Βέροια: Παρουσιάστηκε το νέο βιβλίο του Αλέκου Χατζηκώστα “Οι επικηρυγμένοι αγωνιστές του Εμφυλίου” / ένας οφειλόμενος φόρος τιμής

Το 12ο στη σειρά βιβλίο του Αλέκου Χατζηκώστα και 5ο στη σειρά των ιστορικών του βιβλίων, το “Οι επικηρυγμένοι αγωνιστές του Εμφυλίου”, εκδόσεις “Ατέχνως”,  παρουσιάστηκε απόψε στον Πολυχώρο “Ελιά” της Βέροιας.

Για το βιβλίο μίλησαν ο Γιώργος Μαργαρίτης, Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας του ΑΠΘ και ο συγγραφέας του και δημοσιογράφος Αλέκος Χατζηκώστας.

Ο Αλέκος Χατζηκώστας προλογίζοντας   μίλησε από τη μια για την ακτινοβολία που έχει ο Γιώργος Μαργαρίτης ως ιστορικός  αλλά και για τον χαρακτήρα του, τον βαθύτατα λαϊκό. Η σχέση που έχει μαζί του εδώ και χρόνια αποδεικνύεται και από το ότι ξαναπαρουσίασε βιβλίο του αλλά και από το ότι ήρθε από την Αθήνα, για να παρουσιάσει το νέο βιβλίο του.

“Το μικρό αυτό βιβλίο που ασχολείται, όμως, με μια περίεργη εποχή και τη σφραγίζει έχει μεγάλη αξία, γιατί η γνώση τού τι μπορεί να μας συμβεί σε μια τόσο άγρια εποχή που ζούμε είναι απαραίτητη” είπε χαρακτηριστικά ο Γιώργος Μαργαρίτης, ξεκινώντας να μιλά  για εκείνα τα χρόνια.

Οι επικηρυγμένοι στην Ημαθία θα πρέπει να πολλαπλασιαστούν επί 48, για να έχουμε το μέγεθος του τι συνέβη εκείνη την εποχή στην Ελλάδα.

Με τεράστια ποσά αμείβονταν οι καταδότες, οι οποίοι υποκαθιστούσαν την έλλειψη οργάνωσης του κράτους, το οποίο κατέφευγε στην επικήρυξη, πράγμα που βέβαια δεν χρειάζεται σήμερα, αφού το κράτος διαθέτει μηχανισμούς ελέγχοντας τους πάντες και τα πάντα. Αν και η επικήρυξη έχει αντικατασταθεί σήμερα από τον κοινωνικό αυτοματισμό.

Η εποχή των επικηρύξεων καλύπτει τα χρόνια από το 1945 μέχρι και το 1947, καθώς εκείνην τη χρονιά τελειώνουν και οι συμμορίες, γιατί με τη συγκρότηση του Δημοκρατικού Στρατού εξαφανίζονται οι συμμορίες, που κατέδιδαν τους αγωνιστές και πληρώνονταν.

Ενώ μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου στην υπόλοιπη Ευρώπη επικρατεί μια διάθεση κατευνασμού και οι δωσίλογοι πολλών ευρωπαϊκών χωρών τιμωρούνται, στην Ελλάδα δεν υπάρχει ηρεμία, αντίθετα τα πάθη εντείνονται. Οι λόγοι είναι:

α) Καθώς η Ελλάδα βρίσκεται γεωγραφικά σε σημείο που θίγονται τα συμφέροντα της Αυτοκρατορίας της Μεγάλης Βρετανίας, ο Τσώρτσιλ μη μπορώντας να διαθέσει τον απαιτούμενο στρατό τη δεδομένη στιγμή, ώστε να σταματήσει την έκρηξη του Εμφυλίου, αφήνει την αντιμετώπισή του στη συνέχεια στις ΗΠΑ, οι οποίες με το Δόγμα Μονρόε τρέχουν όπου απειλείται , όπως έλεγαν, χώρα από τον κομουνισμό.  Η Αγγλία έχει ήδη προβλήματα με τις αποικίες της, καθώς αρχίζει το ξήλωμα της Αυτοκρατορίας της.

β) Στο εσωτερικό της Ελλάδας μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή καταρρέει και ο ελληνικός καπιταλισμός. Το 1923 δεν υπάρχει ισχυρή αστική τάξη. Στην περίπτωση της Ελλάδας επεμβαίνει η Κοινωνία των Εθνών, για να μην πέσει η Ελλάδα στα χέρια της Σοβιετικής Ένωσης.

Η χώρα στηρίζεται μετά το ’41 με τρόφιμα από τις ΗΠΑ, που δίνονται στους χονδρέμπορους. Το μαύρο χρήμα που ρέει δικαιολογείται καθώς περνάει μέσα από χαρτοπαικτικές λέσχες ή αγορά ακινήτων σε εξευτελιστικές τιμές.

γ) Καθώς οι Βρετανοί  μεταφέρουν πολύτιμα μέταλλα στην Ελλάδα, λίρες, δημιουργείται δυνατή αστική τάξη  οικονομικά, που, όμως, πολιτικά είναι αδύναμη. Η αστική τάξη όχι απλά δε θέλει να μοιραστεί την εξουσία, αλλά είναι αμείλικτη. Έτσι ο Τσώρτσιλ στέλνει 80. 000 στρατό και φτάνουν τα γεγονότα στη Συμφωνία της Βάρκιζας.

Επόπτης των πολιτικών πραγμάτων είναι η Μεγάλη Βρετανία, που γνωρίζει ως Αυτοκρατορία να καταστέλλει επαναστάσεις. Δημιουργούνται τα Τάγματα Ασφαλείας που σε συνεργασία με την Χωροφυλακή της εποχής που φτιάχνουν την οργάνωση Χ, οι λεγόμενοι Χίτες, είναι οι ανήκοντες σ’ αυτήν.

Κι αρχίζει η τρομοκρατία με πρώτη την περίφημη “πτωματολογία”! Καταγράφουν χιλιάδες πτώματα όχι ως νεκρούς του πολέμου, αλλά ειδικά σφαγιασθέντες απο τους κομουνιστές! Μετά την πτωματολογία  ακολουθεί η ηθική αυτουργία. Οι φυλακές δεν χωρούσαν πια, όποτε περνούν στο 3ο στάδιο, την επικήρυξη. Στο ’46 με ’47 τα γεγονότα παίρνουν πια τη μορφή δράματος. Οι εκτελέσεις μετά τα στρατοδικεία αμέτρητες. Οι ταγματασφαλίτες είναι 20 – 25.000, ο Δημοκρατικός Στρατός δεν έχει όπλα, βρίσκει από τις συμμορίες, διαλύοντάς τες.

Το τραγικό είναι ότι, όταν υπάρχει επικήρυξη, ακολουθεί και η κακοποίηση του σώματος του επικηρυγμένου. Ο αποκεφαλισμός του ήταν το εισιτήριο για την αμοιβή του καταδότη.

Οι επικηρυγμένοι δεν ήταν άγνωστα πρόσωπα της Ημαθίας. Καθώς, όμως, δεν υπάρχει αρχείο επικηρύξεων χρειάζεται μεγάλη έρευνα στα Γενικά Αρχεία του Κράτους.

Και ο Γιώργος Μαργαρίτης έκλεισε με την ευχή να μην ξαναγυρίσουμε ποτέ σε τέτοιες εποχές.

Ο Αλέκος Χατζηκώστας  χαρακτήρισε το βιβλίο του  αφιέρωμα τους ορθοστατούντες και ορθοβαδίζοντες, έναν φόρο τιμής για εκείνους που δεν τιμήθηκαν ποτέ…

Μιλώντας για το πόσο δύσκολο ήταν να βρει στοιχεία για το συγκεκριμένο θέμα, παρέθεσε τις πληροφορίες πως από την Ημαθία επικηρύχτηκαν 134 άτομα, που δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια τι απέγιναν, αν και για τους συλληφθέντες συνήθως η ποινή ήταν ο θάνατος.

Στην Καλαμάτα ξεκίνησαν οι πρώτες επικηρύξεις και δεύτερη στη σειρά χρονικά ήρθε η Ημαθία. Και οι επικηρύξεις δεν αφορούσαν μόνο στα βουνά. αλλά και στον κάμπο. Οι καταδότες κάλυπταν απόλυτα τα ίχνη τους και το φοβερό ήταν πως πλούτιζαν με τις καταδόσεις, με φοβερότερο να είναι συγχωριανοί των επικηρυγμένων και κάποιοι μάλιστα συγγενείς τους.

Ο συγγραφέας έκλεισε λέγοντας πως δυστυχώς η ιστορική αλήθεια δεν διδάσκεται στα σχολεία και πως η Τοπική Ιστορία είναι σημαντικό να αντιμετωπίζεται, όπως της αξίζει. Ακολούθησαν ερωτήσεις του κοινού, που απαντήθηκαν από τον Καθηγητή Γιώργο Μαργαρίτη

Φωτογραφίες:  faretra.info

…………….

…………….

Φαρέτρα