νέες πιστώσεις ή στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης.
● Ο φαύλος κύκλος: Η απουσία ασφαλιστικής και φορολογικής ενημερότητας εμποδίζει τις επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς και αναπτυξιακά προγράμματα ΕΣΠΑ, εγκλωβίζοντάς τες σε έναν φαύλο κύκλο στασιμότητας.
Το συσσωρευμένο ιδιωτικό χρέος παραμένει η αόρατη «νάρκη» στα θεμέλια της ελληνικής οικονομίας. Χωρίς μια γενναία, συνολική ρύθμιση πολλών δόσεων με ουσιαστικό κούρεμα προσαυξήσεων και διαγραφή ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών, η αναπτυξιακή δυναμική της χώρας θα παραμένει περιορισμένη για τους λίγους, αφήνοντας την πλειοψηφία της κοινωνίας στο περιθώριο.
Άρθρα
Άρθρα
Άρθρα
Άρθρα
Άρθρα
Άρθρα
