“Γιατί εξαφανίζονται οι φούρνοι της γειτονιάς – 3000 λουκέτα σε όλη τη χώρα” / γράφει ο Θανάσης Παπαδής

Δεν πρόκειται πια για μεμονωμένα «λουκέτα», αλλά για μια αργή και συστηματική αποψίλωση ενός από τους πιο παραδοσιακούς κλάδους της μικρής επιχειρηματικότητας. Πάνω από 3.000 φούρνοι, ζαχαροπλαστεία και πρατήρια έχουν κατεβάσει ρολά μέσα σε μόλις 30 μήνες, με την εικόνα να παραπέμπει περισσότερο σε κλάδο υπό εξαφάνιση παρά σε έναν τομέα που απλώς περνά «δυσκολίες».

Το καμπανάκι χτυπά ξανά η Ένωση Επιχειρήσεων Αρτοποιίας Ζαχαροπλαστικής (ΕΕΠΑΖ), υπενθυμίζοντας ότι οι προειδοποιήσεις της δεν ήταν υπερβολές. Σχεδόν ένας χρόνος έχει περάσει από την ανοιχτή επιστολή που είχε σταλεί στον πρωθυπουργό τον Μάρτιο του 2025 και, όπως σημειώνεται, στις αρχές του 2026 η κατάσταση όχι μόνο δεν βελτιώθηκε, αλλά επιβεβαιώθηκαν οι πιο απαισιόδοξες εκτιμήσεις.

Η εικόνα που περιγράφει η Ένωση δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας: ο φούρνος της γειτονιάς και το μικρό ζαχαροπλαστείο, επιχειρήσεις με έντονο κοινωνικό αποτύπωμα, ασφυκτιούν σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος ανεβαίνει, οι υποχρεώσεις πολλαπλασιάζονται και η κρατική εποπτεία θυμίζει περισσότερο παγίδα παρά στήριξη.

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκονται οι ανατιμήσεις πρώτων υλών, που από την περίοδο της πανδημίας κι έπειτα φτάνουν –σύμφωνα με την ΕΕΠΑΖ– από 100% έως και 400%. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των αυξήσεων δεν πέρασε στον καταναλωτή, αλλά απορροφήθηκε από τις ίδιες τις επιχειρήσεις, οι οποίες προσπάθησαν να κρατήσουν τις τιμές σε ανεκτά επίπεδα, γνωρίζοντας ότι τα νοικοκυριά έχουν ήδη περιορισμένη αντοχή.

Σαν να μην έφτανε αυτό, το ενεργειακό κόστος ήρθε να λειτουργήσει ως δεύτερο χτύπημα. Το 2022 οι λογαριασμοί ρεύματος τετραπλασιάστηκαν και, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση, παραμένουν περίπου διπλάσιοι σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα. Για επιχειρήσεις με φούρνους που δουλεύουν καθημερινά και σε πολλές περιπτώσεις νυχθημερόν, το κόστος αυτό δεν είναι απλώς αυξημένο – είναι καθοριστικό για την επιβίωση.

Παράλληλα, τα τελευταία πέντε χρόνια, οι αρτοποιίες και τα ζαχαροπλαστεία βρέθηκαν αντιμέτωπα με έναν καταιγισμό νέων ψηφιακών και γραφειοκρατικών υποχρεώσεων: myDATA, e-send, διασύνδεση POS με ταμειακές, ψηφιακή κάρτα εργασίας, ψηφιακά δελτία αποστολής. Όλα αυτά μεταφράζονται σε κόστος, τεχνικές απαιτήσεις και χρόνο – στοιχεία που για μια μικρή επιχείρηση δεν είναι καθόλου αμελητέα.

Ενδεικτικό του χάους είναι το γεγονός ότι μόνο για τη διασύνδεση POS και ταμειακών εκδόθηκαν 17 αποφάσεις και εγκύκλιοι, ενώ το 2024 δημοσιεύθηκαν 1.476 διοικητικές αποφάσεις και 50 νόμοι. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με το Global Index Complexity 2025, η Ελλάδα παραμένει η χώρα με το πιο σύνθετο ρυθμιστικό περιβάλλον μεταξύ 79 χωρών.

Στο πεδίο των ελέγχων, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο θολή. Παρότι έχει δοθεί παράταση έως το τέλος του 2026 για την ένταξη στο σύστημα Open Business, όσοι συμμορφώθηκαν νωρίτερα βρέθηκαν αντιμέτωποι με αλλεπάλληλους ελέγχους, την ώρα που άλλες επιχειρήσεις δεν έχουν ακόμη υποχρεωθεί να ενταχθούν. Περισσότερες από 25 υπηρεσίες πραγματοποιούν παράλληλους ελέγχους, δημιουργώντας –κατά την ΕΕΠΑΖ– ένα μόνιμο περιβάλλον ανασφάλειας και προστίμων.

Σαν τελευταίο κομμάτι του παζλ, έρχεται να προστεθεί η έλλειψη προσωπικού, που αυξάνει την ανακύκλωση εργαζομένων και εκτοξεύει το εργατικό κόστος. «Οι αντοχές επιχειρηματιών και εργαζομένων τελειώνουν», προειδοποιεί η Ένωση.

Στις προτάσεις που επαναφέρει η ΕΕΠΑΖ περιλαμβάνονται η ανακήρυξη της αρτοποιίας-ζαχαροπλαστικής ως προστατευόμενου κλάδου, η απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου, ουσιαστικά μέτρα για το ενεργειακό κόστος και η κατάργηση επιβαρύνσεων που –όπως σημειώνεται– δεν αποδίδουν.

Το ερώτημα, πάντως, παραμένει αν αυτή τη φορά το μήνυμα θα φτάσει εγκαίρως ή αν οι αριθμοί των «λουκέτων» θα συνεχίσουν να μιλούν πιο δυνατά από τις προειδοποιήσεις.

 topontiki.gr 

–

Φαρέτρα