“Η «δημοκρατία» της αγχόνης: Η εξόντωση έγινε νόμος στο Ισραήλ” / γράφει η Τζένη Κριθαρά

 Τζένη Κριθαρά 

Με σαμπάνιες, ζητωκραυγές και μία θηλιά στο πέτο γιόρτασε ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφαλείας του Ισραήλ Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ την υπερψήφιση του νομοσχεδίου για την επιβολή θανατικής ποινής στους Παλαιστίνιους. Για την ακρίβεια, το ισραηλινό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο που καθιστά τη θανατική ποινή δια απαγχονισμού προεπιλεγμένη ποινή για τους Παλαιστίνιους στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, όταν κρίνονται ένοχοι για την εκ προθέσεως εκτέλεση θανατηφόρων επιθέσεων που θεωρούνται «τρομοκρατικές πράξεις» από ισραηλινό στρατοδικείο. Πρόκειται για ένα αμιγώς φωτογραφικό νομοθέτημα το οποίο προβλέπει πως η θανατική ποινή θα επιβάλλεται σε άτομα «που προχώρησαν σε δολοφονίες με την πρόθεση να αρνηθούν στο Ισραήλ το δικαίωμα ύπαρξης». Ασφαλώς, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου στήριξε με την ψήφο του αυτό το έκτρωμα, η εφαρμογή του οποίου χαρακτηρίστηκε ήδη έγκλημα πολέμου από τον Ύπατο Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ.

Είναι ανώφελο να επιχειρηματολογήσει κανείς κατά της θανατικής ποινής σε αυτή την περίπτωση. Η «μοναδική δημοκρατία της Μέσης Ανατολής» – όπως διατυμπανίζουν οι δυτικοί σύμμαχοί της – θα έπρεπε να ξέρει όλα τα ποινικά, κοινωνικά, πολιτικά και ανθρωπιστικά προβλήματα που συνεπάγεται η επιβολή της. Για το Τελ Αβίβ, όμως, στόχος αυτού του νόμου δεν είναι η τιμωρία. Δεν είναι καν η εκδίκηση. Είναι η εξόντωση των εναπομείναντων Παλαιστινίων στην κατεχόμενη γη τους με κάθε τρόπο. Μετά τη γενοκτονία στη Λωρίδα της Γάζας, η Δυτική Όχθη γίνεται στόχος νέων πολιτικών εθνοκάθαρσης από την κυβέρνηση του Ισραήλ.

Έχει σημασία να μην ξεχνάμε πως η θανατική ποινή για τους Παλαιστίνιους της Δυτικής Όχθης δεν αποτελεί μία μεμονωμένη αυστηροποίηση του ποινικού δικαίου, αλλά το πιο πρόσφατο επεισόδιο σε μια μακρά ακολουθία πολιτικών που διεθνείς οργανισμοί έχουν επανειλημμένα χαρακτηρίσει παράνομες. Από την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών παρά τις απαγορεύσεις του διεθνούς δικαίου μέχρι το καθεστώς στρατιωτικού ελέγχου και το ξεχωριστό νομικό σύστημα για τον παλαιστινιακό πληθυσμό και από τις διοικητικές κρατήσεις χωρίς απαγγελία κατηγοριών μέχρι τους συστηματικούς περιορισμούς στην ελευθερία μετακίνησης, οι Παλαιστίνιοι της Δυτικής Όχθης βιώνουν καθημερινά κάθε προσπάθεια του Ισραήλ να τους εκτοπίσει από τη γη τους ή να τους εξοντώσει. Ως εκ τούτου, ο νέος νόμος για τη θανατική ποινή συνιστά κλιμάκωση μιας ήδη εδραιωμένης πρακτικής άνισης μεταχείρισης, κατά την οποία η ποινική εξουσία λειτουργεί ως προέκταση της πολιτικής κυριαρχίας.

Μόνο εξαίρεση δεν αποτελεί μία τέτοια απόφαση στον κανόνα της ισραηλινής γενοκτονικής πολιτικής. Όταν η εξουσία επιλέγει να προσθέσει την αγχόνη σε ένα ήδη διεθνώς αμφισβητούμενο νομικό καθεστώς, τότε το αποτέλεσμα είναι η εδραίωση ενός πλαισίου στο οποίο η εξαίρεση τείνει να μετατραπεί σε κανόνα. Στη Δυτική Όχθη, η κατοχή συνοδεύεται από θεσμοθετημένη ανισότητα και η ανισότητα εξελίσσεται πλέον σε δικαίωμα επιβολής θανάτου. Η επίκληση της ασφάλειας στην οποία προέβη η ισραηλινή κυβέρνηση μοιάζει λιγότερο με επιχείρημα και περισσότερο με προκάλυμμα για μια εξουσία που δεν αρκείται πλέον στον έλεγχο της ζωής, αλλά διεκδικεί και το δικαίωμα να αποφασίζει πότε αυτή παύει να αξίζει να προστατεύεται.

Φαίνεται πως για την κυβέρνηση του Ισραήλ η θηλιά αποτελεί πολιτικό επιχείρημα. Η Ιστορία είναι γεμάτη καθεστώτα που μπέρδεψαν την εκδίκηση με την αποφασιστικότητα. Όταν το κράτος που αυτοπροσδιορίζεται ως δημοκρατία επενδύει στην πιο ακραία μορφή τιμωρίας απέναντι σε έναν ήδη εξαθλιωμένο πληθυσμό, το μήνυμα δεν αφορά μόνο τους καταδικασμένους – αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται την ίδια τη δικαιοσύνη.Η αγχόνη μπορεί να στέλνει ένα μήνυμα, αλλά πολύ σπάνια είναι το μήνυμα που νομίζει εκείνος που τη στήνει. Όπως έχει αποδειχθεί, κάθε κράτος που χρειάζεται τον θάνατο για να αποδείξει ότι ελέγχει την κατάσταση, αποκαλύπτει στην πραγματικότητα πόσο λίγο την ελέγχει.

 imerodromos.gr