Η Ελλάδα του «1/5»: Το 20% κάνει το 50% της κατανάλωσης, πέμπτη στην κοινωνική ανισότητα η χώρα στην ΕΕ / γράφει η Αντριάνα Βασιλά

Faretra.info

05/03/2026, 08:43

Πίσω από τις βιτρίνες της ανάπτυξης και τους πανηγυρικούς για την άνοδο του ΑΕΠ, κρύβεται μια οικονομική πραγματικότητα που θυμίζει όλο και περισσότερο κοινωνία δύο ταχυτήτων

Αντριάνα Βασιλά

Τα πρόσφατα στοιχεία του διεθνούς οργανισμού World Data Lab για το 2026 αποτυπώνουν με τον πιο ωμό τρόπο το χάσμα: η κατανάλωση στην Ελλάδα δεν είναι πλέον δείκτης ευημερίας για τους πολλούς, αλλά προνόμιο μιας ισχυρής μειοψηφίας.

Η «πυραμίδα» της ανισότητας

Η ακτινογραφία της αγοράς δείχνει ότι το οικονομικό παιχνίδι παίζεται σε ένα πολύ στενό γήπεδο. Μόλις 2 εκατομμύρια πολίτες —το 20% του πληθυσμού— κρατούν τα «κλειδιά» της αγοράς, καθώς ευθύνονται για το 50% της συνολικής κατανάλωσης. Αυτή η υπερσυγκέντρωση αγοραστικής δύναμης εξηγεί γιατί η Ελλάδα κατατάσσεται πλέον στην 5η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την υψηλότερη κοινωνική ανισότητα.

Η απόσταση μεταξύ κορυφής και βάσης προκαλεί ίλιγγο: το πλουσιότερο 10% των Ελλήνων δαπανά σήμερα πέντε φορές περισσότερα χρήματα από το φτωχότερο 50% του πληθυσμού συνολικά. Με απλά λόγια, οι λίγοι της κορυφής κινούν τη μισή οικονομία, ενώ οι μισοί Έλληνες μοιράζονται τα ψίχουλα της αγοραστικής πίτας.

Η μεσαία τάξη σε «μόνιμη περιστολή»

Η λεγόμενη μεσαία τάξη, που αριθμεί περίπου 3,9 εκατομμύρια πολίτες, φαίνεται να έχει εγκλωβιστεί σε μια κατάσταση διαρκούς συντήρησης. Αν και αποτελούν τη μεγαλύτερη πληθυσμιακή ομάδα, το μερίδιό τους στην κατανάλωση περιορίζεται στο 38%.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η στασιμότητα των μισθών, αλλά η διάβρωση του διαθέσιμου εισοδήματος από το κόστος ζωής. Σύμφωνα με εκτιμήσεις για το πρώτο τρίμηνο του 2026:

• Το πραγματικό εισόδημα της μέσης οικογένειας παραμένει κατά 20% χαμηλότερο σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.

• Η αποταμίευση παραμένει άγνωστη λέξη για το 60% των νοικοκυριών, τα οποία δηλώνουν ότι «βγάζουν το μήνα» με δυσκολία.

• Η Gen Z και οι νέοι εργαζόμενοι δαπανούν σχεδόν 40% λιγότερα από τις προηγούμενες γενιές, σηματοδοτώντας μια γενιά που «φρενάρει» λόγω οικονομικής αδυναμίας.

Η γεροντοκρατία του χρήματος

Ένα επιπλέον στοιχείο που αναδεικνύει η έρευνα είναι η ηλικιακή ανισότητα. Το 61% της κατανάλωσης ελέγχεται από τις ηλικίες άνω των 45 ετών, κυρίως λόγω της συσσώρευσης περιουσίας και των σταθερότερων (αν και χαμηλών) εισοδημάτων. Η παραγωγική ηλικία της χώρας, οι νέοι που θα έπρεπε να χτίζουν το μέλλον, βρίσκονται στο περιθώριο της κατανάλωσης, αδυνατώντας να τροφοδοτήσουν την αγορά.

Με λίγα λόγια η ελληνική οικονομία του 2026 μοιάζει με ένα σκάφος που κινείται με μια μόνο μηχανή. Αν η κατανάλωση συνεχίσει να εξαρτάται από μια μικρή ελίτ, ενώ η βάση της κοινωνίας βυθίζεται στην αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών, η κοινωνική συνοχή θα δοκιμαστεί σκληρά. Η 5η θέση στην Ε.Ε. δεν είναι απλώς ένας αριθμός· είναι ένα σήμα κινδύνου για μια χώρα που χωρίζεται στα δύο.

topontiki.gr

–