“Γεώργιος Ιβάνωφ: Ο μεγαλύτερος σαμποτέρ του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου” / γράφει ο Γιάννης Μπαζός – videos

Στις 15 Μαρτίου 1942, ο Ιβάνωφ έδεσε μια βόμβα γύρω από τη μέση του και κολυμπώντας πολλά μίλια μέσα στο σκοτάδι έφτασε και τοποθέτησε τη βόμβα στο γερμανικό υποβρύχιο UB-133, βυθίζοντάς το αύτανδρο

Γιάννης Μπαζός

Γεννήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 1911, στην Πολωνία, από τον αξιωματικό του τσαρικού στρατού Βλαντίμιρ Ιβάνωφ και την Πολωνή Λεονάρδα Σαΐνοβιτς. Οι γονείς του όμως χώρισαν κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η μητέρα του στη συνέχεια παντρεύτηκε τον Έλληνα έμπορο Ιωάννη Λαμπριανίδη. Η οικογένεια έμεινε αρχικά στην Πολωνία και το 1926 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη. Μαζί τους ζούσαν και τα δύο ετεροθαλή αδέλφια του Γεώργιου Ιβάνωφ, Αντώνης και Αλέκος Λαμπριανίδης. Ο Ιβάνωφ διέθετε σπουδαίες αθλητικές αρετές και ως κολυμβητής του Ηρακλή Θεσσαλονίκης πήρε μέρος σε πανελλήνιους και διεθνείς κολυμβητικούς αγώνες αλλά και σε ιστιοπλοϊκούς αγώνες μαζί με τον ετεροθαλή αδελφό του Αντώνη, όπου διακρίθηκε ιδιαίτερα.

Σπούδασε γεωπόνος μηχανικός στο Πανεπιστήμιο της Λουβέν του Βελγίου και σαν σπουδαστής διακρίθηκε ως κολυμβητής, αλλά και ως πολίστας της Εθνικής Πολωνίας. Μετά τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Ινστιτούτο Αποικιακής Γεωπονίας στο Παρίσι, ο Γεώργιος Ιβάνωφ επέστρεψε στην Ελλάδα λίγο πριν την εισβολή των Γερμανών. Η κατάληψη της Πολωνίας από τους Ναζί φούντωσε μέσα του τα πατριωτικά αισθήματα και την ανάγκη να πολεμήσει για τις δύο πατρίδες του: την Πολωνία και την Ελλάδα.

Η εισβολή των Γερμανών τον βρήκε στην Μέση Ανατολή, όπου έψαχνε τρόπο να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον αγώνα κατά των Ναζί και τελικά οι Άγγλοι βλέποντας τα προσόντα του (μιλούσε έξι γλώσσες: ελληνικά, πολωνικά, ρωσικά, γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά) τον στρατολόγησαν στην σχολή μυστικών επιχειρήσεων SOE (Special Operation Executive).

Μετά την εκπαίδευσή του ήλθε μυστικά με το κωδικό όνομα «033Β» στην Αθήνα με το αγγλικό υποβρύχιο «Κεραυνός» το οποίο τον αποβίβασε σε μια ερημική ακτή της Νέας Μάκρης. Ο Ιβάνωφ θα συντόνιζε αντιστασιακούς πυρήνες για τη διεξαγωγή σαμποτάζ. Δύο μήνες αργότερα στις 19 Δεκεμβρίου 1941, ο Ιβάνωφ συνελήφθη από τους Γερμανούς μετά από προδοσία του παιδικού του φίλου Ντίνου Πάντου.

Ο Ιβάνωφ απέδρασε κινηματογραφικά από τις φυλακές Αβέρωφ και επικηρύχθηκε από τους Γερμανούς, αλλά χάρη στη βοήθεια της Λέλας Καραγιάννη και άλλων αντιστασιακών κατόρθωσε να μείνει ασύλληπτος και να πιάσει δουλειά στα ναυπηγεία Ελευσίνας με το όνομα Κυριάκος Παρίσης.

Τα μεγάλα σαμποτάζ

Το 1942, ο Ιβάνωφ έκανε πολλά και παράτολμα σαμποτάζ. Στις 15 Μαρτίου 1942, ο Ιβάνωφ έδεσε μια βόμβα γύρω από τη μέση του και κολυμπώντας πολλά μίλια μέσα στο σκοτάδι έφτασε και τοποθέτησε τη βόμβα στο γερμανικό υποβρύχιο UB-133, βυθίζοντάς το αύτανδρο.

Τον Μάϊο του 1942, κολύμπησε στα σκοτεινά νερά του Πειραιά και τοποθέτησε βόμβα στο ισπανικό οπλιταγωγό πλοίο «San Isidore» που μετέφερε πυρομαχικά για τους Γερμανούς. Το πλοίο ανατινάχθηκε μέσα στο λιμάνι του Πειραιά το άλλο πρωί.

Τον Αύγουστο του 1942, τοποθέτησε μαγνητική νάρκη στο γερμανικό υποβρύχιο UB-372 αχρηστεύοντάς το.

Μετά απ’ όλα αυτά ήλθε το μεγάλο σαμποτάζ στο εργοστάσιο «Μαλτσινιώτη» στην περιοχή Κοπανά του δήμου Δάφνης Υμηττού. Ο Ιβάνωφ μεταμφιεσμένος σε ζητιάνο άρχισε να επαιτεί έξω από την πύλη του εργοστασίου, το οποίο επισκεύαζε κινητήρες για τα γερμανικά πολεμικά αεροπλάνα. Έτσι, ο Ιβάνωφ έπιασε επαφές με εργάτες του εργοστασίου που ανήκαν στο ΕΑΜ και άρχισε να τους προμηθεύει με μικρά μεταλλικά κομμάτια τα οποία εκείνοι έβαζαν στο στόμα τους και τα έριχναν μέσα στους κινητήρες των αεροπλάνων που επισκεύαζαν. Το σαμποτάζ αυτό κατέστρεψε τουλάχιστον 200 αεροπλάνα των Γερμανών σε πολλά πεδία των μαχών και κυρίως στην Μέση Ανατολή, τα οποία έπεφταν κατά την ώρα της πτήσης. Οι Γερμανοί είχαν τρομερές απώλειες και κατάλαβαν τί γινόταν μόνο όταν ένα αεροπλάνο κατέπεσε στην Αττική. Οι Ναζί εκτέλεσαν τρεις νεαρούς εργάτες του εργοστασίου τους Αυρήλιο Βαρκάδο 26 ετών, Βασίλη Ιωαννίδη 19 ετών, και Ηλία Αλεβιζάκη 19 ετών, με συνοπτικές διαδικασίες.

Ο Ιβάνωφ έπρεπε να φύγει, και οι σύμμαχοι έστειλαν το υποβρύχιο «Τρίτων» να τον φυγαδεύσει από την Ελλάδα. Οι Γερμανοί τον είχαν επικηρύξει με 2.000.000 δραχμές και είχαν εξαπολύσει ανθρωποκυνηγητό για τη σύλληψή του. Όμως δεν πρόλαβαν και ο Ιβάνωφ συνελήφθη για δεύτερη φορά πάλι από προδοσία του αστυνομικού φίλου του Παντελή Λαμπρινόπουλου.

Στις 4 Ιανουαρίου του 1943, σε ηλικία 32 ετών, ο Ιβάνωφ και οι συνεργάτες του αξιωματικοί του πολεμικού ναυτικού Βασίλης Μαλιόπουλος και Γιάννης Κοντόπουλος μέσα στα γερμανικά καμιόνια έφτασαν στο σκοπευτήριο της Καισαριανής. Ο Ιβάνωφ έβγαλε τις χειροπέδες του χτύπησε δύο Γερμανούς κι έτρεξε να διαφύγει στο παρακείμενο δασάκι, αλλά τραυματίστηκε από σφαίρα στο πόδι συνελήφθη και μεταφέρθηκε στο χώρο εκτέλεσης όπου δέθηκε σ’ έναν στύλο και ντουφεκίστηκε φωνάζοντας «Ζήτω η Ελλάς! Ζήτω η Πολωνία!»

Ο Ιβάνωφ θεωρείται ο μεγαλύτερος σαμποτέρ του  Β’ Παγκοσμίου Πολέμου! Εύστροφος, αθλητικός, κοσμοπολίτης και πολύγλωσσος, τολμηρός, αποφασισμένος, έφερε σε πέρας αποστολές που έμοιαζαν αδύνατες.

Προς τιμήν του ο Ηρακλής Θεσσαλονίκης ονόμασε το κλειστό του γήπεδο μπάσκετ «Ιβανώφειο» ενώ τελεί και κολυμβητικούς αγώνες (Ιβανώφεια). Το 1976 η Ελληνική Δημοκρατία του απένειμε το «Χρυσό Αριστείο Ανδρείας». Τον Οκτώβριο του 1985 στήθηκε αδριάντας του στη Θεσσαλονίκη, δώρο του λαού της Πολωνίας.

Το 1972, η ζωή του γυρίστηκε ταινία με Πολωνούς συντελεστές. Τα γυρίσματα έγιναν στην Ελλάδα. Η  ταινία που είχε τίτλο «Ιβάνωφ, Μυστικός πράκτωρ Νο 1» παίχτηκε και στο κινηματογραφικό φεστιβάλ Θεσσαλονίκης.

 –