Ένωση Γονέων & Κηδεμόνων Βέροιας: Διαμαρτυρία για τις πρόσφατες αλλαγές στη λειτουργία των Τμημάτων Ένταξης

• Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

•  Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας

• Δ/νση Πρωτοβάθιας Εκπαίδευσης Ημαθίας

• Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ημαθίας

• Δημοτική Αρχή Δήμου Βέροιας (Δημοτικό Συμβούλιο)

Θέμα: Διαμαρτυρία για τις πρόσφατες αλλαγές στη λειτουργία των Τμημάτων Ένταξης
 
Ως Ένωση Γονέων και Κηδεμόνων του Δήμου Βέροιας εκφράζουμε την κατηγορηματική μας αντίθεση και τη βαθιά μας ανησυχία για τις πρόσφατες αλλαγές στη λειτουργία των Τμημάτων Ένταξης στο ελληνικό σχολικό σύστημα, οι οποίες υποβαθμίζουν ουσιαστικά τον ρόλο και την αυτονομία τους, με άμεσο και σοβαρό αντίκτυπο στα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
 
Τα Τμήματα Ένταξης αποτελούν θεμελιώδη δομή ενταξιακής και συμπεριληπτικής εκπαίδευσης, με σκοπό τη διασφάλιση του δικαιώματος όλων των μαθητών στην πρόσβαση, την υποστήριξη και την ισότιμη συμμετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η λειτουργία τους προβλέπεται ρητά από το άρθρο 6 του Ν. 3699/2008 («Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ατόμων με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες»), καθώς και από σχετικές υπουργικές αποφάσεις που ρυθμίζουν την οργάνωση και τις αρμοδιότητες του εκπαιδευτικού προσωπικού των Τμημάτων Ένταξης.
 
Ωστόσο, με τον πρόσφατο Ν. 5217/2025 και ειδικότερα το άρθρο 96, εισάγονται αλλαγές στον τρόπο ίδρυσης και στελέχωσης των Τμημάτων Ένταξης, μέσω τροποποίησης και απλοποίησης των εξουσιοδοτικών διατάξεων του αρχικού νόμου. Οι αλλαγές αυτές δημιουργούν σοβαρά λειτουργικά προβλήματα και οδηγούν σε υποβάθμιση της σταθερής, συστηματικής και εξειδικευμένης παιδαγωγικής υποστήριξης που δικαιούνται οι μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
 
Επιπλέον, στις 1 Οκτωβρίου εκδόθηκε από το Υπουργείο Παιδείας η εγκύκλιος με αριθμό πρωτοκόλλου 122194/ΓΔ4, με τίτλο «Διευκρινιστικές οδηγίες του Ν. 3699/2008 (Α’ 199), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει». Μέσα από την εν λόγω εγκύκλιο παρατηρείται σύγχυση μεταξύ της λειτουργίας της Παράλληλης Στήριξης και εκείνης των Τμημάτων Ένταξης, με μεταφορά καθηκόντων και αρμοδιοτήτων μεταξύ των δύο δομών, χωρίς την απαραίτητη θεσμική, παιδαγωγική και οργανωτική θωράκιση. Η σύγχυση αυτή έχει ήδη επισημανθεί από εκπαιδευτικούς και γονείς ως ουσιαστική υποβάθμιση της Ειδικής Αγωγής.
 
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι, βάσει των νέων ρυθμίσεων, οι εκπαιδευτικοί των Τμημάτων Ένταξης καλούνται να παραμένουν εντός της γενικής τάξης. Η πρακτική αυτή καθιστά ανέφικτη την εφαρμογή των εξατομικευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων που εισηγούνται τα ΚΕΔΑΣΥ, καθώς η εξατομικευμένη παρέμβαση απαιτεί κατάλληλο παιδαγωγικό πλαίσιο, επαρκή χρόνο και εξειδικευμένες συνθήκες, που δεν μπορούν να διασφαλιστούν στο περιβάλλον της γενικής τάξης. Ως αποτέλεσμα, εφαρμόζεται στην πράξη διαφοροποιημένη και όχι εξατομικευμένη διδασκαλία, κατά παράβαση των επιστημονικών εισηγήσεων και του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.
 
Επιπλέον, η διαχρονική και οξυμένη έλλειψη εκπαιδευτικών ειδικής αγωγής, σε συνδυασμό με τον αυξημένο αριθμό μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο το έργο των Τμημάτων Ένταξης. Ο ανεπαρκής αριθμός εξειδικευμένου προσωπικού οδηγεί σε υπερφόρτωση των υπηρετούντων εκπαιδευτικών, περιορίζει τον χρόνο ουσιαστικής παρέμβασης ανά μαθητή και καθιστά πρακτικά αδύνατη την πιστή εφαρμογή των εξατομικευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, με άμεσες αρνητικές συνέπειες για την εκπαιδευτική πρόοδο και την ψυχοκοινωνική στήριξη των μαθητών.
 
Η υποβάθμιση αυτή έχει άμεσες και σοβαρές συνέπειες:

• Μειώνεται η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα της εκπαιδευτικής υποστήριξης των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

• Διαταράσσεται η ομαλή λειτουργία των σχολικών μονάδων που στοχεύουν στην ουσιαστική ένταξη όλων των μαθητών.

• Ακυρώνονται βασικές παιδαγωγικές αρχές και θεμελιώδεις νομικές δεσμεύσεις για δημόσια, δωρεάν και συμπεριληπτική εκπαίδευση που σέβεται τη διαφορετικότητα.
Για τους παραπάνω λόγους, ως Ένωση Γονέων και Κηδεμόνων του Δήμου Βέροιας ζητούμε με έμφαση:

1. Την άμεση αναθεώρηση και απόσυρση κάθε ρύθμισης που υποβαθμίζει τον παιδαγωγικό ρόλο και την αυτονομία των Τμημάτων Ένταξης.

2. Την ουσιαστική ενίσχυση των Τμημάτων Ένταξης με επαρκές και εξειδικευμένο εκπαιδευτικό προσωπικό, σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο.

3. Τη σαφή και ξεκάθαρη θεσμική διάκριση μεταξύ Τμημάτων Ένταξης και Παράλληλης Στήριξης, ώστε να διασφαλίζεται ο διακριτός και παιδαγωγικά τεκμηριωμένος ρόλος κάθε δομής.

4. Τη διασφάλιση του δικαιώματος κάθε μαθητή σε ποιοτική, συμπεριληπτική και ισότιμη εκπαίδευση.

Η εκπαίδευση οφείλει να υπηρετεί την ισότητα, την πρόσβαση και την πλήρη ανάπτυξη όλων των μαθητών, χωρίς εξαιρέσεις. Αυτό πρέπει να αποτυπώνεται ξεκάθαρα τόσο στη νομοθεσία όσο και στην καθημερινή εκπαιδευτική πράξη.

Η Ένωση θα συνεχίσει να παρεμβαίνει θεσμικά και δυναμικά, υπερασπιζόμενη το δικαίωμα κάθε παιδιού σε ποιοτική, ισότιμη και πραγματικά συμπεριληπτική εκπαίδευση.
 
Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Γονέων και Κηδεμόνων Δήμου Βέροιας
Η Πρόεδρος
Σοφία Καλτσίδου
Η Γραμματέας
Πετρούλα Γραμματικοπούλου

Φαρέτρα