Η Αναστασία Πάπαρη για τη διάσωση, αναγέννηση και επανακατοίκηση του ευρύτερου ιστορικού κέντρου Βέροιας / εισήγηση σε συνέδριο στο Βόλο

Από την Δρ Αρχιτέκτων & Πολεοδόμο Αναστασία Πάπαρη πήραμε το ενημερωτικό σημείωμα που ακολουθεί:

Σας επισυνάπτω παρακάτω τον σύνδεσμο του τόμου των Πρακτικών, που
εκδόθηκαν από το Τμήμα Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης
του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, και αφορούν στο Συνέδριο, που διοργανώθηκε
στον Βόλο, 25-28 Σεπτεμβρίου 2025.

Το κεντρικό θέμα του Συνεδρίου είχε τίτλο

“Με το Βλέμμα στο Αύριο: Σχεδιασμός για την Ανάπτυξη και την Ευημερία σε
έναν Μεταβαλλόμενο Κόσμο”

Επιμέλεια Πρακτικών:

Αριστοτέλης Βαρθολομαίος
Απόστολος Λαγαρίας
Παναγιώτης Πανταζής

Στο συνέδριο συμμετείχα με την εισήγηση:

“Πρότυπο σχέδιο διάσωσης, αναγέννησης και επανακατοίκησης του ευρύτερου
ιστορικού κέντρου Βέροιας: Μια ολιστική και καινοτομική προσέγγιση”

Όπως αναφέρω στην Περίληψη της εισήγησης,

“Το ευρύτερο Ιστορικό Κέντρο Βέροιας (I.K.B.) εμφανίζει εδώ και χρόνια
σημάδια έντονης παρακμής, εγκατάλειψης και επικινδυνότητας, με άμεσες
επιπτώσεις στην αναπτυξιακή πορεία του συνόλου της πόλης. Στο άρθρο
παρουσιάζονται μια σύντομη ιστορική επισκόπηση των ερευνών και μελετών,
που
εκπονήθηκαν κατά καιρούς, ένα οδοιπορικό στις συνοικίες, που αναδεικνύει
την ακραία κακή κατάσταση του δομημένου περιβάλλοντος, ένα περίγραμμα της
πολεοδομικής οργάνωσης, των χρήσεων γης και του πολιτιστικού
περιβάλλοντος, καθώς και τα συμπεράσματα αυτής της επισκόπησης. Κύρια
ευρήματα είναι η αποσπασματική προσέγγιση, άλλοτε κυρίως χωρική και άλλοτε
κυρίως κοινωνική
ή κυκλοφοριακή.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των ερευνών ή μελετών δεν υλοποιήθηκε, γεγονός
που συνέβαλε καθοριστικά στην κατάσταση εγκατάλειψης και ερείπωσης, στην
οποία το Ι.Κ.Β. έχει περιέλθει. Ακόμη, καταγράφεται η εγκατάλειψη του
δημόσιου χώρου, η προϊούσα ερείπωση των κτηρίων – κατοικιών στην
πλειονότητά τους και η ερήμωση ολόκληρων αστικών γειτονιών. Είναι φανερό
πως η τοπική αυτοδιοίκηση θα έπρεπε να έχει κάνει περισσότερα για την
‘καρδιά’ της πόλης και την αντιστροφή αυτής της κατάστασης.

Προτείνεται μια στρατηγική διάσωσης, αναγέννησης και επανακατοίκησης του
Ι.Κ.Β., μετά από κριτική επισκόπηση και του ισχύοντος εθνικού θεσμικού
πλαισίου, όπου προκρίνεται το Σχέδιο Ολοκληρωμένης Αστικής Παρέμβασης
(Σ.Ο.Α.Π., ν.2742/1999), ως το πλέον ενδεικνυόμενο εργαλείο διάσωσης.
Προτείνεται το Σ.Ο.Α.Π. να ενταχθεί στο πλαίσιο των διεθνών Χαρτών της
UNESCO/ICOMOS (Κείμενο Αναφοράς του Toledo, Χάρτα της Λειψίας, Αρχές της
Βαλέτας), των Οδηγιών και πρωτοβουλιών της Ε.Ε. (π.χ., New European
Bauhaus), καθώς και κομβικών κειμένων διεθνών φορέων (π. χ., Νέα Χάρτα των
Αθηνών, European Council of Town Planners, ECTP).

Η καινοτομία της έρευνας συνίσταται κυρίως στην κριτική επισκόπηση των
αστικών σχεδίων για το Ι.Κ.Β. μέχρι σήμερα, στην κριτική επεξεργασία και
αξιολόγηση του ισχύοντος εθνικού και διεθνούς θεσμοθετημένου πλαισίου
παρεμβάσεων για τα ιστορικά κέντρα και ως απόρροια αυτών, στην πρόταση της
πλέον ενδεικνυόμενης λύσης για τον τρόπο παρέμβασης – το Σ.Ο.Α.Π.
Αυτό προτείνεται να κινηθεί εντός του πλαισίου των ισχυόντων διεθνών,
επίσημων κειμένων, περιλαμβάνοντας τις χωρικές και α-χωρικές συνιστώσες
ανάπτυξης, γεγονός σπάνιο στην ελληνική πολεοδομία και τον αστικό
σχεδιασμό.”

Μπορείτε να επισκεφθείτε τον τόμο των Πρακτικών στην ιστοσελίδα του
συνεδρίου:

https://prdcon7.prd.uth.gr/wp-content/uploads/2026/03/7prd_conf-book_2026.pdf

Η εισήγησή μου βρίσκεται στις σελίδες 66-77.

Ευχαριστίες οφείλονται στην Οργανωτική και Επιστημονική Επιτροπή του
συνεδρίου για την άψογη συνεργασία τους.

Παρακαλώ για τη δημοσίευσή του, καθώς το Ιστορικό Κέντρο της Βέροιας
εκπέμπει εδώ και χρόνια SOS και θα πρέπει να αναληφθούν οι ευθύνες, όπου
αναλογούν.Πιστεύω επίσης, πως ενδιαφέρει όσους αγαπούν την πόλη τους.

Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων,

Αναστασία Πάπαρη
Δρ Αρχιτέκτων & Πολεοδόμος / Urban Designe

=

Φαρέτρα