Γράμματα & Τέχνες Παρενθέσεις Πολιτισμός

Ο “Καποδίστριας” του Σμαραγδή. Γιατί τόσος πόλεμος; Μήπως…

07/01/2026, 23:47

Σαφώς και η ταινία έχει τρωτά. Σαφώς και μετά τον “Γκρέκο” και τον “Καβάφη” του, που ήταν ταινίες αξιώσεων, η προηγούμενη ταινία του Σμαραγδή, ο “Καζαντζάκης ” και τώρα ο “Καποδίστριας” μπορούν να προκαλέσουν διαφωνίες και συζητήσεις. Όμως…

Όμως, πρέπει να αναζητήσει κανείς γιατί ειδικά ο “Καποδίστριας” ενόχλησε τόσο πολύ, σχεδόν λοιδορήθηκε από μια μερίδα ειδικών και αντίθετα αγαπήθηκε από το κοινό.

Αν και γράφοντας για την ταινία, (αφού την είδαμε πια μετά από τόσο θόρυβο που ξεσήκωσε) και έχουμε την αίσθηση πως ίσως “κομίζουμε γλαύκα ες Αθήνας”, πρέπει να ειπωθούν κάποια πράγματα προσωπικής οπτικής.

Σαφώς και η απόδοση της προσωπικότητας του Καποδίστρια μέσα από ένα υπερβολικό θρησκευτικό πρίσμα αδικεί την ταινία, σαφώς και η αισθητική σκηνών, (ευτυχώς λίγες), από την Ελληνική Επανάσταση δεν είναι ανάλογη με το μέγεθος του σκηνοθέτη τους, αλλά…

Αλλά οι σκηνές που αναφέρονται στις διπλωματικές του επιτυχίες, στην πολιτική της Ιερής Συμμαχίας, καθώς και στην κάθοδό του στην Ελλάδα και την αναπόφευκτη σύγκρουσή του με τους κοτζαμπάσηδες σκιαγραφούν με σοβαρότητα και το ευρωπαϊκό σκηνικό και την εδώ κατάσταση, που οδήγησε τελικά στη δολοφονία του.

Και σκέφτεται κανείς γιατί τόσος θόρυβος τελικά για μια ταινία; Γιατί ενόχλησε αλλά και γιατί παράλληλα αγαπήθηκε;

Μήπως ενόχλησε κάποιους το ότι φαίνεται ολοκάθαρα στην ταινία πως σχεδόν διακόσια χρόνια μετά η Ελλάδα έχει τις ίδιες ανοιχτές πληγές με την πολιτική που ασκείται έξωθεν, στο άρμα της οποίας πολιτικής είμαστε δεμένοι; Μήπως ενόχλησε το ότι οι δυνατοί του πλούτου σήμερα μπορεί να μην ονομάζονται κοτζαμπάσηδες, όμως αντιμετωπίζουν, κομψά βέβαια, με τον ίδιο τρόπο τον λαό που υποφέρει;

Και μήπως εκείνοι που είδαν την ταινία και συγκινήθηκαν κατάλαβαν πως πάντα το ίδιο παιχνίδι παίζεται σε βάρος τους, καθώς είναι παγιδευμένοι, ανήμποροι στη σκακιέρα των δυνατών; Λέμε, μήπως;

Αλλά για να μιλήσουμε λίγο περισσότερο και για τα θετικά της ταινίας, όπως για τον πρωταγωνιστή της, θα ήταν άδικο να μην σημειώσουμε πως ο Αντώνης Μυριαγκός ήταν σαν μορφή πέρα από κάθε προσδοκία ένας ολοζώντανος Καποδίστριας, σύμφωνα με πορτρέτα του που έχουμε δει, αλλά και πως ερμηνευτικά σήκωσε τον ρόλο επάξια. Η μουσική του Μίνωα Μάτσα ένα ακόμη στοιχείο, που δεν περνά απαρατήρητο.

Ο Σμαραγδής μπορούσε να γράψει σίγουρα ένα καλύτερο σενάριο, αλλά ως σκηνοθέτης εξακολουθεί να έχει μια σκηνοθετική γραμμή που την διακρίνει η προσωπική σφραγίδα.

Και μην ξεχνάμε πως το Ελληνικό Κράτος, όπως ειπώθηκε με παράπονο από τον δημιουργό της ταινίας, δεν την υποστήριξε ούτε στο ελάχιστο οικονομικά, ενώ άλλες παραγωγές είχαν διαφορετική τύχη. Λοιπόν; Τι πραγματικά συμβαίνει;

…………….

*Οι «Παρενθέσεις» είναι μικρά κείμενα, μικρές πινελιές σε θέματα πολιτισμού ή ζωής, που φωτίζουν γωνιές από μεγαλύτερα θέματα, λειτουργώντας σαν παρ-εν-θέσεις

……………..