Πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη λύνει το μυστήριο αγνοούμενων ορειβατών

Τον Ιούλιο του 2025, μετά το λιώσιμο των χιονιών στις απότομες χαράδρες, οι έρευνες ξεκίνησαν ξανά – αυτή τη φορά με ένα νέο όπλο: την τεχνητή νοημοσύνη.

Drones και αλγόριθμοι στην υπηρεσία της διάσωσης

Η Υπηρεσία Ορεινής και Σπηλαιολογικής Διάσωσης του Πιεμόντε χρησιμοποίησε λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης ικανό να αναλύει χιλιάδες φωτογραφίες υψηλής ανάλυσης που τραβήχτηκαν από drones. Μέσα σε μόλις πέντε ώρες, δύο drones κάλυψαν 183 εκτάρια δύσβατου εδάφους και κατέγραψαν πάνω από 2.600 εικόνες.

Ο αλγόριθμος ανέλυσε κάθε εικόνα pixel προς pixel, αναζητώντας χρώματα ή σχήματα που «ξέφευγαν» από το φυσικό περιβάλλον. Παρότι εντόπισε δεκάδες πιθανά σημεία ενδιαφέροντος, η τελική αξιολόγηση έγινε από ανθρώπους, λαμβάνοντας υπόψη τη λογική πορεία που θα μπορούσε να ακολουθήσει ένας έμπειρος ορειβάτης.

Το κόκκινο σημάδι στο λευκό τοπίο

Ανάμεσα στα πιθανά σημεία, ξεχώρισε ένα μικρό κόκκινο αντικείμενο. Όταν τα drones πλησίασαν ξανά την επόμενη ημέρα, αποδείχθηκε ότι επρόκειτο για το κράνος του Ιβάλντο. Το σώμα του εντοπίστηκε σε χαράδρα στη βόρεια πλευρά του Μονβίζο, σε υψόμετρο περίπου 3.150 μέτρων, και ανασύρθηκε με ελικόπτερο.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο της υπηρεσίας διάσωσης, Σιμόνε Μπόμπιο, το λογισμικό κατάφερε να εντοπίσει το κόκκινο χρώμα του κράνους, παρότι βρισκόταν στη σκιά και μερικώς καλυμμένο από χιόνι. Χωρίς αυτή την ένδειξη, το σώμα ίσως να μην είχε βρεθεί ποτέ.

Παρόμοια τεχνολογία είχε χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν σε επιχειρήσεις διάσωσης στην Πολωνία, την Αυστρία και τη Σκωτία.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι τα συστήματα αυτά έχουν περιορισμούς: τα drones δυσκολεύονται σε δασώδεις περιοχές ή σε χαμηλή ορατότητα, ενώ οι αλγόριθμοι μπορούν να δώσουν ψευδώς θετικά αποτελέσματα.

Η συνεχής εκπαίδευση των συστημάτων μηχανικής μάθησης θεωρείται κρίσιμη για τη βελτίωση της ακρίβειάς τους, ενώ παράλληλα τίθενται και ηθικά και νομικά ζητήματα σχετικά με τη χρήση εναέριων εικόνων και την αναγνώριση ανθρώπων.

Το μέλλον της έρευνας και διάσωσης

Ερευνητικές ομάδες στην Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο εργάζονται ήδη πάνω σε νέες εφαρμογές, από αλγορίθμους που προβλέπουν τη συμπεριφορά ενός αγνοούμενου έως συστήματα που θα αναλύουν εικόνες σε πραγματικό χρόνο απευθείας πάνω στα drone.

Για τις υπηρεσίες διάσωσης, που συχνά δίνουν μάχη με τον χρόνο, τον καιρό και τους περιορισμένους πόρους, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο. Μπορεί, όμως, να αποδειχθεί καθοριστική. Και σε κάποιες περιπτώσεις, να σώσει ζωές.