Τα τεχνικά χαρακτηριστικά, την ταυτότητα και την προέλευση του θαλάσσιου drone που βρέθηκε φορτωμένο με 100 κιλά εκρηκτικά μέσα σε βαρέλι, το απόγευμα της Τετάρτης, σε σπηλιά στη Λευκάδα, εξετάζουν εξονυχιστικά εξειδικευμένοι πυροτεχνουργοί του Πολεμικού Ναυτικού.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, οι Αρχές εξουδετέρωσαν το φορτίο με ελεγχόμενη έκρηξη.
Η διαδρομή του drone έχει μπει για τα καλά στο μικροσκόπιο των Ενόπλων Δυνάμεων, κυρίως για να προσδιοριστεί το πού κατασκευάστηκε, ποια είναι τα τεχνικά του χαρακτηριστικά, οι δυνατότητές του αλλά φυσικά και το βαρέλι με τα 100 κιλά εκρηκτικά. Η κατάσταση αξιολογείται ως σοβαρή καθώς, εκτός από απειλή για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, εγκυμονεί κινδύνους για τα σκάφη αναψυχής που πλέουν στη Μεσόγειο.
Πρόεδρος λιμενεργατών: «Πιθανόν να έχασε το σήμα GPS»
O πρόεδρος των λιμενεργατών Λευκάδας, Στάθης Βασιλάτος, μιλώντας στην ΕΡΤ το πρωί του Σαββάτου, σημείωσε μεταξύ άλλων ότι οι Αρχές έφτασαν γρήγορα στο σημείο και έδωσαν οδηγίες να τηρηθεί απόσταση ασφαλείας και να μην επιχειρηθεί καμία παρέμβαση στο αντικείμενο.
Υπενθυμίζεται ότι το drone εντόπισαν ψαράδες στην θαλάσσια περιοχή της Βασιλικής και ειδοποίησαν άμεσα το Λιμενικό Λευκάδας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το θαλάσσιο drone φαίνεται να ήταν αυτόνομης λειτουργίας, με ενσωματωμένες μπαταρίες και σύστημα πλοήγησης GPS.
«Είχε κάμερα υψηλής ανάλυσης στο κέντρο και δύο πάνελ που πιθανότατα σχετίζονται με το GPS. Ήταν μαύρο, χαμηλό, περίπου στο ένα μέτρο από την επιφάνεια της θάλασσας, ώστε να μην εντοπίζεται εύκολα τη νύχτα», είπε ο ίδιος.
Όπως εκτίμησε, η συσκευή έχασε το σήμα GPS ή επηρεάστηκε από καιρικές συνθήκες, με αποτέλεσμα να κινηθεί ανεξέλεγκτα προς τα βράχια της περιοχής.
«Είχε τρεις αισθητήρες μπροστά. Οι δύο ήταν σπασμένοι όταν το εντοπίσαμε, κάτι που δείχνει ότι πιθανότατα προσέκρουσε και έχασε τον προσανατολισμό του», επεσήμανε.
Οι ψαράδες, σύμφωνα με τον κ. Βασιλάτο, αντέδρασαν ψύχραιμα και ακολούθησαν τις οδηγίες του Λιμεναρχείου, το οποίο τους ζήτησε να απομακρυνθούν από το σημείο.
«Υπήρξε φόβος γιατί ήταν άγνωστης προέλευσης αντικείμενο. Όμως οι ψαράδες ενήργησαν σωστά και άμεσα ενημέρωσαν τις αρχές», τόνισε.
Το drone στη συνέχεια περισυλλέχθηκε από σκάφος του Λιμενικού και μεταφέρθηκε σε ασφαλή απόσταση περίπου 300 μέτρων από κατοικημένη περιοχή, έως ότου αναλάβουν ειδικά κλιμάκια.
Ψαράδες που το εντόπισαν: «Είχαμε άγιο»
Οι δύο ψαράδες που εντόπισαν το drone, ανέφεραν ότι τη στιγμή εκείνη πίστεψαν πως έπρεπε να δράσουν άμεσα. «Είτε είχαμε άγιο, είτε δεν το υπολογίσαμε σωστά, αλλά νομίσαμε ότι έπρεπε να ειδοποιήσουμε και αυτό κάναμε», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας από τους δύο, μιλώντας στο Open.
Πλέον, οι αρχές εξετάζουν δύο σενάρια, που θεωρούν επικρατέστερα για την «ταυτότητα» της συσκευής αλλά και το πώς κατέληξε στη θάλασσα του Ιονίου.
Το πρώτο εστιάζει στην πιθανότητα πλοίο ουκρανικών συμφερόντων να το άφησε και να οδηγήθηκε στο συγκεκριμένο σημείο, ενώ το δεύτερο σενάριο αφορά κάποιον λάθος χειρισμό, δηλαδή μέσω λάθος πλοήγησης το αντικείμενο να έφτασε στη σπηλιά, σενάριο προς το οποίο κλίνουν οι αρχές.
Δένδιας: Ξέρουμε τι είναι και τι περίπου περιέχει
«Ξέρουμε τι είναι και ξέρουμε περίπου τι περιέχει», σχολίασε ο Νίκος Δένδιας, κατά τη διάρκεια του 6ου προσυνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη, για το σκάφος drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα.
Αναφερόμενος στο ίδιο θέμα, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας πρόσθεσε: «Δεν έχουμε τίποτα να ζηλέψουμε, δημιουργούμε τις δυνατότητες, ώστε η πατρίδα μας να παράγει και να μπορεί να εξοπλίσει το Πολεμικό Ναυτικό με τα πιο εξελιγμένα drones και αντι-drones συστήματα που υπάρχουν αυτή τη στιγμή».
Οι 4 πιθανοί στόχοι του θαλάσσιου drone
Ως ένα αντικείμενο με σαφή επιχειρησιακά χαρακτηριστικά, το οποίο μπορεί να δώσει κρίσιμες απαντήσεις για την προέλευσή του, την αποστολή του, τον τρόπο κατεύθυνσης, αλλά και τον πιθανό στόχο του, εξετάζεται πλέον το θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα.
Η υπόθεση έχει περάσει στο μικροσκόπιο των εξειδικευμένων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς το συγκεκριμένο θαλάσσιο drone που βρέθηκε από ψαρά στη Λευκάδα, φέρεται να διαθέτει εξοπλισμό που παραπέμπει σε πλατφόρμα στρατιωτικής ή παραστρατιωτικής χρήσης.
Το βάρος της έρευνας πέφτει πλέον σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά το λογισμικό, δηλαδή την «ψηφιακή μνήμη» του drone. Ο δεύτερος αφορά τον εξοπλισμό που φέρει, τους αισθητήρες, τα συστήματα επικοινωνίας, την πρόωση, την πηγή ενέργειας, τις κεραίες, την εκρηκτική ύλη, καθώς και κάθε εξάρτημα που μπορεί να οδηγήσει στον κατασκευαστή ή στον τελικό χρήστη.
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι το drone είχε πιθανότατα χάσει την επαφή με τον χειριστή ή το κέντρο που το κατηύθυνε και κινήθηκε ανεξέλεγκτα μέχρι να καταλήξει στη θαλάσσια περιοχή της Λευκάδας. Αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει τη σημασία του περιστατικού. Αντιθέτως, την ενισχύει.
Διότι ένα τέτοιο μέσο, ακόμη και αν έχει αποκοπεί από τον έλεγχό του, μπορεί να διατηρεί ενεργό φορτίο, αποθηκευμένα δεδομένα πλεύσης, στοιχεία αποστολής και ίχνη επικοινωνίας που αποκαλύπτουν πολλά περισσότερα από όσα φαίνονται στην πρώτη ματιά.
Το λογισμικό ως «μαύρο κουτί»
Για τα στελέχη που θα εξετάσουν το drone, η μεγαλύτερη αξία δεν βρίσκεται μόνο στο κέλυφος ή στον εξωτερικό του εξοπλισμό, αλλά στα ηλεκτρονικά του συστήματα. Η ανάκτηση δεδομένων από τον υπολογιστή αποστολής, τα συστήματα πλοήγησης, τις μονάδες GPS, τους δέκτες επικοινωνιών και τυχόν αποθηκευτικά μέσα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Στα κυκλώματα οι ειδικοί μπορούν να αναζητήσουν ίχνη από τη διαδρομή που ακολούθησε. Τα waypoints, δηλαδή τα προκαθορισμένα σημεία πορείας, μπορούν να δείξουν αν το drone είχε αποστολή προς συγκεκριμένη περιοχή ή αν κινήθηκε για μεγάλο διάστημα εκτός ελέγχου. Οι τελευταίες εντολές που δέχθηκε μπορούν να δείξουν αν υπήρχε ενεργός χειριστής, αν λειτούργησε σε αυτόνομο πρόγραμμα ή αν κάποια δυσλειτουργία οδήγησε στην απώλεια ελέγχου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η εξέταση των πρωτοκόλλων επικοινωνίας. Από εκεί μπορεί να προκύψει αν το drone κατευθυνόταν μέσω δορυφορικής ζεύξης, μέσω ραδιοζεύξης, μέσω κινητού δικτύου, μέσω relay από άλλο μέσο ή με συνδυασμό αυτών. Η πρώτη εικόνα πάντως δείχνει καθαρά ότι το drone κατευθυνόταν μέσω διπλού συστήματος starlink.
Κάθε συχνότητα, κάθε κρυπτογραφημένο πακέτο δεδομένων, κάθε καταγεγραμμένη προσπάθεια σύνδεσης μπορεί να οδηγήσει σε συμπεράσματα για το επίπεδο τεχνολογίας, την προέλευση του συστήματος και τον βαθμό επαγγελματικής οργάνωσης πίσω από τη χρήση του.
Το λογισμικό μπορεί, επίσης, να αποκαλύψει αν πρόκειται για πλατφόρμα μαζικής παραγωγής, για τροποποιημένο πολιτικό σύστημα ή για κατασκευή ειδικής αποστολής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ακόμη και τα ονόματα αρχείων, οι γλώσσες προγραμματισμού, τα firmware logs, οι ημερομηνίες εγκατάστασης και οι ρυθμίσεις παραμέτρων μπορούν να λειτουργήσουν ως «δακτυλικά αποτυπώματα».
Το φορτίο και οι αισθητήρες
Παράλληλα με το λογισμικό, κρίσιμη θεωρείται η τεχνική εξέταση του φορτίου. Οι ειδικοί θα βάλουν στο μικροσκόπιο την ποιότητα και ποσότητα της εκρηκτικής ύλης, πυροκροτητές, κάμερες ημέρας ή νύχτας, θερμικές κάμερες, αισθητήρες εντοπισμού στόχου, κεραίες υψηλής απολαβής, δέκτες GPS πολλαπλών συχνοτήτων, συστήματα αποφυγής εμποδίων ή ηλεκτρονικά ίχνη που δείχνουν σύνδεση με συγκεκριμένο τύπο μη επανδρωμένου συστήματος.
Η προέλευση εξαρτημάτων μπορεί επίσης να δώσει απαντήσεις. Πολλά μη επανδρωμένα συστήματα χρησιμοποιούν εμπορικά διαθέσιμα υλικά, τα οποία όμως όταν συνδυάζονται με στρατιωτικό λογισμικό και ειδική διαμόρφωση αποκτούν εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα.
Ένας κινητήρας, ένας ελεγκτής πρόωσης, μια κάμερα, ένας δορυφορικός δέκτης ή ένα σύστημα τηλεμετρίας μπορεί να είναι διαθέσιμο στην αγορά, αλλά ο τρόπος ενσωμάτωσής του δείχνει το επίπεδο τεχνογνωσίας εκείνου που κατασκεύασε ή τροποποίησε την πλατφόρμα.
Γιατί ενδιαφέρουν τις Ένοπλες Δυνάμεις
Η εξέταση του drone έχει ιδιαίτερη σημασία και για έναν ακόμη λόγο. Τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας έχουν πλέον αλλάξει τα δεδομένα στον ναυτικό πόλεμο, σύμφωνα με το οnalert.gr
Η εμπειρία από τη Μαύρη Θάλασσα έχει δείξει ότι μικρές, ταχύτατες και σχετικά φθηνές πλατφόρμες μπορούν να απειλήσουν πολύ μεγαλύτερες μονάδες, να δημιουργήσουν πίεση σε ναυτικές βάσεις, να αναγκάσουν στόλους να αλλάξουν τρόπο δράσης και να επιβάλουν νέα δόγματα άμυνας λιμένων και πλοίων.
Για την Ελλάδα, με το ιδιαίτερο γεωγραφικό περιβάλλον του Αιγαίου και του Ιονίου, κάθε τέτοιο περιστατικό αποτελεί πολύτιμο μάθημα. Δεν αφορά μόνο το συγκεκριμένο drone. Αφορά την ανάγκη έγκαιρου εντοπισμού μικρών θαλάσσιων στόχων, την επιτήρηση κρίσιμων περιοχών, την προστασία λιμένων, ναυστάθμων, αγκυροβολίων, ενεργειακών υποδομών, εμπορικής ναυτιλίας και μονάδων του Στόλου.
Η τεχνική ανάλυση μπορεί να δώσει στις Ένοπλες Δυνάμεις εικόνα για τις δυνατότητες τέτοιων συστημάτων, τα τρωτά τους σημεία, τις μεθόδους καθοδήγησης, τις συχνότητες που χρησιμοποιούν και τους τρόπους αντιμετώπισής τους.
Κάθε στοιχείο που θα εξαχθεί μπορεί να αξιοποιηθεί όχι μόνο για τη συγκεκριμένη έρευνα, αλλά και για την ενίσχυση των ελληνικών διαδικασιών επιτήρησης και άμυνας απέναντι σε ανάλογες απειλές.
–
