“Εργασιακό bullying: Αυξάνονται οι καταγγελίες – 7 στις 10 αφορούν εργοδότες και προϊσταμένους προς εργαζόμενους” / γράφει ο Θανάσης Παπαδής

Προσβολές, φωνές, απαξιωτική συμπεριφορά, εκφοβισμός και συνεχής ψυχολογική πίεση φαίνεται ότι αποτελούν μέρος της καθημερινότητας για αρκετούς εργαζόμενους. Και πλέον όλο και περισσότεροι αποφασίζουν να μη μένουν σιωπηλοί, αλλά να καταγγέλλουν όσα συμβαίνουν στον χώρο δουλειάς τους.

Τα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας είναι αποκαλυπτικά. Οι επώνυμες προσφυγές για εργατικές διαφορές αυξήθηκαν κατά 43%, ενώ υποβλήθηκαν συνολικά 455 αιτήσεις που αφορούσαν αποκλειστικά περιστατικά βίας και παρενόχλησης.

Και όταν γίνεται λόγος για βία στη δουλειά, δεν πρόκειται μόνο για σωματικές επιθέσεις. Το μεγαλύτερο μέρος των καταγγελιών αφορά αυτό που συχνά περιγράφεται ως εργασιακό bullying: προσβολές, απειλές, ταπεινωτικές συμπεριφορές και έντονη ψυχολογική πίεση.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σχεδόν οκτώ στις δέκα καταγεγραμμένες περιπτώσεις αφορούν ψυχολογική ή λεκτική βία.

Η αύξηση των καταγγελιών, πάντως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μέσα σε έναν χρόνο αυξήθηκαν αντίστοιχα και τα περιστατικά. Σύμφωνα με την Επιθεώρηση Εργασίας, φαίνεται ότι περισσότεροι εργαζόμενοι γνωρίζουν πλέον τα δικαιώματά τους και είναι πιο πρόθυμοι να μιλήσουν όταν θεωρούν ότι ξεπερνιούνται τα όρια.

Οκτώ στις δέκα καταγγελίες για ψυχολογική πίεση

Το 79% των περιστατικών αφορά ψυχολογική και λεκτική βία. Πίσω από το ποσοστό βρίσκονται συμπεριφορές που μπορεί να μην αφήνουν εμφανή σημάδια, αλλά μπορούν να κάνουν την καθημερινότητα στη δουλειά εξαιρετικά δύσκολη.

Συνεχείς προσβολές, απαξιωτικά σχόλια, εκφοβισμός, ταπείνωση μπροστά σε συναδέλφους και συστηματική ψυχολογική πίεση είναι ορισμένες από τις συμπεριφορές που μπορεί να οδηγήσουν έναν εργαζόμενο σε καταγγελία.

Η σωματική βία βρίσκεται αρκετά χαμηλότερα, αλλά εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει το 15% των περιστατικών, ενώ το υπόλοιπο 6% αφορά υποθέσεις σεξουαλικής παρενόχλησης.

Ένα σημαντικό μέρος των διαφορών καταφέρνει μάλιστα να κλείσει χωρίς να φτάσει στα δικαστήρια, μέσα από τη διαδικασία της Επιθεώρησης Εργασίας. Αυτό συμβαίνει συχνότερα όταν ο εργαζόμενος που κάνει την καταγγελία εξακολουθεί να εργάζεται στην ίδια επιχείρηση.

Το 73% αφορά εργοδότες και προϊσταμένους

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ποιος βρίσκεται απέναντι από τον εργαζόμενο στις περισσότερες καταγγελίες.

Στο 73% των περιπτώσεων υπάρχει σχέση ιεραρχίας. Με απλά λόγια, σχεδόν τρεις στις τέσσερις καταγγελίες αφορούν συμπεριφορές που εκδηλώνονται «από πάνω προς τα κάτω», δηλαδή από εργοδότες ή προϊσταμένους προς εργαζομένους.

Το συγκεκριμένο στοιχείο φωτίζει μια από τις πιο δύσκολες πλευρές του προβλήματος. Ένας εργαζόμενος που θεωρεί ότι δέχεται πίεση ή προσβλητική συμπεριφορά από κάποιον που βρίσκεται στην ίδια βαθμίδα μπορεί ευκολότερα να αντιδράσει. Τα πράγματα γίνονται πολύ πιο περίπλοκα όταν απέναντί του βρίσκεται ο εργοδότης ή ο προϊστάμενος από τον οποίο εξαρτάται η καθημερινή εργασία του.

Οι νεότεροι μιλούν περισσότερο

Αλλαγή καταγράφεται και στις ηλικίες όσων αποφασίζουν να κάνουν καταγγελία.

Οι εργαζόμενοι ηλικίας 25 έως 34 ετών αντιπροσωπεύουν πλέον το 21,8% του συνόλου, όταν το προηγούμενο έτος το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 14%.

Η σημαντική αύξηση δείχνει ότι οι νεότερες γενιές εργαζομένων εμφανίζονται περισσότερο διατεθειμένες να απευθυνθούν στις αρμόδιες αρχές όταν θεωρούν ότι αντιμετωπίζουν απαξιωτικές ή συμπεριφορές παρενόχλησης.

Αλλαγές υπάρχουν και στο φύλο των καταγγελλόμενων προσώπων. Οι άνδρες παραμένουν η πλειονότητα, με ποσοστό 62%, αλλά το ποσοστό των γυναικών αυξήθηκε στο 38% από 30%.

Για πρώτη φορά καταγράφηκαν επίσημα και περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου, με το ποσοστό να φτάνει στο 10% μεταξύ γυναικών και στο 11% μεταξύ ανδρών.

Οι κλάδοι με τις περισσότερες παραβάσεις

Η κατάσταση δεν είναι ίδια σε όλους τους χώρους εργασίας. Ο συνολικός δείκτης παραβατικότητας διαμορφώνεται στο 9%, όμως σε ορισμένους κλάδους εκτοξεύεται ακόμη και στο 23%.

Αυξημένα περιστατικά καταγράφονται στις υπηρεσίες Υγείας, στη διαχείριση ακινήτων , σε επιχειρήσεις αισθητικής και κομμωτικής, καθώς και στις νομικές και λογιστικές υπηρεσίες.

Στο λιανικό εμπόριο ο δείκτης βρίσκεται στο 8%, στα ξενοδοχεία και τα καταλύματα στο 9%, ενώ στην εστίαση ανεβαίνει στο 12%.

Η Επιθεώρηση Εργασίας αποδίδει εν μέρει την εικόνα που εμφανίζουν ορισμένοι από αυτούς τους κλάδους και στους προληπτικούς ελέγχους που πραγματοποιούνται.

Παράλληλα, έχουν σταλεί ενημερωτικές επιστολές σε περίπου 2.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις του εμπορίου και του τουρισμού, ενώ σχετικές οδηγίες έχουν αναρτηθεί και στο σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ».

Την ίδια ώρα, 271 νέοι κανονισμοί εργασίας υποβλήθηκαν προς κύρωση και περιλαμβάνουν ειδικούς κανόνες για την πρόληψη και την αντιμετώπιση περιστατικών βίας και παρενόχλησης.

Το πρόβλημα πίσω από τις κλειστές πόρτες

Τα στοιχεία δείχνουν ότι η βία στη δουλειά δεν είναι μόνο οι ακραίες περιπτώσεις που γίνονται γνωστές επειδή καταλήγουν στην αστυνομία ή στα δικαστήρια.

Στις περισσότερες περιπτώσεις έχει πολύ πιο καθημερινή μορφή: μια προσβολή, μια απειλή, συνεχείς φωνές, απαξίωση ή πίεση που επαναλαμβάνεται.

Και ίσως το πιο ανησυχητικό εύρημα είναι ότι στο 73% των περιστατικών υπάρχει σχέση εξουσίας ανάμεσα στις δύο πλευρές. Δηλαδή, ο εργαζόμενος καλείται να καταγγείλει κάποιον που βρίσκεται ψηλότερα στην εργασιακή ιεραρχία.

Το γεγονός ότι οι επώνυμες προσφυγές αυξάνονται κατά 43% δείχνει, τουλάχιστον, ότι περισσότεροι εργαζόμενοι αποφασίζουν πλέον να κάνουν το δύσκολο βήμα: να μιλήσουν.

 topontiki.gr 

Φαρέτρα