Βιβλίο: Μιχάλης Τοπαλίδης “Αλάτι χοντρό” / Κι η ζωή ένα μοναχικό ζεϊμπέκικο…

Δεύτερο βιβλίο για τον Μιχάλη Τοπαλίδη το μυθιστόρημά του “Αλάτι χοντρό”, εκδόσεις Ανάλεκτο, και φαίνεται ήδη πως ο συγγραφέας του βρήκε τη θέση του στη Νεοελληνική Λογοτεχνία.

Μυθιστόρημα που ξεπερνά τις 300 σελίδες, καλοδουλεμένο, το “Αλάτι” συμπυκνώνει πολλές αρετές.

Πρωταρχική και σημαντικότατη αρετή η  αποκάλυψη του προσωπικού ύφους. Γιατί γραφή δεν είναι η αφήγηση γεγονότων που, όσο κι αν παρουσιάζουν ενδιαφέρον, παρατίθενται γραμμικά. Το “τι” μπορεί να είναι σημαντικό, αλλά σημαντικότερο είναι το “πώς”, ιδιαίτερα στην μυθιστορηματική γραφή. Επειδή πολλές φορές σήμερα στη λογοτεχνία ο αναγνώστης καλείται να γοητευτεί από την παράθεση των γεγονότων, (και όσο πιο εντυπωσιακά είναι αυτά τόσο πιο ευπώλητα και τα αντίστοιχα βιβλία), η σφραγίδα της γραφής είναι πολλές φορές ένα από τα επίμονα ζητούμενα.

Και ο Τοπαλίδης διαθέτει προσωπική γραφή! Μάλιστα ο αναγνώστης χαίρεται, καθώς τρέχει στις σελίδες του, πέρα από το σύνολο και  κάποιες λεπτομέρειες της γραφής του, που τον ενθουσιάζουν.

Η αφήγηση εναλλάσσεται ανάμεσα στην πρωτοπρόσωπη και την τριτοπρόσωπη, προκαλώντας ιδιαίτερο ενδιαφέρον με την εναλλαγή αυτή, καθώς πίσω από τις δύο αφηγήσεις κρύβεται και μια διαφορετική ματιά.

Οι ήρωες του μύθου: Με πρωταγωνιστή τον Σταύρο Περιπολή,  φιλόλογο της παλιάς σχολής, μονόχνωτο και από αδιάφορο μέχρι αντιπαθητικό σε όλους, οι υπόλοιποι ήρωες στήνονται γύρω του, για να φωτίσουν ακριβώς όλες τις πλευρές του και να αποδείξουν πως η αλήθεια δεν είναι ποτέ πάντα μία σ’ αυτήν την απρόβλεπτη ζωή, που κάποιους τους προβάλλει στην οθόνη της, στα μάτια των άλλων, όπως ίσως πραγματικά δεν είναι.

Σημαδεμένος ο ήρωας από μια απουσία των παιδικών του χρόνων, που μοιραία διαπλάθει τον χαρακτήρα του και σημαδεμένος για δεύτερη φορά, στην ωριμότητά του πια, από μια παρουσία που μετατρέπεται  αναπότρεπτα σε απουσία, αφήνοντάς του τη γεύση του ανεκπλήρωτου, αποτελεί για τον συγγραφέα ένα πορτρέτο που δουλεύτηκε από τον ίδιο με πολλά χρώματα και φωτοσκιάσεις.

Η ψυχοσύνθεση του Σταύρου Περιπολή αναλύεται διεξοδικά. Μετατρέπεται σε σκέψεις και συναισθήματα κυρίως άρρητα, ώσπου να μετατραπούν σε ποταμό και να τον κατακλύσουν. Σαφώς και η ψιλοδουλεμένη ψυχογραφική χροιά που θέλησε ο συγγραφέας να δώσει στο μυθιστόρημά του είναι και ένα από τα ατού του.

Χρόνος. Πίσω και μπρος και με την πρωτοτυπία κάθε κεφάλαιο να ξεκινά και με τις πρώτες ειδήσεις κάποιας εφημερίδας που επιλέγεται, για να μην είναι τα γεγονότα του μύθου έξω από τον πραγματικό χρόνο του γίγνεσθαι. Από το 1945 μέχρι και το 2024  ξετυλίγονται τα γεγονότα, δένοντας τα νήματα της πλοκής. 

“Μεγάλα και υψηλά γύρω μου έχτισα τείχη” γράφει ο Καβάφης σ’ ένα από τα πιο γνωστά του ποιήματα. Τέτοια τείχη όρθωσε και ο ήρωας του Τοπαλίδη, καθώς ο αναγνώστης σελίδα τη σελίδα τού τα γκρεμίζει και τον αποκαλύπτει ή καλύτερα τον ανακαλύπτει.

Ποιος είναι εκείνος που βγάζει την πανοπλία του μοναχικού στρατιώτη της ζωής, της ζωής που την φοβάται και γι’ αυτό την αρνείται; Παίζει ο έρωτας τον ρόλο του πολιορκητή των τειχών; Τα γκρεμίζει; Κι αν τα γκρεμίσει, θα δέσει τις πληγές του ή θα ρίξει σ’ αυτές αλάτι; Αλάτι χοντρό;

Εξαιρετική η έκδοση και η σχεδίαση του εξώφυλλου από τον Άκι Θωμαΐδη. Το βιβλίο διαβάζεται μέσα σε δύο βράδια. Μιλάει στη δική σου γλώσσα, μιλάει στα συναισθήματά σου και προπαντός σε κάνει να σκέφτεσαι…

Μήπως αυτή η… ρημάδα η ζωή για πολλούς είναι ένα μοναχικό ζεϊμπέκικο;

“Το αληθινό ζεϊμπέκικο είναι αυτό που χορεύεις μόνος σου. Για σένα, για κανέναν άλλον. Μια φορά και σου φτάνει  για όλη σου τη ζήση. Κι όταν τελειώσει ο χορός, πρέπει να σε βρει ψηλά, όχι στο πάτωμα…”  γράφει ο Μιχάλης Τοπαλίδης.

………….

Φαρέτρα