Βέροια: Παρουσιάστηκε με συγκίνηση το βιβλίο του Γ. Ξ. Τροχόπουλου “Ποτέ ξανά” / ένα βιβλίο αντίστασης στη λήθη

“Οι συγγραφείς δεν φεύγουν ποτέ” Έλλη Σαρηγιανίδου

Αυτή η φράση ήταν και η ουσία της σημερινής εκδήλωσης, της γεμάτης συγκίνηση, καθώς παρουσιάστηκε το τελευταίο βιβλίο του Γιώργου – Ξάνθιππου Τροχόπουλου, που τον βρήκε απόντα στη ζωή, αλλά παρόντα με τα γραπτά, τη μουσική του και το αποτύπωμα που άφησε στην πόλη με τον χαρακτήρα του.

Ο Τροχόπουλος έφυγε απρόσμενα από τη ζωή τον περασμένο Νοέμβριο, αλλά το αδιαχώρητο σήμερα στην αίθουσα του Πολυχώρου” Ελιά” για την παρουσίαση του βιβλίου του έδωσε την αίσθηση πως πραγματικά ήταν παρών.

Το βιβλίο με τίτλο “Ποτέ ξανά: Ελληνικός Εμφύλιος 1946–1949| Μακρόνησος 1947–1957| Η σκιά του εμφυλίου στη ζωή του Νεοέλληνα” παρουσιάστηκε από τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Ημαθίας (Σ.Φ.Η.) και την Εταιρεία Μελετών Ιστορίας και Πολιτισμού Ημαθίας (Ε.Μ.Ι.Π.Η.), με την υποστήριξη του βιβλιοπωλείου Ηλιοτρόπιο.

Χαιρέτισε πρώτη η Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Δέσποινα Καρυπίδου λέγοντας: “οι άνθρωποι διασταυρωνόμαστε με τα ιστορικά γεγονότα – κάποια είναι εξόχως τραυματικά, άλλα βαθιά επιδραστικά”. Κατανοώντας πόσο για την οικογένεια Τροχοπούλου η παρουσίαση του βιβλίου ήταν από τη μια πόνος κι από την άλλη χρέος, θεώρησε ότι το χρέος λειτούργησε γι’ αυτήν καταλυτικά, φέρνοντας τον συγγραφέα με το τελευταίο του βιβλίο πάλι ανάμεσα στον κόσμο της πόλης, που έτσι κι αλλιώς δεν θα φύγει ποτέ από κοντά της, αφού θα είναι παρών με τα γραπτά και τη μουσική του.

Ο Δημήτρης Πυρινός, Γραμματέας της Εταιρείας Μελετών & Πολιτισμού, έδωσε το σημαντικότερο χαρακτηριστικό του βιβλίου, το ότι είναι στην ουσία  όχι ένα μυθιστόρημα αλλά μια κατάθεση Τοπικής Ιστορίας, ένα βιβλίο που μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για γραφή Τοπικής Ιστορίας.

Ένα βιβλίο που προσπαθεί για την εθνική συμφιλίωση, δείχνοντας πως οι ταμπέλες που σφράγισαν τόσα χρόνια   τους ανθρώπους αυτής της χώρας δεν πρέπει πια να τους χαρακτηρίζουν πέρα από την προσωπικότητά των ίδιων.

Η Έλλη Σαρηγιαννίδου, υποψήφια διδάκτορας του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, είχε το βάρος της παρουσίασης του βιβλίου, που το έδωσε στο κοινό με διεισδυτική ματιά, κριτική ικανότητα, αλλά και με συγκίνηση.

Πνευματική διαθήκη χαρακτήρισε το τελευταίο αυτό βιβλίο η Σαρηγιαννίδου, ένα βιβλίο που μπορεί να μιλά για τον πατέρα του συγγραφέα, (λοχαγό του ΕΛΑΣ), στην ουσία, όμως, αφιερώνεται σε όλους εκείνους που πέρασαν από το μεγαλείο του αγώνα ενάντια στον Γερμανό κατακτητή στην τιμωρία της Μακρονήσου. “Έτσι, το νέο του βιβλίο μοιάζει με μια τελετή μνήμης και λύτρωσης – όχι μόνο για τον πατέρα του, αλλά και για όλους εκείνους που η ιστορία άφησε στο περιθώριό της” συμπλήρωσε.

Το βιβλίο αποτελεί κραυγή όλων εκείνων που έζησαν το κολαστήριο της Μακρονήσου  και το “Ποτέ ξανά του τίτλου” αποτελεί την ανάγκη για συμφιλίωση

Αν και το βιβλίο χαρακτηρίζεται από τον συγγραφέα του μυθιστόρημα, η Σαρηγιαννίδου το θεωρεί όχι μόνο ιστορικό κείμενο, αλλά και πολιτικό, ηθικό και ψυχολογικό ταυτόχρονα. “Θα μπορούσαμε να πούμε πως αυτή η πληθωρικότητα δείχνει ότι ο Εμφύλιος δεν χωράει σε μία μόνο φράση, ούτε σε έναν τίτλο.

Πριν λοιπόν καν ανοίξουμε το βιβλίο, ο συγγραφέας μάς έχει ήδη προετοιμάσει: μάς προτρέπει να διαβάσουμε όχι μόνο μια ιστορία εξορίας, αλλά μια ιστορία μνήμης και ευθύνης — τόσο προσωπικής όσο και συλλογικής…” πρόσθεσε.

Για τον ίδιο τον συγγραφέα το βίωμα του πατέρα του αποτελεί και δικό του ανεπούλωτο τραύμα, που τον ακολούθησε σε όλη του τη ζωή.

Με γλώσσα λιτή, άμεση και συναισθηματικά φορτισμένη, με φωτογραφικά ντοκουμέντα, επιστολές και βιβλιογραφία, (όταν αναφέρεται σε ιστορικά γεγονότα), το βιβλίο αποτελεί μία απαίτηση δικαιοσύνης μέσω της μνήμης.

“Οι συγγραφείς δεν φεύγουν ποτέ ολοκληρωτικά και ο ίδιος άφησε την “ανεξίτηλη στάμπα”, (τίτλος προηγούμενου βιβλίου του), που είναι το ισχυρό αποτύπωμα  ενός σημαντικού ανθρώπου, μια σπάνια περίπτωση πραότητας, ευαισθησίας, ευγένειας  και μαχητικότητας” ολοκλήρωσε λέγοντας η Έλλη Σαρηγιαννίδου.

Ιδιαίτερα συγκινητικός ήταν ο επίλογος της παρουσίασης, που έγινε από την αγαπημένη σύντροφο του Γιώργου- Ξάνθιππου Τροχόπουλου, την Αναστασία Καρακώστα, που του χάρισε τρεις γιους και την αμέριστη συμπαράστασή της σε όλες τις δημιουργικές ανησυχίες του.

“Ο Γιώργος περπάτησε τον δρόμο του πατέρα του. Χρειάζεται χρόνος για να καταλάβουμε το χρέος μας απέναντι στους γονείς μας. Εκείνος το έκανε αφήνοντας αυτήν την παρακαταθήκη. Στους νεκρούς χρωστάμε τη μνήμη.

Ο Γιώργος ήταν ανήσυχη και πολυσχιδής προσωπικότητα, Στα τελευταία χρόνια  έγραφε, έγραφε συνέχεια, έγραφε βιβλία και μουσική, έγραφε και στίχους τραγουδιών, που τα κατέγραφε. Αποδελτιώνω  με συγκίνηση τώρα όλο αυτό το υλικό, ακούγοντας τη φωνή του.

Θα εκλείψει όσο περνούν τα χρόνια το είδος αυτού του ανθρώπου, του ανθρώπου με τη λαϊκή κουλτούρα. Ο Γιώργος είχε τις εικόνες όχι μόνο από τις πολιτικές περιπέτειες του πατέρα του, αλλά και από το μπακάλικο που είχαν. Έσμιγε τη φωνή του Καζαντζίδη με του ήχους της κλασικής μουσικής, που την σπούδασε μέχρι το τέλος.

Εκείνος έφυγε νωρίς,  σε μια ηλικία  που θα μπορούσε να κάνει πολλά.

Ακόμη και ο τίτλος του βιβλίου του “Ποτέ ξανά” ίσως μοιραία να σημαίνει “οι γειτονιές και τα σοκάκια της Βέροιας δεν θα μας δούνε ποτέ ξανά…”.

Ο συγγραφέας δεν ήταν εκεί για να υπογράψει τα βιβλία που αγοράσαμε, αλλά η παρουσία του ήταν αισθητή…

Φωτογραφίες: faretra.info

………..

………….

Φαρέτρα